Σοβαρά ερωτήματα εγείρονται για την εφαρμογή της κυβερνητικής δέσμευσης ενίσχυσης βασικών αγροτικών κλάδων
Προβληματισμό προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο αναμένεται να υλοποιηθεί η κυβερνητική δέσμευση για την ενίσχυση των καλλιεργειών βάμβακος και σιτηρών, καθώς και της κτηνοτροφίας, καθώς η επιλογή σύνδεσης των αποζημιώσεων με τα Οικολογικά Σχήματα (Eco-Schemes) φαίνεται να οδηγεί σε πρακτικά και θεσμικά αδιέξοδα.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση του βαμβακιού, όπου προβλέπονται τέσσερα διαφορετικά οικολογικά σχήματα με μέγιστες ενισχύσεις που κυμαίνονται από 3 έως 51,6 ευρώ ανά στρέμμα, συνοδευόμενα από πλήθος υποκατηγοριών πληρωμών. Υπενθυμίζεται ότι την προηγούμενη περίοδο οι ενισχύσεις αυτές καταβλήθηκαν με οριζόντια περικοπή της τάξης του 45% έως 55% σε σχέση με τις ανώτατες τιμές που προβλέπονται στο Στρατηγικό Σχέδιο της Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Κεντρικό ζήτημα αποτελεί το πώς θα εξασφαλιστεί η ισότιμη αποζημίωση των παραγωγών, από τη στιγμή που, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, δεν υπάρχει το απαιτούμενο χρονικό περιθώριο για τροποποίηση του Στρατηγικού Σχεδίου. Το ερώτημα καθίσταται ακόμη πιο σύνθετο, δεδομένου ότι για το 2025 τα οικολογικά σχήματα έχουν ήδη δηλωθεί και εφαρμοστεί από τους αγρότες.
Αντίστοιχα προβλήματα και ενδεχόμενες αδικίες καταγράφονται και στους τομείς των σιτηρών και της κτηνοτροφίας, όπου η σύνδεση της στήριξης με τα Eco-Schemes δημιουργεί διαφοροποιήσεις στην αποζημίωση παραγωγών που έχουν υποστεί παρόμοιες οικονομικές απώλειες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο αποκλεισμού παραγωγών που δεν εφάρμοσαν κάποιο οικολογικό σχήμα το 2025. Σε μια τέτοια περίπτωση, αγρότες και κτηνοτρόφοι που υπέστησαν τις ίδιες ζημιές με άλλους συναδέλφους τους ενδέχεται να μείνουν εκτός ενίσχυσης, γεγονός που εγείρει σοβαρά ζητήματα δικαιοσύνης και ίσης μεταχείρισης.
Παράλληλα, ανοιχτό παραμένει το θέμα των διορθώσεων στο σύστημα, τόσο για τα στοιχεία ΑΤΑΚ όσο και για το monitoring. Ειδικά για το τελευταίο, όπου ενδέχεται να απαιτηθεί η υποβολή φωτογραφίας του αγροτεμαχίου μέσω εφαρμογών τύπου AgriSnap, τίθεται το ερώτημα αν θα καταβληθούν ενισχύσεις σε παραγωγούς που δεν θα προλάβουν να ολοκληρώσουν εγκαίρως τις απαιτούμενες διαδικασίες.
Υπό αυτά τα δεδομένα, αγροτικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι, εφόσον επελέγη η συγκεκριμένη «οδός» των οικολογικών σχημάτων, καθίσταται αναγκαίο να καθοριστεί με σαφήνεια και δικαιοσύνη ο τρόπος πληρωμής, ώστε να αποφευχθούν νέες στρεβλώσεις και αποκλεισμοί στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα.