Εντολή στην Κομισιόν μετά την ακύρωση της προηγούμενης συμφωνίας από το Δικαστήριο της ΕΕ λόγω Δυτικής Σαχάρας
Την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Μαρόκο για μια νέα συμφωνία αλιείας ενέκριναν την Τετάρτη οι πρεσβευτές των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκή Ένωση, δίνοντας σχετική εντολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά την ακύρωση της προηγούμενης συμφωνίας από τη Δικαιοσύνη της ΕΕ.
Υπενθυμίζεται ότι το 2024 το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε πως οι συμφωνίες αλιείας και γεωργικών προϊόντων μεταξύ ΕΕ και Μαρόκου παραβίαζαν το δικαίωμα συναίνεσης του λαού της Δυτική Σαχάρα. Η περιοχή, πρώην ισπανική αποικία, τελεί σε μεγάλο βαθμό υπό μαροκινή κατοχή από το 1975 και αναγνωρίζεται από τον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών ως μη αυτοδιοικούμενο έδαφος.
Σε μια κίνηση που προκάλεσε αντιδράσεις, η Επιτροπή τροποποίησε στα τέλη του 2025 τη γεωργική συμφωνία, ώστε να ευθυγραμμιστεί με την απόφαση του Δικαστηρίου. Πλέον, προχωρά στην προετοιμασία συνομιλιών με το Ραμπάτ για μια νέα, ξεχωριστή συμφωνία στον τομέα της αλιείας.
Τα κράτη-μέλη εξουσιοδότησαν την Κομισιόν να διαπραγματευθεί τόσο μια νέα Συμφωνία Βιώσιμης Αλιευτικής Σύμπραξης (SFPA), που θα αποτελεί το γενικό πλαίσιο συνεργασίας, όσο και το σχετικό εφαρμοστικό πρωτόκολλο, το οποίο θα επιτρέπει την πρόσβαση ευρωπαϊκών αλιευτικών σκαφών στα μαροκινά ύδατα.
Το τελευταίο πρωτόκολλο ΕΕ–Μαρόκου έληξε το 2023, με αποτέλεσμα ο ευρωπαϊκός στόλος να μην δραστηριοποιείται έκτοτε στις συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες. Σύμφωνα με έκθεση της ΕΕ, πριν από τη λήξη του, πάνω από το 90% των αλιευμάτων της Ένωσης στο πλαίσιο της συμφωνίας προερχόταν από ύδατα της Δυτικής Σαχάρας.
Υπέρ της άμεσης έναρξης των διαπραγματεύσεων τάσσεται και η Europêche, που εκπροσωπεί τους Ευρωπαίους αλιείς, κάνοντας λόγο για ανάγκη άρσης του αδιεξόδου. Όπως επισημαίνει, μια νέα συμφωνία είναι κρίσιμη «σε μια περίοδο όπου οι εναλλακτικές αλιευτικές δυνατότητες μειώνονται, είτε λόγω περιορισμένης πρόσβασης στα ευρωπαϊκά ύδατα είτε εξαιτίας μη βιώσιμων αλιευτικών πρακτικών από τρίτες χώρες».