Στόχος η αύξηση της παραγωγής κατά 25% και επενδύσεις άνω των 370 εκατ. ευρώ – Ειδική δράση ενός δισ. για το βακτήριο
Ένα πολυετές, ολοκληρωμένο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και ενίσχυσης του ιταλικού ελαιώνα, με παράλληλη εστίαση στην καταπολέμηση της Xylella fastidiosa, ανακοίνωσε το ιταλικό υπουργείο Γεωργίας έπειτα από πολύμηνες διαβουλεύσεις. Το σχέδιο προβλέπει διαρθρωτικές παρεμβάσεις σε εθνικό επίπεδο και ειδική δεκαετή δράση για τις πληγείσες περιοχές, με στόχο την ανάκαμψη της παραγωγής και την αντιμετώπιση μιας από τις σοβαρότερες κρίσεις που έχει αντιμετωπίσει ο κλάδος τις τελευταίες δεκαετίες.
Όπως δήλωσε ο γερουσιαστής και υφυπουργός του Ιταλικό Υπουργείο Γεωργίας (Masaf), Patrizio La Pietra, η ελαιοκαλλιέργεια αποτελεί εθνική στρατηγική προτεραιότητα και απαιτεί ένα σταθερό, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο όραμα. Οι ανακοινώσεις έγιναν κατά τη συνεδρίαση για την ελαιοκαλλιέργεια που πραγματοποιήθηκε στο Masaf στις 14 Ιανουαρίου, όπου οριστικοποιήθηκε το Ιταλικό Πρόγραμμα Ελαιολάδου για την περίοδο 2026-2031.
Σύμφωνα με την Olimerca, παράλληλα με το εθνικό πρόγραμμα θα υλοποιηθεί ειδική δράση κατά της Xylella fastidiosa, με προϋπολογισμό τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ και ορίζοντα δεκαετίας. Η δράση περιλαμβάνει άμεση οικονομική βοήθεια και αποζημιώσεις προς τους ελαιοπαραγωγούς, παρεμβάσεις γεωργικής και περιβαλλοντικής αναγέννησης, καθώς και μέτρα προστασίας της τουριστικής κληρονομιάς στις πληγείσες περιοχές. Για τον συντονισμό όλων των ενεργειών προβλέπεται η δημιουργία Ενιαίας Αρχής ή ο διορισμός Έκτακτου Επιτρόπου με διευρυμένες αρμοδιότητες και επαρκείς πόρους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην κατάρτιση και την τεχνική υποστήριξη, με στόχο τη διαχείριση καινοτόμων ελαιώνων, όπως τα υπερεντατικά συστήματα, καθώς και στη διαρθρωτική προσαρμογή των φυτωρίων στις πληγείσες περιοχές. Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο κατέχει και η διαχείριση των υδατικών πόρων, με προτάσεις για συντονισμό στην απόκτηση και αποθήκευση νερού, επενδύσεις σε υποδομές εφοδιασμού – όπως μονάδες επαναχρησιμοποίησης και αφαλάτωσης – και απλούστευση των διαδικασιών για πηγάδια και δεξαμενές άρδευσης.
Σε επίπεδο εδαφικής πολιτικής, το σχέδιο προβλέπει φιλόδοξο πρόγραμμα αναδασμού, ανάκτηση εγκαταλελειμμένης γης και, όπου απαιτείται, απαλλοτριώσεις για λόγους δημόσιας ωφέλειας, με στόχο τη δημιουργία βιώσιμων αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Προβλέπονται επίσης προσωρινές φορολογικές απαλλαγές για την αγορά γεωργικής γης και η προώθηση συλλογικών μοντέλων διαχείρισης, μέσω συνεταιρισμών και οργανώσεων παραγωγών, ώστε να μειωθεί ο κατακερματισμός και να ενισχυθεί η οικονομική βιωσιμότητα.
Σύμφωνα με το l’OlivoNews, βασικός στόχος του Εθνικού Προγράμματος είναι η αύξηση της εγχώριας παραγωγής ελαιολάδου κατά 25% και η ενίσχυση του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου ιταλικής προέλευσης. Το κείμενο, έκτασης άνω των 70 σελίδων, αποτυπώνει την υφιστάμενη κατάσταση του κλάδου και προτείνει παρεμβάσεις για την αναδιάρθρωση ή επέκταση περίπου 70.000 εκταρίων, που αντιστοιχούν στο 6% της συνολικής ελαιοκομικής έκτασης της χώρας.
Παρότι τα τελικά οικονομικά μεγέθη δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, ο συνολικός προϋπολογισμός του σχεδίου εκτιμάται σε περίπου 370 εκατ. ευρώ. Η χρηματοδότηση νέων φυτεύσεων και εργασιών πύκνωσης προβλέπεται να καλυφθεί έως και κατά 60% μέσω του Εθνικού Επιχειρησιακού Προγράμματος, ενώ η αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος θα καλύπτεται πλήρως. Μεταξύ άλλων, το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία νέων ελαιώνων σε περίπου 45.000 εκτάρια, την αναδιάρθρωση 15.000 στρεμμάτων παραδοσιακών ελαιώνων, την εγκατάσταση αρδευτικών συστημάτων σε 8.000 εκτάρια και αποζημίωση 1.000 ευρώ ανά στρέμμα για τρία έτη σε περιπτώσεις εκρίζωσης και αναφύτευσης.
Η πρωτοβουλία σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό βήμα προς τη διαρθρωτική αναδιοργάνωση των ιταλικών ελαιώνων, ενώ η συζήτηση για την εφαρμογή και τις πιθανές αδυναμίες του σχεδίου αναμένεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα, σε ένα περιβάλλον όπου ο αγροδιατροφικός τομέας δοκιμάζεται από πιέσεις στο κόστος και πτώση των τιμών παραγωγού.