Οι τιμές πιέζονται από τα παγκόσμια αποθέματα, ενώ οι εξαγωγές των ΗΠΑ καταγράφουν την καλύτερη επίδοση πενταετίας
Η εμπορική περίοδος 2025 για το hard red winter wheat χαρακτηρίζεται από επίμονη αδυναμία στις τιμές, παρά την καλή ποιότητα της παραγωγής και τη σημαντική βελτίωση των εξαγωγών. Η αγορά συνεχίζει να δέχεται πιέσεις από τα άφθονα παγκόσμια αποθέματα και τον έντονο διεθνή ανταγωνισμό, με τις τιμές να καταγράφουν χαμηλά πολλών ετών στη διάρκεια της χρονιάς.
Παρότι η αύξηση των εξαγωγικών δεσμεύσεων προσέφερε κάποια στήριξη στους παραγωγούς, το περιβάλλον παραμένει από τα δυσκολότερα των τελευταίων ετών. Κατά τον σχεδιασμό της σοδειάς 2025, το καλοκαίρι του 2024, οι τιμές που τα προηγούμενα χρόνια ξεπερνούσαν τα 7 δολάρια υποχώρησαν, ενώ μετά από πρόσκαιρη άνοδο τον Απρίλιο και τον Μάιο λόγω ανησυχιών για την προοπτική της καλλιέργειας, η τιμή του συμβολαίου Ιουλίου 2025 έπεσε κάτω από τα 6 δολάρια στα τέλη Ιουλίου 2024 και παρέμεινε χαμηλά έως τις αρχές του φθινοπώρου.
Εξαγωγές, αποθέματα και αβεβαιότητα στο εμπόριο
Η σπορά προχώρησε κοντά στους ιστορικούς μέσους όρους, φτάνοντας το 97% έως τον Νοέμβριο του 2024, ωστόσο σε πολλές περιοχές επικράτησαν ξηρές συνθήκες. Η επέκταση της ξηρασίας στις ζώνες παραγωγής χειμερινού σιταριού από τον Σεπτέμβριο έως τις αρχές Νοεμβρίου προκάλεσε έντονες ανησυχίες για την εγκατάσταση της καλλιέργειας πριν από τη χειμερινή αδράνεια. Τον Νοέμβριο, ωστόσο, η εικόνα βελτιώθηκε σημαντικά, καθώς ισχυρές βροχοπτώσεις ενίσχυσαν την υγρασία και ανέβασαν αισθητά την κατάσταση της καλλιέργειας.
Στις αρχές του 2025 οι συνθήκες στην αγορά βελτιώθηκαν προσωρινά, με το συμβόλαιο Ιουλίου να πλησιάζει τα 6,50 δολάρια στα μέσα Φεβρουαρίου. Η αντίδραση αποδείχθηκε βραχύβια και η τιμή υποχώρησε έως τα 5,08 δολάρια στις 12 Μαΐου, καθώς η εμπορική αβεβαιότητα και οι θετικές προοπτικές για την παραγωγή έγιναν κυρίαρχες. Οι έγκαιρες βροχές στα τέλη της άνοιξης βοήθησαν τα χωράφια να ανακάμψουν από την πίεση της ξηρασίας, ενώ ο θερισμός καθυστέρησε λόγω συχνών καταιγίδων σε βασικές περιοχές. Παρά την καθυστέρηση, οι ανησυχίες για την ποιότητα ήταν περιορισμένες και οι πιέσεις από ασθένειες έμειναν τοπικές.
Οι πιέσεις στις τιμές συνεχίστηκαν προς τα τέλη του 2025. Η μέση τιμή παραγωγού για τη σεζόν 2025-26 προβλέπεται στα 5 δολάρια ανά bushel, μειωμένη κατά 30 σεντ σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις και σημαντικά χαμηλότερη από τα επίπεδα των προηγούμενων ετών. Παράλληλα, η τιμή των συμβολαίων Δεκεμβρίου 2025 υποχώρησε στα 4,88 δολάρια στις 14 Οκτωβρίου, σημειώνοντας νέο χαμηλό πολλών ετών, υπό την πίεση των μεγάλων παγκόσμιων σοδειών και των άφθονων αποθεμάτων καλαμποκιού. Παρότι οι εξαγωγές κινούνται ισχυρά, οι εγχώριες τιμές παραμένουν υπό πίεση λόγω των ιστορικά υψηλών επιπέδων παγκόσμιας παραγωγής.
Κοιτώντας προς το 2026, η αύξηση των τελικών αποθεμάτων τόσο στις ΗΠΑ όσο και διεθνώς διατηρεί τις τιμές σε σχετικά στενό εύρος, μεταξύ 5,40 και 5,70 δολαρίων, στο συμβόλαιο Ιουλίου 2026. Οι δυσμενείς συνθήκες της αγοράς επηρεάζουν ήδη την προετοιμασία της σοδειάς του 2026, η οποία σε αρκετά σημεία εξελίσσεται παρόμοια με την προηγούμενη χρονιά, χωρίς όμως την αντίστοιχη θεαματική βελτίωση που είχε καταγραφεί τον Νοέμβριο. Μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου, η εξέλιξη του χειμερινού σιταριού ακολούθησε αντίστοιχες επιδόσεις με προηγούμενα έτη ως προς τη σπορά και το φύτρωμα, ενώ η κατάσταση της καλλιέργειας υπολειπόταν των περσινών επιπέδων, παρά τις πρόσφατες βροχές που έφεραν κάποια βελτίωση πριν από τη χειμερινή αδράνεια.
Στην αγορά παραμένουν οι συζητήσεις για το ενδεχόμενο η χειμερινή βόσκηση να επηρεάσει τη συγκομιδή και τις αποδόσεις, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, χωρίς ωστόσο αυτό να έχει επιβεβαιωθεί στην τελευταία σοδειά, παρά τις ισχυρές συνθήκες στην αγορά βοοειδών. Οι χαμηλές τιμές τροφοδοτούν επίσης εκτιμήσεις για απώλεια εκτάσεων χειμερινού σιταριού το 2026, με παρατηρητές της αγοράς να κάνουν λόγο για σταθερά επίπεδα έως μείωση 2%. Το κατά πόσο θα επιβεβαιωθούν αυτές οι προσδοκίες παραμένει ανοιχτό, δεδομένων των κινήτρων πολιτικής και των χαμηλών τιμών σε άλλες καλλιέργειες.
Σημαντικό ζήτημα για το 2025 αναδείχθηκε και η εμπορική πολιτική, καθώς οι δασμολογικές πολιτικές ενίσχυσαν την αβεβαιότητα στο διεθνές εμπόριο, επηρεάζοντας συνολικά τις αγορές αγροτικών εμπορευμάτων. Στο ίδιο πλαίσιο, η διεύρυνση των αγροτικών εξαγωγών παραμένει βασικό θέμα για την κυβέρνηση Τραμπ, με τη διατήρηση των εμπορικών σχέσεων και της πρόσβασης σε αγορές να θεωρείται κρίσιμη για την αγορά σιταριού.
Οι εξαγωγές σιταριού των ΗΠΑ για το 2025-26 προβλέπονται στα 900 εκατ. bushels, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε ετών και αυξημένες κατά 25 εκατ. bushels σε σχέση με προηγούμενες προβλέψεις. Η ενίσχυση αυτή σημειώνεται παρά τις πιέσεις από τον διεθνή ανταγωνισμό. Ειδικά το hard red winter wheat εμφανίζεται ανθεκτικό, με τις εξαγωγές να εκτιμώνται στα 275 εκατ. bushels για το 2025-26, οι υψηλότερες μεταξύ όλων των κατηγοριών σιταριού και αυξημένες κατά 26% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Η ανταγωνιστική τιμολόγηση και η ζήτηση στηρίζουν τις εξαγωγές, την ώρα που οι ΗΠΑ παραμένουν ο πέμπτος μεγαλύτερος εξαγωγέας σιταριού παγκοσμίως, πίσω από τη Ρωσία, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον Καναδά και την Αυστραλία. Οι εξελίξεις στο εμπορικό πεδίο και οι δασμολογικές επιλογές συνεχίζουν να επηρεάζουν τις εξαγωγικές δεσμεύσεις, ιδιαίτερα καθώς διαμορφώνεται η προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ στο διεθνές εμπόριο. Παράλληλα, η δυνατότητα διατήρησης ανταγωνιστικών τιμών και αξιοποίησης της πρόσφατης δυναμικής στις εξαγωγές αναμένεται να εξαρτηθεί από τις διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο των υφιστάμενων δασμών και από την επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά (USMCA) μέσα στο 2026.
Συνολικά, ο συνδυασμός ρεκόρ παγκόσμιας παραγωγής, αβεβαιότητας στην εμπορική πολιτική και έντονου διεθνούς ανταγωνισμού διαμορφώνει ένα από τα δυσκολότερα περιβάλλοντα τιμών των τελευταίων ετών, με τους παραγωγούς να καλούνται να δώσουν έμφαση στη διαχείριση κόστους και στην αποδοτικότητα ενόψει της νέας καλλιεργητικής χρονιάς.