Ενισχύονται οι πιέσεις από την ενεργειακή κρίση και τη διαταραχή στην αγορά λιπασμάτων
Ανοδικά κινήθηκε για δεύτερο διαδοχικό μήνα τον Μάρτιο ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του FAO, καταγράφοντας αύξηση 2,4% σε σχέση με τον Φεβρουάριο. Σε ετήσια βάση διαμορφώθηκε κατά 1% υψηλότερα σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2025, παραμένοντας ωστόσο σχεδόν 20% χαμηλότερα από τα επίπεδα-ρεκόρ του Μαρτίου 2022.
Η άνοδος συνδέεται με την κλιμάκωση της σύγκρουσης στην Μεση Ανατολή, η οποία έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των διεθνών τιμών ενέργειας, με διαφοροποιημένες επιπτώσεις στις αγορές αγροτικών προϊόντων.
Ο Δείκτης Τιμών Δημητριακών αυξήθηκε κατά 1,5%, με εξαίρεση το ρύζι που κατέγραψε πτώση. Οι τιμές του σιταριού ενισχύθηκαν κατά 4,3%, λόγω ανησυχιών για ξηρασία στις ΗΠΑ και αυξημένου κόστους λιπασμάτων που περιορίζει τις καλλιεργούμενες εκτάσεις στην Αυστραλία. Στο καλαμπόκι η άνοδος ήταν ηπιότερη, κάτω του 1%, καθώς η επάρκεια προσφοράς συγκράτησε τις πιέσεις, αν και καταγράφονται ανησυχίες για περαιτέρω αυξήσεις λόγω κόστους εισροών και ζήτησης για αιθανόλη. Αντίθετα, οι τιμές του ρυζιού υποχώρησαν κατά 3%, λόγω καλών σοδειών και μειωμένης εισαγωγικής ζήτησης.
Σημαντική ήταν η αύξηση κατά 5,1% στον Δείκτη Φυτικών Ελαίων, που κατέγραψε τρίτη συνεχόμενη άνοδο, με τις τιμές φοινικέλαιου να φθάνουν στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022, επηρεαζόμενες από την άνοδο του αργού πετρελαίου και τη μειωμένη παραγωγή στη Μαλαισία. Η άνοδος στο σογιέλαιο ήταν πιο συγκρατημένη λόγω αυξημένων εξαγωγών από τη Νότια Αμερική.
Ανοδικά κινήθηκαν επίσης οι δείκτες για το κρέας (+1%), τα γαλακτοκομικά (+1,2%) και τη ζάχαρη (+7,2%), με τον τελευταίο να φτάνει στο υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2025, λόγω ανησυχιών για την ενέργεια και αυξημένης ζήτησης για παραγωγή αιθανόλης από ζαχαροκάλαμο.
Παράλληλα, το AMIS Market Monitor επισημαίνει την αυξανόμενη επίδραση της γεωπολιτικής έντασης και της ανόδου των ενεργειακών τιμών στις αγορές αγροτικών προϊόντων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διεθνή συνεργασία και διαφάνεια.
Σε ό,τι αφορά τις προοπτικές παραγωγής, οι εκτιμήσεις για το σιτάρι το 2025 αναθεωρήθηκαν ανοδικά, με αύξηση των αποθεμάτων λόγω μειωμένων εξαγωγών και ενισχυμένων εισαγωγών. Αντίστοιχα, αυξημένες εμφανίζονται οι προβλέψεις για την παραγωγή καλαμποκιού, με βελτιωμένες σοδειές σε Ινδία και Μεξικό, ενώ ενισχύονται και τα παγκόσμια αποθέματα.
Η παραγωγή ρυζιού εκτιμάται ότι θα κινηθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με αυξημένη κατανάλωση και σταθερά αποθέματα. Στη σόγια, οι προβλέψεις παραγωγής μειώθηκαν ελαφρώς λόγω καιρικών συνθηκών, ενώ η κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί κατά 4%, με τα αποθέματα να διαμορφώνονται επίσης σε υψηλά επίπεδα.
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει η αγορά λιπασμάτων, καθώς η σύγκρουση στην Εγγύς Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκάλεσαν σοβαρές διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα. Οι τιμές φυσικού αερίου αυξήθηκαν διεθνώς, επηρεάζοντας και το κόστος παραγωγής λιπασμάτων.
Οι τιμές της αμμωνίας ενισχύθηκαν λόγω αυξημένης ζήτησης και περιορισμένης προσφοράς, ενώ η ουρία κατέγραψε τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών. Ανοδικά κινήθηκαν και τα φωσφορικά λιπάσματα, επηρεαζόμενα τόσο από τη γεωπολιτική κρίση όσο και από τους περιορισμούς εξαγωγών της Κίνας. Αντίθετα, η αγορά ποτάσας παραμένει σχετικά σταθερή, αν και εκτιμάται ότι ενδέχεται να επηρεαστεί έμμεσα από την ανακατανομή δαπανών προς τα αζωτούχα λιπάσματα.