Καλύτερη εικόνα για τις καλλιέργειες στην Ελλάδα, ανησυχία στην Ευρώπη από ξηρασία και παγετούς
Καλύτερη εικόνα από αρκετές ευρωπαϊκές περιοχές παρουσιάζει η Ελλάδα στη φετινή καλλιεργητική περίοδο, καθώς οι βροχοπτώσεις της άνοιξης και οι ήπιες θερμοκρασίες στήριξαν την ανάπτυξη των χειμερινών καλλιεργειών και επέτρεψαν την ομαλή εξέλιξη των θερινών σπορών. Την ίδια ώρα, σε μεγάλο μέρος της κεντρικής, ανατολικής και βόρειας Ευρώπης, η ξηρασία του Απριλίου και οι όψιμοι παγετοί δημιουργούν νέα δεδομένα για τις αποδόσεις, κυρίως σε ελαιοκράμβη, σιτηρά και ανοιξιάτικες καλλιέργειες.
Η εικόνα που δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι προσεκτικά αισιόδοξη. Οι καλλιέργειες στην Ευρώπη παραμένουν σε γενικές γραμμές σε καλή κατάσταση, όμως η ξηρασία του Απριλίου, οι τοπικοί παγετοί και οι καθυστερήσεις στις σπορές υπενθυμίζουν ότι η φετινή παραγωγή δεν έχει ακόμη κριθεί.
Για την Ελλάδα, τα στοιχεία είναι θετικά. Οι χειμερινές καλλιέργειες ευνοήθηκαν από επαρκή υγρασία και ήπιες θερμοκρασίες από τις αρχές της άνοιξης. Τα χειμερινά σιτηρά βρίσκονται από το στάδιο της επιμήκυνσης του στελέχους έως το ξεστάχυασμα και την ανθοφορία, ενώ προβλήματα από υπερβολική υγρασία αναφέρονται μόνο τοπικά. Οι θερινές σπορές έχουν σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί με ευνοϊκές συνθήκες, με το καλαμπόκι και τον ηλίανθο να βρίσκονται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης και την πατάτα στη βλαστική φάση.
Η διαφορά με άλλες περιοχές της Ευρώπης είναι εμφανής. Σε Γερμανία, Αυστρία, Τσεχία, Σλοβακία, Σλοβενία, Κροατία και Ουγγαρία, τα ελλείμματα βροχών από τον Μάρτιο έχουν μειώσει την υγρασία του εδάφους και αυξάνουν τον κίνδυνο υδατικού στρες. Σε ανατολική Πολωνία και νότια Σουηδία, η παρατεταμένη ξηρασία έχει περιορίσει τα αποθέματα υγρασίας, ενώ στη δυτική Ουκρανία η κατάσταση παραμένει επιβαρυμένη μετά από μήνες χαμηλών βροχοπτώσεων.
Πρόσθετη πίεση προκάλεσαν οι παγετοί σε περιοχές της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Στην Πολωνία, την Τσεχία και τη Λιθουανία, οι χαμηλές θερμοκρασίες συνέπεσαν με την ανθοφορία της ελαιοκράμβης, επηρεάζοντας τον αριθμό των ανθέων και τη γονιμότητα. Αντίστοιχες ζημιές αναφέρθηκαν σε Ουγγαρία, ανατολική Σλοβακία και δυτική Ρουμανία. Το αποτέλεσμα είναι χαμηλότερες προσδοκίες για την ελαιοκράμβη και για μέρος των χειμερινών καλλιεργειών σε αρκετές περιοχές.
Στη νοτιοανατολική Ευρώπη, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ξηρασία αλλά και οι καθυστερήσεις στις σπορές. Σε ανατολική Ρουμανία και Βουλγαρία, οι ψυχρές και υγρές συνθήκες καθυστέρησαν τις εργασίες για καλαμπόκι και ηλίανθο. Η καθυστέρηση αυτή μπορεί να αυξήσει την έκθεση των νεαρών φυτών στη θερινή ζέστη και στην έλλειψη νερού, εφόσον οι συνθήκες επιδεινωθούν αργότερα μέσα στη σεζόν.
Στις προβλέψεις αποδόσεων, η Ελλάδα εμφανίζεται πάνω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας για το συνολικό σιτάρι, με εκτίμηση 3,07 τόνους ανά εκτάριο, έναντι 3,04 τόνων του μέσου όρου πενταετίας και 2,90 τόνων το 2025. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η εκτίμηση για το συνολικό σιτάρι διαμορφώνεται στους 5,80 τόνους ανά εκτάριο, δηλαδή 3% πάνω από τον μέσο όρο της πενταετίας, αλλά 5% χαμηλότερα από το 2025.
Η παραγωγική εικόνα της Ελλάδας ξεκινά από καλύτερη βάση, όμως η ευρωπαϊκή αγορά μπαίνει σε περίοδο αυξημένης παρακολούθησης. Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν αν οι βροχές θα σταθεροποιήσουν τις αποδόσεις ή αν η ξηρασία και οι καθυστερήσεις θα περιορίσουν τελικά την παραγωγή σε κρίσιμες ζώνες της Ευρώπης.