Πιλοτικός μηχανισμός για τη συμμόρφωση με τον κανονισμό της ΕΕ κατά της αποψίλωσης
Πιλοτικό έργο για την εισαγωγή μηχανισμού δέουσας επιμέλειας στις αγροτικές εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει σε εφαρμογή η ουκρανική κυβέρνηση, με στόχο την ευθυγράμμιση του αγροτικού τομέα της χώρας με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου.
Η απόφαση ανακοινώθηκε από το υπουργείο Οικονομίας της Ουκρανίας και αφορά κυρίως τη συμμόρφωση με τον Κανονισμό της ΕΕ για την Αποψίλωση, γνωστό ως EUDR. Ο κανονισμός προβλέπει ότι συγκεκριμένα προϊόντα δεν πρέπει να έχουν παραχθεί σε γη που έχει υποστεί αποψίλωση ή υποβάθμιση δασών μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
Σύμφωνα με το υπουργείο, το έργο αποσκοπεί στην προσαρμογή της ουκρανικής αγροτικής παραγωγής στον Κανονισμό 2023/1115 της ΕΕ, ο οποίος αναμένεται να τεθεί πλήρως σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027. Οι ουκρανικές αρχές εκτιμούν ότι το νέο σύστημα θα διασφαλίσει την απρόσκοπτη πρόσβαση των αγροτικών εξαγωγών της χώρας στην ευρωπαϊκή αγορά, περιορίζοντας παράλληλα τους κινδύνους συμμόρφωσης για τους εξαγωγείς.
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, θα δημιουργηθεί αυτοματοποιημένο γεωπληροφοριακό σύστημα μέσα στο Κρατικό Αγροτικό Μητρώο. Το σύστημα θα συλλέγει, θα επεξεργάζεται και θα επαληθεύει δεδομένα για τα αγροτεμάχια που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή προϊόντων με εξαγωγικό προσανατολισμό.
Βασική λειτουργία του νέου μηχανισμού θα είναι η πλήρης ιχνηλασιμότητα της αλυσίδας εφοδιασμού. Η παρακολούθηση θα καλύπτει όλη τη διαδρομή, από την παραγωγή στο χωράφι έως τις αποστολές προϊόντων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η διαδικασία επαλήθευσης θα γίνεται μέσα από συγκεκριμένα στάδια. Οι παραγωγοί θα υποβάλλουν αιτήσεις για ελέγχους δέουσας επιμέλειας μέσω του ηλεκτρονικού τους λογαριασμού στο Κρατικό Αγροτικό Μητρώο. Με βάση τα στοιχεία που θα κατατίθενται, θα εκδίδεται πιστοποιητικό συμμόρφωσης, το οποίο θα επιβεβαιώνει την τήρηση των απαιτήσεων της ΕΕ.
Η διασταύρωση των δεδομένων θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, μέσω της διαλειτουργικότητας μεταξύ του Κρατικού Αγροτικού Μητρώου, του Κρατικού Κτηματολογίου και του Κρατικού Μητρώου Δικαιωμάτων Ιδιοκτησίας, με τη χρήση του συστήματος «Trembita».
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο EUDR καλύπτει επτά βασικές κατηγορίες εμπορευμάτων που συνδέονται με την αποψίλωση: φοινικέλαιο, σόγια, ξυλεία, καουτσούκ, καφέ, κακάο και βοοειδή.
Η πλήρης εφαρμογή του κανονισμού έχει ήδη αναβληθεί δύο φορές και πλέον έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις αρχές του 2027. Για την Ουκρανία, η δημιουργία του νέου μηχανισμού θεωρείται κρίσιμη, καθώς συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση της πρόσβασης των αγροτικών προϊόντων της στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης.