Ο WOAH εγκαινιάζει το PREVENT Forum, μια πενταετή πρωτοβουλία για την πρόληψη των ζωικών ασθενειών, με έμφαση στον εμβολιασμό, τη βιοασφάλεια και την ανθεκτικότητα της κτηνοτροφίας.
Η υγεία των ζώων δεν είναι πλέον μόνο κτηνιατρικό ζήτημα. Είναι θέμα παραγωγής, εμπορίου, κόστους και ασφάλειας τροφίμων. Με αυτή τη λογική, ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων, WOAH, εγκαινίασε στο Παρίσι το PREVENT Forum, μια νέα πενταετή πρωτοβουλία που βάζει στο επίκεντρο την πρόληψη των ζωικών ασθενειών και την καλύτερη αξιοποίηση των εμβολίων.
Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στις 19 Μαΐου 2026, στο πλαίσιο της 93ης Παγκόσμιας Συνέλευσης Αντιπροσώπων του WOAH, και έρχεται να απαντήσει σε ένα πρόβλημα που απασχολεί όλο και περισσότερο κυβερνήσεις, αγορές και παραγωγούς. Οι ζωικές ασθένειες δεν προκαλούν μόνο απώλειες στο ζωικό κεφάλαιο. Μπορούν να διακόψουν εμπορικές ροές, να αυξήσουν το κόστος παραγωγής, να πιέσουν τις τιμές και να δημιουργήσουν νέες ανάγκες για αποζημιώσεις και μέτρα στήριξης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο WOAH, οι ασθένειες των ζώων κοστίζουν στην παγκόσμια οικονομία περισσότερα από 300 δισ. δολάρια ετησίως. Την ίδια στιγμή, τα ποσοστά εμβολιασμού για τις περισσότερες υποχρεωτικώς δηλούμενες ζωικές ασθένειες παραμένουν κάτω από το 20%. Αυτό το χάσμα δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο επιστημονικό. Είναι οργανωτικό, οικονομικό και πολιτικό.
Το PREVENT Forum δημιουργείται για να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό. Θα λειτουργήσει ως πλατφόρμα διαλόγου μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με τη συμμετοχή κυβερνήσεων, ρυθμιστικών αρχών, κατασκευαστών εμβολίων, παραγωγών, κτηνιάτρων, δωρητών και διεθνών οργανισμών. Στόχος είναι να ενισχυθεί η πρόσβαση σε ποιοτικά εμβόλια και να υπάρξει πιο στρατηγική χρήση τους μέσα στα εθνικά συστήματα υγείας των ζώων.
Ο εμβολιασμός, όπως τονίζει ο οργανισμός, δεν μπορεί να λειτουργήσει αποκομμένος από τα υπόλοιπα εργαλεία πρόληψης. Χρειάζεται να συνδυάζεται με βιοασφάλεια, επιτήρηση, έγκαιρη διάγνωση και γρήγορη αντίδραση. Με άλλα λόγια, η διεθνής κτηνοτροφία καλείται να περάσει από το μοντέλο της διαχείρισης κρίσεων σε ένα πιο οργανωμένο μοντέλο πρόληψης.
Τα εμβόλια είναι ένα από τα πιο ισχυρά μας εργαλεία κατά των ασθενειών των ζώων αλλά τα κενά στην πρόσβαση, τη ρύθμιση και τη χρηματοδότηση σημαίνουν ότι οι δυνατότητες απέχουν πολύ από το να αξιοποιηθούν πλήρως.
Το Φόρουμ PREVENT παρέχει στις κυβερνήσεις και τη βιομηχανία έναν κοινό χώρο για να εντοπίσουν τι εμποδίζει την πρόοδο και να δράσουν από κοινού. Το WOAH είναι περήφανο που συγκαλεί αυτήν την προσπάθεια και δεσμευόμαστε να διασφαλίσουμε ότι θα αποφέρει αποτελέσματα για τα Μέλη μας και θα ενισχύσει τα συστήματα υγείας των ζώων παγκοσμίως.
Δρ. Emmanuelle Soubeyran, Γενική Διευθύντρια, WOAH.
Η ανάγκη αυτή έγινε ακόμη πιο εμφανής τα τελευταία χρόνια, μέσα από επιδημίες όπως η γρίπη των πτηνών υψηλής παθογονικότητας, ο καταρροϊκός πυρετός και η ψευδοπανώλη του Newcastle. Κάθε τέτοιο περιστατικό μπορεί να έχει επιπτώσεις που ξεπερνούν τη μονάδα ή την περιοχή όπου εμφανίζεται. Μπορεί να επηρεάσει τις εξαγωγές, τις μετακινήσεις ζώων, την εμπιστοσύνη των αγορών και το εισόδημα των παραγωγών.
Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η κτηνοτροφία συνδέεται με την περιφερειακή οικονομία, την παραγωγή γάλακτος, κρέατος και τυροκομικών προϊόντων, η πρόληψη αποκτά άμεση πρακτική σημασία. Ένα υγειονομικό πρόβλημα στο ζωικό κεφάλαιο δεν μένει ποτέ μόνο στο επίπεδο της εκτροφής. Μεταφέρεται στην αγορά, στη μεταποίηση, στο εμπόριο και τελικά στον καταναλωτή.
Το έργο του PREVENT Forum θα οργανωθεί γύρω από επτά βασικά πεδία, τον σχεδιασμό, τις ρυθμιστικές διαδικασίες, τα οικονομικά δεδομένα, την πρόσβαση στα εμβόλια, την ισότητα, τις εθνικές στρατηγικές και το εμπόριο. Πίσω από αυτή τη δομή βρίσκεται μια απλή αλλά κρίσιμη παραδοχή. Η πρόληψη δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική όταν τα εμβόλια είναι ακριβά, αργά διαθέσιμα, δύσκολα εγκεκριμένα ή άνισα κατανεμημένα.
Το πρώτο έτος λειτουργίας του Forum θα επικεντρωθεί στη χαρτογράφηση των βασικών εμποδίων. Μια παγκόσμια έρευνα ενδιαφερόμενων φορέων θα καταγράψει τα κενά στην πρόσβαση, τη ρύθμιση και τη χρηματοδότηση των εμβολίων. Τα ευρήματα αυτά θα αξιοποιηθούν στην πρώτη παγκόσμια τεχνική συνεδρία του Forum, που έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο του 2026.
Από τη διαδικασία αυτή αναμένεται να προκύψει μια κοινή Διακήρυξη, με στόχο να διαμορφωθεί ένα διεθνές πλαίσιο για την ενίσχυση του εμβολιασμού των ζώων. Η πρωτοβουλία συνδέεται και με τις παγκόσμιες δεσμεύσεις για τη μικροβιακή αντοχή, καθώς η καλύτερη πρόληψη των ζωικών ασθενειών μπορεί να μειώσει την ανάγκη υπερβολικής χρήσης αντιμικροβιακών ουσιών.
Το στοίχημα για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας των Ζώων είναι πλέον να μετατρέψει την πρόληψη από γενική αρχή σε καθημερινή πρακτική. Να υπάρχουν εμβόλια διαθέσιμα όταν χρειάζονται, συστήματα επιτήρησης που λειτουργούν πριν χαθεί χρόνος και εθνικές στρατηγικές που δεν ενεργοποιούνται μόνο όταν η κρίση έχει ήδη ξεσπάσει. Για τους κτηνοτρόφους, αυτή δεν είναι μια μακρινή διεθνής συζήτηση αλλά είναι η διαφορά ανάμεσα σε μια εκμετάλλευση που συνεχίζει να παράγει και σε μια αλυσίδα απωλειών που φτάνει από τον στάβλο έως την αγορά. Η κτηνοτροφία πιέζεται από κόστος, ασθένειες και εμπορικούς περιορισμούς, η υγεία των ζώων γίνεται όλο και περισσότερο μέρος της οικονομικής ασφάλειας της παραγωγής.