Το κρασί των 12,7 δισ. δολαρίων, η Γαλλία στην κορυφή, η Ιταλία κρατά τη δεύτερη θέση, η Ισπανία τρίτη και η Ελλάδα μόλις 23η
Στο κρασί, η Ευρώπη δεν εξάγει μόνο προϊόν. Εξάγει κύρος, γεωγραφία, γεύση, τουρισμό και εθνική αυτοπεποίθηση. Τα στοιχεία του 2024 για την αξία των παγκόσμιων εξαγωγών κρασιού φανερώνουν μια αγορά όπου η Γαλλία εξακολουθεί να ορίζει την κορυφή, η Ιταλία να επιβεβαιώνει την εμπορική της δύναμη και η Ισπανία να αξιοποιεί την κλίμακα του αμπελώνα της. Για την Ελλάδα, η 23η θέση με 106,19 εκατ. δολάρια δεν είναι μια απλή στατιστική. Είναι η απόσταση ανάμεσα σε ένα προϊόν με ιστορία και ποιότητα και σε μια εξαγωγική στρατηγική που ακόμη δεν έχει αποκτήσει το βάρος που της αναλογεί.
Πίσω από τη γαλλική υπεροχή ακολουθεί η Ιταλία, με εξαγωγές 8,46 δισ. δολαρίων, σε μια επίδοση που αποτυπώνει τη δύναμη ενός οργανωμένου, εξωστρεφούς και εμπορικά ώριμου αμπελοοινικού τομέα. Η Ιταλία δεν πουλά μόνο κρασί. Πουλά γαστρονομία, τοπίο, τουρισμό, επωνυμία και έναν τρόπο ζωής που έχει μετατραπεί σε διεθνές προϊόν. Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Ισπανία, με 3,16 δισ. δολάρια, επιβεβαιώνοντας ότι ο μεγάλος όγκος παραγωγής αποκτά πραγματικό οικονομικό βάρος όταν συνοδεύεται από δίκτυα, τιμολογιακή πολιτική και σταθερή παρουσία στις αγορές.
Η 23η θέση στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα δεν είναι αμελητέα αλλά μικρή σε σχέση με την ιστορία, την ποιότητα και την ποικιλιακή ταυτότητα του ελληνικού αμπελώνα. Η χώρα μας έχει πλέον κρασιά που μπορούν να σταθούν σε απαιτητικές αγορές, έχει ποικιλίες με ξεχωριστό χαρακτήρα, έχει παραγωγούς που έχουν επενδύσει στην ποιότητα και στην εικόνα. Εκεί όπου ακόμη υστερεί είναι η κλίμακα, η εμπορική διείσδυση και η συλλογική αφήγηση.
Η απόσταση από τους τρεις μεγάλους της Ευρώπης είναι εντυπωσιακή. Η Γαλλία εξάγει κρασί αξίας σχεδόν 119 φορές μεγαλύτερης από την Ελλάδα, η Ιταλία περίπου 80 φορές μεγαλύτερης, ενώ η Ισπανία σχεδόν 30 φορές μεγαλύτερης. Αυτή η διαφορά δεν αφορά μόνο στρέμματα, παραγωγή ή πληθυσμό. Αφορά κυρίως τη δυνατότητα μιας χώρας να χτίζει αξία γύρω από το προϊόν της. Στο κρασί, η τιμή δεν διαμορφώνεται μόνο από το περιεχόμενο της φιάλης. Διαμορφώνεται από το όνομα, την προέλευση, την εμπιστοσύνη, τη διανομή και τη συνέπεια.
Η ελληνική παρουσία στον πίνακα δείχνει ότι υπάρχει βάση, αλλά όχι ακόμη άλμα. Η χώρα βρίσκεται χαμηλότερα από ευρωπαϊκές αγορές όπως η Πορτογαλία, η Γερμανία, η Αυστρία, η Δανία, η Λετονία, η Ουγγαρία και η Μολδαβία. Το στοιχείο αυτό είναι κρίσιμο, επειδή δείχνει πως το ζήτημα δεν είναι μόνο παραγωγικό. Είναι εμπορικό, θεσμικό και στρατηγικό. Το ελληνικό κρασί δεν αρκεί να είναι καλό. Πρέπει να είναι αναγνωρίσιμο, διαθέσιμο και ακριβότερα τοποθετημένο στις διεθνείς αγορές.
Η Γαλλία έχει οικοδομήσει γύρω από το κρασί μια παγκόσμια γλώσσα κύρους. Η Ιταλία έχει συνδέσει το κρασί με την καθημερινή απόλαυση, την κουζίνα και την εικόνα της χώρας. Η Ισπανία έχει αξιοποιήσει την παραγωγική της δύναμη και τη γεωγραφική της έκταση για να αποκτήσει ισχυρή εξαγωγική θέση. Η Ελλάδα έχει κάτι διαφορετικό, αλλά ακόμη όχι πλήρως αξιοποιημένο. Έχει γηγενείς ποικιλίες, νησιωτικότητα, ορεινούς αμπελώνες, ιστορία, τουρισμό και γαστρονομία. Αυτό που χρειάζεται είναι να μετατρέψει αυτά τα στοιχεία από αφήγημα σε εξαγωγική πολιτική.
Το κρασί είναι ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς κλάδους όπου η αγροτική παραγωγή συναντά την εθνική εικόνα και την εξωτερική οικονομία. Για την Ελλάδα, η 23η θέση δεν πρέπει να διαβαστεί ως αποτυχία. Πρέπει να διαβαστεί ως αφετηρία. Ο ελληνικός αμπελώνας έχει ποιότητα, έχει ταυτότητα, έχει ιστορία. Το επόμενο βήμα είναι να αποκτήσει την εμπορική δύναμη που αντιστοιχεί στο προϊόν του.