Η ΕΕ αποτιμά την κατάσταση της αλιείας και ανοίγει τον δρόμο για τις αλιευτικές δυνατότητες του 2027
Η αλιεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει τη μακροπρόθεσμη πορεία της προς τη βιωσιμότητα, ωστόσο σοβαρές προκλήσεις εξακολουθούν να καταγράφονται σε ορισμένα ιχθυαποθέματα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την ετήσια ανακοίνωσή της για την κατάσταση του τομέα, αποτιμώντας την πρόοδο που έχει επιτευχθεί και καθορίζοντας την πορεία για τον επόμενο κύκλο αλιευτικών δυνατοτήτων, που αφορά το 2027.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο αριθμός και το μέγεθος των ιχθυαποθεμάτων μειώνονται στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό, ενώ βασικά εμπορικά αποθέματα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη Βαλτική και τη Δυτική Μεσόγειο. Η αλιευτική δραστηριότητα, μαζί με άλλους παράγοντες, εξακολουθεί να επηρεάζει την κατάσταση των αποθεμάτων, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνέχιση των προσπαθειών για τη βελτίωση της βιωσιμότητάς τους.
Ο στόλος της ΕΕ αριθμεί πλέον 69.000 σκάφη και απασχολεί περισσότερους από 155.200 ανθρώπους στις παράκτιες κοινότητες της Ευρώπης. Η αλιευτική ικανότητα συνέχισε να μειώνεται το 2025, αντανακλώντας, σύμφωνα με την Επιτροπή, μια διαρθρωτική προσαρμογή προς καλύτερη ισορροπία με τις διαθέσιμες αλιευτικές δυνατότητες.
Η Επιτροπή σημειώνει ότι ένας πιο ισορροπημένος στόλος μπορεί να ενισχύσει την αποδοτικότητα, την κερδοφορία και την ανταγωνιστικότητά του, συμβάλλοντας παράλληλα στην προσέλκυση της επόμενης γενιάς αλιέων.
Στήριξη λόγω της αύξησης των καυσίμων
Σε απάντηση στις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η οποία οδήγησε σε απότομη αύξηση των τιμών των καυσίμων, η ΕΕ ενεργοποίησε για δεύτερη φορά τον μηχανισμό κρίσης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας.
Η απόφαση αυτή αποδέσμευσε 760 εκατ. ευρώ σε άμεσες αποζημιώσεις για πληγέντες αλιείς και φορείς εκμετάλλευσης υδατοκαλλιέργειας, μέσω των εθνικών προγραμμάτων των κρατών μελών. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν αν θα χορηγήσουν τη στήριξη και έχουν την ευθύνη για τη διαχείριση και την καταβολή της αποζημίωσης στους δικαιούχους.
Παράλληλα, η Επιτροπή εξέδωσε στις 29 Απριλίου 2026 το Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για την Κρίση στη Μέση Ανατολή, επιτρέποντας στα κράτη μέλη να παρέχουν κρατικές ενισχύσεις σε επιχειρήσεις των τομέων της αλιείας, της γεωργίας και των μεταφορών που επλήγησαν από την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων. Τα κράτη μέλη μπορούν να καλύψουν έως και το 70% του πρόσθετου κόστους καυσίμων που προέκυψε από τις 28 Φεβρουαρίου 2026.
Έμφαση στην ενεργειακή μετάβαση του στόλου
Η ΕΕ έχει βρεθεί αντιμέτωπη με δύο σοβαρές κρίσεις καυσίμων μέσα σε τέσσερα χρόνια. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η βιώσιμη απάντηση είναι η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης των αλιευτικών στόλων, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι σε μελλοντικούς κλυδωνισμούς.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή αναπτύσσει το «Όραμα 2040 για την Αλιεία και την Υδατοκαλλιέργεια», το οποίο αναμένεται να εγκριθεί τον Σεπτέμβριο. Η στρατηγική θα επιδιώκει τη σύνδεση περιβαλλοντικών και οικονομικών στόχων, με έμφαση στα σταθερά εισοδήματα, την κερδοφορία, την ενίσχυση του εφοδιασμού τροφίμων της ΕΕ και τη διασφάλιση των μέσων διαβίωσης των παράκτιων κοινοτήτων.
Η ενίσχυση της κοινωνικοοικονομικής απόδοσης του τομέα θεωρείται κρίσιμη για επενδύσεις σε σύγχρονα σκάφη και υποδομές, για τη βελτίωση των εργασιακών προτύπων, την προσέλκυση νέων αλιέων και παραγωγών υδατοκαλλιέργειας, καθώς και για τη μετάβαση σε πιο καινοτόμες πρακτικές με χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Τα επόμενα βήματα για το 2027
Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη, τα Γνωμοδοτικά Συμβούλια, την αλιευτική βιομηχανία, τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και τους ενδιαφερόμενους πολίτες να καταθέσουν τις απόψεις τους για την παρούσα κατάσταση και τις μελλοντικές κατευθύνσεις των αλιευτικών δυνατοτήτων του 2027 έως τις 31 Αυγούστου.
Μετά τη δημόσια διαβούλευση, και με βάση τις επιστημονικές γνωμοδοτήσεις του Διεθνούς Συμβουλίου για την Εξερεύνηση των Θαλασσών, καθώς και την οικονομική ανάλυση και τις εισηγήσεις της Επιστημονικής, Τεχνικής και Οικονομικής Επιτροπής Αλιείας, η Επιτροπή θα παρουσιάσει τρεις προτάσεις για τις αλιευτικές δυνατότητες του 2027.
Οι προτάσεις θα αφορούν τον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα, τη Βαλτική Θάλασσα, καθώς και τη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο θα εξετάσει τις προτάσεις της Επιτροπής, με στόχο συμφωνία για τα συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα του 2027 στις συνεδριάσεις του Οκτωβρίου και του Δεκεμβρίου.