Οι κινητοποιήσεις της Coldiretti από τη Ρώμη έως το Μπάρι μετατρέπουν την πίεση στις τιμές παραγωγού σε πολιτικό ζήτημα πρώτης γραμμής
Από τη Ρώμη έως το Μπάρι και από τη Μπολόνια έως το Παλέρμο, οι αγρότες της Coldiretti βγήκαν μπροστά στις νομαρχίες δεκατριών περιφερειακών πρωτευουσών, καταγγέλλοντας ότι οι ανεξέλεγκτες εισαγωγές, οι αδιαφανείς εμπορικές πρακτικές και η πίεση στις τιμές απειλούν δύο από τα πιο εμβληματικά προϊόντα της ιταλικής γεωργίας, το σιτάρι και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.
Η ιταλική ύπαιθρος δεν διαμαρτύρεται απλώς για τις τιμές. Διαμαρτύρεται για τον τρόπο με τον οποίο, όπως υποστηρίζει, αναδιανέμεται η αξία μέσα στην αγροδιατροφική αλυσίδα. Οι παραγωγοί της Coldiretti συγκεντρώθηκαν μπροστά από τις νομαρχίες στη Ρώμη, το Μπάρι, τη Μπολόνια, τη Νάπολη, το Παλέρμο, τη Φλωρεντία, το Κάλιαρι, την Πεσκάρα, την Κοζέντσα, την Ανκόνα, την Περούτζια, το Καμπομπάσο και την Ποτέντσα, στρέφοντας τα πυρά τους εναντίον όσων αποκαλούν «εμπόρους ελαιολάδου και σιτηρών».
Οι κινητοποιήσεις της Coldiretti δεν περιορίζονται πλέον σε μια ιταλική αγροτική διαμαρτυρία. Αναδεικνύουν ένα βαθύτερο ευρωπαϊκό ζήτημα, ποιος ελέγχει τελικά την αξία, την προέλευση και την αξιοπιστία των τροφίμων που φτάνουν στο τραπέζι του καταναλωτή.
Την ίδια εικόνα περιγράφουν στο Agrocapital και άνθρωποι της παραγωγής. Ο Τζανμάρκο Ντι Σάλβο, παραγωγός σιταριού στη Σικελία, μιλά για μια αγορά στην οποία το κόστος μένει στο χωράφι, ενώ η αξία μεταφέρεται στα επόμενα στάδια της αλυσίδας. Ο Μάρκο Ρανιέρι, παραγωγός ελαιολάδου από την περιοχή του Μπάρι, επισημαίνει ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο η πτώση των τιμών, αλλά και η ανάγκη να προστατευθεί η ταυτότητα του ιταλικού προϊόντος απέναντι σε εισαγωγές και εμπορικές πρακτικές που θολώνουν την προέλευση. Για τους Ιταλούς παραγωγούς, το αίτημα είναι να αποκατασταθεί μια στοιχειώδης ισορροπία ανάμεσα στο χωράφι, την αγορά και το ράφι.
Σύμφωνα με την οργάνωση, η πίεση που ασκείται στις τιμές παραγωγού δεν είναι ένα απλό αποτέλεσμα της αγοράς, αλλά συνέπεια κερδοσκοπικών πρακτικών, ανεπαρκών ελέγχων και εισαγωγών που θολώνουν την πραγματική εικόνα της προέλευσης. Η Coldiretti ζητά αυστηρότερη εποπτεία σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα και αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών, όπως η ισοτοπική ανάλυση και ο πυρηνικός μαγνητικός συντονισμός, ώστε να ενισχυθεί η ιχνηλασιμότητα και να μπορούν τα ευρήματα να αξιοποιούνται και σε δικαστικό επίπεδο.
Η σύγκρουση ξεκινά από το σιτάρι. Στον ιταλικό Νότο, όπως αναφέρει η Coldiretti, το προϊόν μετά τον αλωνισμό πληρώνεται μόλις 19 λεπτά το κιλό, την ώρα που τα ζυμαρικά πωλούνται τουλάχιστον 2 ευρώ το κιλό και το ψωμί φθάνει τα 3 ευρώ το κιλό. Για τους παραγωγούς, αυτή η απόσταση ανάμεσα στο χωράφι και το ράφι αποτυπώνει μια αλυσίδα όπου ο πρωτογενής τομέας απορροφά το κόστος, ενώ η προστιθέμενη αξία μεταφέρεται αλλού.
Στο ίδιο κάδρο βρίσκεται και το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, προϊόν σύμβολο της μεσογειακής διατροφής και της ιταλικής ταυτότητας στις διεθνείς αγορές. Η Coldiretti κάνει λόγο για δραματική πτώση των τιμών κατά 50% μέσα σε έναν χρόνο, την ώρα που το κόστος για τους εγχώριους παραγωγούς έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 200 ευρώ ανά εκτάριο, σύμφωνα με στοιχεία του ερευνητικού κέντρου Divulga.
Τα στοιχεία που επικαλείται η ιταλική οργάνωση δείχνουν το βάθος της ανισορροπίας. Η Ιταλία παράγει περίπου 234 εκατομμύρια λίτρα εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, ενώ η εγχώρια κατανάλωση ανέρχεται σε 461 εκατομμύρια λίτρα. Παράλληλα, οι εξαγωγές φθάνουν τα 318 εκατομμύρια λίτρα, ενώ οι εισαγωγές αγγίζουν τα 545 εκατομμύρια λίτρα ετησίως. Για την Coldiretti, οι αριθμοί αυτοί γεννούν σοβαρά ερωτήματα για την προέλευση, την επισήμανση και την πραγματική ταυτότητα του προϊόντος που φτάνει στον καταναλωτή.
Στο υπόμνημα που κατατέθηκε στους νομάρχες, η οργάνωση ζητά αυξημένους ελέγχους, εφαρμογή καινοτόμων μεθόδων ιχνηλασιμότητας, απαγόρευση πρακτικών που επιτρέπουν την υποβάθμιση της ποιότητας, υποχρεωτική τιμολόγηση για τις ελιές, αναστολή των μηδενικών δασμών στο ελαιόλαδο από την Τυνησία και απαγόρευση των πωλήσεων κάτω από το κόστος παραγωγής.
Παράλληλα, η Coldiretti θέτει θέμα διαφάνειας και στη διαμόρφωση των τιμών των σιτηρών, ζητώντας να αποκλείονται από την Ενιαία Εθνική Επιτροπή Σιτηρών πρόσωπα με πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων. Στην ανακοίνωσή της ασκεί κριτική και στη Confcooperative, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να ζητούνται μειώσεις τιμών μεγαλύτερες ακόμη και από εκείνες που προτείνει η βιομηχανία.
Οι κινητοποιήσεις της Coldiretti δεν περιορίζονται πλέον σε μια ιταλική αγροτική διαμαρτυρία αλλά αναδεικνύουν ένα βαθύτερο ευρωπαϊκό ζήτημα ποιος ελέγχει τελικά την αξία, την προέλευση και την αξιοπιστία των τροφίμων που φτάνουν στο τραπέζι του καταναλωτή.Είναι η ανάγκη να αποκατασταθεί μια στοιχειώδης ισορροπία ανάμεσα στο χωράφι, την αγορά και το ράφι, σε μια περίοδο όπου η διαφάνεια στην εφοδιαστική αλυσίδα μετατρέπεται από τεχνική λεπτομέρεια σε όρο επιβίωσης για την ευρωπαϊκή γεωργία.