Άμεση ενεργοποίηση των διαδικασιών για τη θωράκιση του πρωτογενούς τομέα και την ενίσχυση της ρευστότητας των παραγωγών
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδωσε το πράσινο φως για την ενεργοποίηση της επείγουσας διαδικασίας, με σκοπό την άμεση εφαρμογή μέτρων στήριξης για τους αγρότες που πλήττονται σοβαρά από τη ραγδαία αύξηση των τιμών των λιπασμάτων. Η απόφαση αυτή έρχεται ως απάντηση στην έντονη πίεση που δέχεται το κόστος παραγωγής, απειλώντας τη βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
Τα προτεινόμενα μέτρα, τα οποία είχαν παρουσιαστεί αρχικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοχεύουν στην άμεση ανακούφιση των παραγωγών. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός ειδικού συστήματος ενίσχυσης της ρευστότητας, καθώς και την παροχή προκαταβολών στις άμεσες πληρωμές. Με αυτόν τον τρόπο, οι αγρότες θα αποκτήσουν τα απαραίτητα κεφάλαια κίνησης ώστε να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους προς τις τράπεζες και τους προμηθευτές τους.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να προσαρμόσουν τις εθνικές τους κατανομές για τις άμεσες πληρωμές του 2027. Η συγκεκριμένη πρόνοια κρίνεται στρατηγικής σημασίας, καθώς θα επιτρέψει στους αγρότες που δεν έχουν αγοράσει ακόμη λιπάσματα να μην αναγκαστούν να αλλάξουν τις επιλογές των καλλιεργειών τους για την επόμενη περίοδο σποράς, διασφαλίζοντας έτσι τη σταθερότητα της παραγωγής.
Η κρίση αυτή αναδεικνύει για ακόμα μια φορά τη δομική εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις διεθνείς αγορές, καθώς εισάγει το 30% των αζωτούχων και το εντυπωσιακό 70% των φωσφορικών λιπασμάτων που απαιτούνται για τη γεωργική της παραγωγή. Επιπλέον, η εγχώρια παραγωγή λιπασμάτων εντός της ΕΕ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κατανάλωση φυσικού αερίου. Οι τιμές των πρώτων υλών και της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί εξαιτίας των πρόσφατων γεωπολιτικών αναταράξεων, όπως το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ και ο συνεχιζόμενος επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Όσον αφορά τα επόμενα βήματα, η διαδικασία αναμένεται να τρέξει με γρήγορους ρυθμούς. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προγραμματίζει να θέσει σε ψηφοφορία το τελικό περιεχόμενο και την ουσία της πρότασης κατά τη διάρκεια της συνόδου της ολομέλειας τον προσεχή Ιούλιο, ώστε τα μέτρα να τεθούν σε ισχύ το συντομότερο δυνατό.