Η πίεση στην αιθανόλη και η άνοδος του renewable diesel αναδιαμορφώνουν τη ζήτηση για καλαμπόκι και ελαιούχους σπόρους
Σε φάση δομικού μετασχηματισμού εισέρχεται η παγκόσμια γεωργία, καθώς η αύξηση της παραγωγικότητας κινείται πλέον ταχύτερα από την άνοδο της ζήτησης τροφίμων. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον κίνδυνο υπερπροσφοράς σε σιτηρά, ελαιούχους σπόρους και φυτικές ίνες, ασκώντας πίεση στα αγροτικά εισοδήματα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα βιοκαύσιμα αναδεικνύονται σε έναν από τους λίγους παράγοντες που μπορούν να στηρίξουν τη ζήτηση για αγροτικά εμπορεύματα. Ωστόσο, το μερίδιό τους στην παγκόσμια κατανάλωση υγρών καυσίμων παραμένει περιορισμένο, περίπου στο 3,2%.
Η αγορά αιθανόλης βρίσκεται ήδη υπό πίεση, λόγω της διεύρυνσης της ηλεκτροκίνησης, της βελτίωσης της αποδοτικότητας των οχημάτων και της στασιμότητας στις πολιτικές υποχρεωτικής ανάμειξης καυσίμων. Με τα σημερινά δεδομένα, η ζήτηση αιθανόλης στις ΗΠΑ θα μπορούσε να μειωθεί σχεδόν κατά 50% έως το 2050, στα περίπου 6,6 δισ. γαλόνια.
Μια τέτοια εξέλιξη θα επηρέαζε άμεσα τον κλάδο του καλαμποκιού, καθώς σημαντικό μέρος της παραγωγής κατευθύνεται σήμερα στην αιθανόλη. Περίπου το ένα τρίτο των αμερικανικών εκτάσεων καλαμποκιού που συνδέονται με την παραγωγή αιθανόλης θα μπορούσε να χάσει τον σημερινό του ρόλο, ενισχύοντας τον κίνδυνο πλεονασμάτων και μακροχρόνιας πίεσης στις τιμές.
Την ίδια στιγμή, η πολιτική για το renewable diesel συνεχίζει να στηρίζει τη ζήτηση για ελαιούχους σπόρους, κυρίως για σόγια. Η δυναμικότητα έκθλιψης στις ΗΠΑ έχει αυξηθεί περίπου 20% από το 2022, ενισχύοντας τον ρόλο του σογιέλαιου στη διαμόρφωση της αξίας της σόγιας.
Περαιτέρω ανάπτυξη του biodiesel εκτιμάται ότι μπορεί να αντισταθμίσει μέρος της αδυναμίας στην αγορά αιθανόλης. Παράλληλα, νέα περιθώρια ζήτησης δημιουργούνται από τα βιώσιμα αεροπορικά καύσιμα και τα ναυτιλιακά καύσιμα, τα οποία σήμερα έχουν μικρό μερίδιο, αλλά θεωρούνται μακροπρόθεσμοι μοχλοί κατανάλωσης αγροτικής βιομάζας.
Σε πιο αισιόδοξο σενάριο, με στήριξη από πολιτικές, τεχνολογική πρόοδο και βελτίωση της αποδοτικότητας, η παγκόσμια παραγωγή βιοκαυσίμων θα μπορούσε να αυξηθεί πολλαπλάσια έως το 2050, ανοίγοντας νέες αγορές για αγροτικές πρώτες ύλες.
Η προοπτική αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την τεχνολογική εξέλιξη στη γεωργία, όπως η βελτίωση των ποικιλιών, η γεωργία ακριβείας και η ψηφιοποίηση. Ωστόσο, η υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών παραμένει άνιση, περιορίζοντας την αύξηση της παραγωγικότητας σε ορισμένες περιοχές.
Τα βιοκαύσιμα εξελίσσονται έτσι σε δομικό παράγοντα της παγκόσμιας αγροτικής ισορροπίας, περιορίζοντας σε έναν βαθμό τον κίνδυνο υπερπροσφοράς και δημιουργώντας νέα κέντρα ζήτησης. Την ίδια στιγμή, η εξάρτηση από συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς, κυρίως την αιθανόλη, δημιουργεί νέους κινδύνους για τη μακροπρόθεσμη ζήτηση σιτηρών.