Φόβοι για μειωμένες αποδόσεις
Σε κρίσιμη φάση εισέρχεται η καλλιέργεια πατάτας στην Ευρώπη, καθώς το κύμα ακραίας ζέστης που έπληξε στα τέλη Ιουνίου μεγάλες περιοχές της νότιας, δυτικής και κεντρικής Ευρώπης συμπίπτει με το στάδιο σχηματισμού και ανάπτυξης των κονδύλων.
Σε αρκετές περιοχές οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ η έλλειψη βροχοπτώσεων και η σταδιακή εξάντληση της υγρασίας του εδάφους εντείνουν την πίεση στις καλλιέργειες. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, εφόσον οι συνθήκες παραταθούν, ενδέχεται να καταγραφούν χαμηλότερες αποδόσεις, υποβάθμιση της ποιότητας και αυξημένο κόστος παραγωγής.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό και την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus, το φαινόμενο συνδέεται με ένα επίμονο σύστημα υψηλών πιέσεων, γνωστό ως «Omega Block», το οποίο εγκλωβίζει θερμές αέριες μάζες πάνω από την Ευρώπη και περιορίζει τις βροχοπτώσεις.
Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι εντοπίζονται στις βασικές πατατοπαραγωγικές ζώνες της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας και της Πολωνίας, καθώς και σε περιοχές της Κεντρικής Ευρώπης.
Η πατάτα αναπτύσσεται καλύτερα σε θερμοκρασίες από 18 έως 22 βαθμούς Κελσίου. Όταν ο υδράργυρος ξεπερνά τους 30 βαθμούς, το φυτό υφίσταται έντονο φυσιολογικό στρες, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η φωτοσύνθεση, να αυξάνονται οι ανάγκες άρδευσης και να επιβραδύνεται η ανάπτυξη των κονδύλων.
Τα πρώτα σημάδια απωλειών έχουν ήδη εμφανιστεί στην Ισπανία. Στην Καστίλλη και Λεόν, τη μεγαλύτερη πατατοπαραγωγική περιοχή της χώρας, οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν καθυστερήσει την ανάπτυξη των φυτών και έχουν αυξήσει σημαντικά τις ανάγκες σε νερό. Οι παραγωγοί εκτιμούν ότι η απόδοση μπορεί να υποχωρήσει κατά 10% έως 15%, εφόσον συνεχιστούν η ζέστη και η ανομβρία.
Πρόσθετο πρόβλημα αποτελεί η περιορισμένη διαθεσιμότητα νερού. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει καταγράψει αυξανόμενη πίεση στους υδάτινους πόρους γεωργικών περιοχών στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και τη Ρουμανία. Στην Ιταλία, η πολύ χαμηλή στάθμη του ποταμού Πάδου έχει επιτρέψει τη διείσδυση θαλασσινού νερού στην ενδοχώρα, απειλώντας τα αποθέματα γλυκού νερού που χρησιμοποιούνται για άρδευση.
Η τελική εικόνα της ευρωπαϊκής παραγωγής θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες του Ιουλίου. Οι βροχοπτώσεις και η υποχώρηση της θερμοκρασίας θα μπορούσαν να περιορίσουν τις απώλειες. Αντίθετα, η συνέχιση του καύσωνα και της ξηρασίας ενδέχεται να οδηγήσει σε μικρότερη παραγωγή, χαμηλότερη ποιότητα μεταποίησης και περιορισμένη διαθεσιμότητα πατάτας για τη βιομηχανία τηγανητής πατάτας, τσιπς και αμύλου.