Θετική η αξιολόγηση της Οδηγίας για τα Νιτρικά – Αντιδράσεις από Copa-Cogeca
Τη διατήρηση του ορίου των 170 κιλών αζώτου ανά εκτάριο επιβεβαιώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μετά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης της Οδηγίας για τα Νιτρικά.
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει έντεκα έγγραφα και περίπου 450 σελίδες ανάλυσης. Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Οδηγία 91/676/ΕΟΚ εξακολουθεί να αποτελεί αποτελεσματικό και αναγκαίο πλαίσιο για την προστασία της ποιότητας των υδάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη της εφαρμογής της υπερβαίνουν το κόστος συμμόρφωσης που επωμίζονται οι αγρότες και οι δημόσιες διοικήσεις.
Κεντρικό στοιχείο της Οδηγίας παραμένει το όριο των 170 κιλών αζώτου ανά εκτάριο για την εφαρμογή κοπριάς και άλλων οργανικών λιπασμάτων. Η Επιτροπή χαρακτηρίζει το όριο επιστημονικά τεκμηριωμένο, περιβαλλοντικά δικαιολογημένο και αποτελεσματικό.
Κατά την αξιολόγηση, το βασικό πρόβλημα δεν εντοπίζεται στο ίδιο το όριο, αλλά στην υπερβολική συγκέντρωση της κτηνοτροφικής παραγωγής σε συγκεκριμένες περιοχές. Εκεί, οι ποσότητες κοπριάς και υγρών αποβλήτων υπερβαίνουν τη δυνατότητα των διαθέσιμων εκτάσεων να απορροφήσουν τα θρεπτικά στοιχεία με βιώσιμο τρόπο.
Περιθώριο για ειδικές εξαιρέσεις
Η Κομισιόν αναγνωρίζει τον αυξανόμενο ρόλο του βιοαερίου, του βιομεθανίου και του υπολείμματος της αναερόβιας χώνευσης στη μετάβαση προς πιο κυκλικά συστήματα διαχείρισης των θρεπτικών στοιχείων.
Οι συγκεκριμένες τεχνολογίες μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη αξιοποίηση της κοπριάς, στην ανακύκλωση των θρεπτικών στοιχείων και στη μείωση της χρήσης συνθετικών λιπασμάτων.
Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα πιθανά αυτά οφέλη δεν δικαιολογούν προς το παρόν αλλαγή των βασικών μέτρων προστασίας ή αύξηση του ορίου των 170 κιλών αζώτου ανά εκτάριο.
Αφήνει, πάντως, ανοιχτό το ενδεχόμενο χορήγησης ειδικών παρεκκλίσεων για ορισμένα προϊόντα και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία χωρίς να αλλάξει ο βασικός πυρήνας της Οδηγίας.
Ο αγροτικός τομέας ζητά εδώ και καιρό λύσεις που θα διευκολύνουν τη μεταφορά και αξιοποίηση θρεπτικών στοιχείων από περιοχές με υψηλή πυκνότητα ζωικού κεφαλαίου προς περιοχές όπου υπάρχει μεγαλύτερη δυνατότητα απορρόφησής τους.
Επικρίσεις από την Copa-Cogeca
Η Copa-Cogeca αντέδρασε επικριτικά στα συμπεράσματα της αξιολόγησης, θεωρώντας ότι η Επιτροπή επέλεξε ουσιαστικά να διατηρήσει το υφιστάμενο καθεστώς.
Η ευρωπαϊκή οργάνωση αγροτών και συνεταιρισμών επισημαίνει ότι, έπειτα από τρία χρόνια αξιολόγησης και εν μέσω της κρίσης των λιπασμάτων, δεν παρουσιάστηκαν προτάσεις για τον εκσυγχρονισμό ή την απλοποίηση ενός νομοθετικού πλαισίου που θεσπίστηκε το 1991.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η ποιότητα των υδάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να μην είναι ικανοποιητική, ενώ η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Οδηγίας γίνεται ολοένα πιο σύνθετη και δαπανηρή για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Η Copa-Cogeca θεωρεί επίσης ότι η αξιολόγηση δεν εξετάζει επαρκώς τις οικονομικές επιπτώσεις στους παραγωγούς ούτε λαμβάνει υπόψη τη διαφορετικότητα των γεωργικών και κτηνοτροφικών συστημάτων στα κράτη-μέλη.
Για τον λόγο αυτό χαρακτηρίζει την αξιολόγηση μόνο ως ένα πρώτο βήμα και ζητά από τον επόμενο διάλογο εφαρμογής να οδηγήσει σε ουσιαστική απλοποίηση, ενίσχυση της καινοτομίας και δημιουργία ενός πιο σύγχρονου και λειτουργικού πλαισίου για τις ευρωπαϊκές εκμεταλλεύσεις.