Θερμότητα και ξηρασία πιέζουν τις καλλιέργειες στη Δυτική Ευρώπη

Η Γαλλία βρίσκεται στο επίκεντρο των προβλημάτων, με τις ανοιξιάτικες και θερινές καλλιέργειες να αντιμετωπίζουν αυξανόμενο υδατικό στρες

Σοβαρές πιέσεις στις καλλιέργειες της Δυτικής Ευρώπης προκαλεί ο συνδυασμός παρατεταμένης ανομβρίας και υψηλών θερμοκρασιών, με τη Γαλλία και τις γειτονικές περιοχές της Γερμανίας, του Βελγίου και του Ηνωμένου Βασιλείου να αντιμετωπίζουν τις δυσμενέστερες συνθήκες.

Καμία άλλη μεγάλη γεωργική περιοχή των μεσαίων γεωγραφικών πλατών δεν έχει καταγράψει τόσο έντονη ξηρασία τους τελευταίους τέσσερις μήνες. Οι συνθήκες έχουν δυσκολέψει ιδιαίτερα την επιβίωση των μη αρδευόμενων καλλιεργειών, ενώ τα διαδοχικά επεισόδια υπερβολικής ζέστης των τελευταίων εβδομάδων επιδείνωσαν περαιτέρω την κατάσταση.

Οι βροχοπτώσεις παραμένουν πολύ χαμηλότερες από τα κανονικά επίπεδα στη Γαλλία, στο νότιο Ηνωμένο Βασίλειο και σε τμήματα της δυτικής Γερμανίας και του Βελγίου από τα μέσα Μαρτίου. Στη Γαλλία, οι βροχές του Απριλίου, του Μαΐου και του Ιουνίου δεν ξεπέρασαν το μισό του φυσιολογικού, ενώ σε αρκετές περιοχές της κεντρικής χώρας το συνολικό ύψος βροχής κατά το τρίμηνο έως τις 13 Ιουλίου περιορίστηκε στο 25% των συνήθων επιπέδων.

Η έλλειψη υγρασίας συνδυάστηκε στα τέλη Ιουνίου και στις αρχές Ιουλίου με θερμοκρασίες πολύ υψηλότερες από τις μέσες τιμές. Το εντονότερο κύμα καύσωνα καταγράφηκε γύρω στις 22 Ιουνίου, όταν η θερμοκρασία στη Γαλλία, στη βόρεια Ιταλία, στην Ισπανία και στη νοτιοδυτική Γερμανία έφθασε περίπου από 36 έως 44 βαθμούς Κελσίου, ενώ υπήρξαν ανεπιβεβαίωτες αναφορές ακόμη και για υψηλότερες τιμές.

Οι συνθήκες αυτές έχουν προκαλέσει έντονο στρες στις καλλιέργειες και στην κτηνοτροφία της Γαλλίας, με απώλειες παραγωγής να έχουν ήδη καταγραφεί. Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι θερμοκρασίες δεν έφθασαν στα ίδια επίπεδα, όμως η ξηρασία είναι σχεδόν εξίσου έντονη και δεν αναμένεται ουσιαστική ενίσχυση των βροχοπτώσεων έως τις τελευταίες ημέρες του Ιουλίου.

Θετικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι οι συχνές χειμερινές βροχοπτώσεις είχαν ενισχύσει την εδαφική υγρασία πριν από την έναρξη της καλλιεργητικής περιόδου. Επιπλέον, η μεγαλύτερη ζέστη και η εντονότερη ξηρασία εμφανίστηκαν αφού το χειμερινό σιτάρι, η ελαιοκράμβη και άλλες χειμερινές καλλιέργειες είχαν ήδη ολοκληρώσει το κρίσιμο στάδιο της αναπαραγωγής τους.

Ωστόσο, η άνοδος της θερμοκρασίας επιτάχυνε την ωρίμανση των χειμερινών καλλιεργειών, με επιπτώσεις στην απόδοση και στην ποιότητά τους. Οι περισσότερες βρίσκονται πλέον στο στάδιο της συγκομιδής, περιορίζοντας τον κίνδυνο περαιτέρω απωλειών, όμως οι ανοιξιάτικες και θερινές καλλιέργειες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.

Το καλαμπόκι, ο ηλίανθος, το σόργο, η σόγια και τα ζαχαρότευτλα αποτελούν τις βασικές καλλιέργειες που βρίσκονται σε κίνδυνο. Τα μη αρδευόμενα ζαχαρότευτλα εκτιμάται ότι έχουν υποστεί τις μεγαλύτερες απώλειες, ενώ το καλαμπόκι, η σόγια και ο ηλίανθος εμφανίζουν ήδη σημάδια καταπόνησης και περιορισμένης ανάπτυξης.

Για να περιοριστούν οι απώλειες απαιτούνται συχνές και ουσιαστικές βροχοπτώσεις. Ωστόσο, οι υφιστάμενες προγνώσεις δεν δείχνουν άμεση αλλαγή του θερμού και ξηρού καιρικού μοτίβου.

Η ξηρασία έχει αρχίσει να επεκτείνεται και σε τμήματα της Ανατολικής Ευρώπης, χωρίς πάντως να έχει φθάσει στην ένταση που καταγράφεται στη Γαλλία. Αντίθετα, στις περισσότερες περιοχές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης οι καιρικές συνθήκες υπήρξαν ευνοϊκές για το σιτάρι, το κριθάρι και την ελαιοκράμβη.

Στην Κίνα, οι χειμερινές καλλιέργειες είχαν σχετικά καλή απόδοση και οι θερινές βρίσκονται γενικά σε ικανοποιητική κατάσταση, παρά τις έντονες βροχοπτώσεις και τις πλημμύρες σε ορισμένες περιοχές. Αντίστοιχα, στη Βόρεια Αμερική η κατανομή των βροχών ήταν ως επί το πλείστον ευνοϊκή, αν και στον Καναδά σημειώθηκαν κατά τόπους πλημμύρες και υπερβολική υγρασία.

Ανησυχία προκαλεί και η πρόσφατη ζέστη και ξηρασία στις βορειοδυτικές πεδιάδες των ΗΠΑ, όπου επιδεινώθηκε η κατάσταση του ανοιξιάτικου σιταριού. Προς το παρόν, πάντως, δεν προβλέπεται εκτεταμένη καταστροφή, καθώς αναμένονται βροχοπτώσεις στις αρχές και στα μέσα Αυγούστου.

Παρά τα προβλήματα στη Δυτική Ευρώπη και σε περιοχές της Βόρειας Αμερικής, το μεγαλύτερο μέρος του βόρειου ημισφαιρίου αναμένεται να διατηρήσει σχετικά ευνοϊκές συνθήκες παραγωγής. Αυτό ενδέχεται να περιορίσει τις επιπτώσεις των τοπικών απωλειών στις διεθνείς αγορές και στην παγκόσμια προσφορά σιτηρών.