Το Επιμελητήριο ζητά πέρασμα από τη στείρα καταστολή στην ολιστική πρόληψη, άμεση ανασυγκρότηση της Δασικής Υπηρεσίας και 6 κομβικές μεταρρυθμίσεις.
Το Δ.Σ. του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.), αντιπροσωπεύοντας τους χιλιάδες γεωτεχνικούς-μέλη του, οι οποίοιδραστηριοποιούνται επαγγελματικά στον πρωτογενή τομέα,εκφράζει,με αφορμή την απώλεια ανθρώπινων ζωών κατά τις επιχειρήσεις δασοπυρόσβεσης, τη βαθιά του θλίψη για τους ανθρώπους που χάθηκαν,αλλά και την αμέριστη συμπαράστασή του στους κατοίκους των πληγεισών περιοχών,που είδαν σπίτια και περιουσίες να χάνονται εξαιτίας των δασικών πυρκαγιών.
Δυστυχώς, η φετινή εξέλιξη των δασικών πυρκαγιών και κυρίως οι διαστάσεις που έλαβαν, προκαλώντας τεράστιες καταστροφές στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον καίγοντας ανεξέλεγκτα χιλιάδες στρέμματα δασικής και αγροτικής παραγωγικής γης, δεν επιτρέπουν στο Γεωτεχνικό Επιμελητήριο να αισιοδοξεί για την αποτελεσματικότητα του επιχειρησιακού σχεδιασμού, παρά τους τεράστιους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους που διατέθηκαν.
Στις περιπτώσεις τόσο μεγάλων καταστροφών, είναι συχνή η αναφορά των «ειδικών και των αρμοδίων» που είχαν την ευθύνη της διαχείρισης των πυρκαγιών, στις καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν, στο δύσκολο δασικό ανάγλυφο, την πυκνή βλάστηση και κυρίως στην ένταση του ανέμου που δεν επέτρεψε στα εναέρια μέσα να επιχειρήσουν αποτελεσματικά και να συμβάλουν στον περιορισμό της επέκτασης των πυρκαγιών.
Αυτή την ιδιαιτερότητα στη δράση των εναερίων μέσων τόσο το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο όσο και οι ειδικοί δασολόγοι που είχαν τοποθετηθεί δημόσια σε ημερίδες που οργάνωσε το ΓΕΩΤ.Ε.Ε.,την είχαν επισημάνει, καταλήγοντας στην ανάγκη για έναν συνολικό επανασχεδιασμό του επιχειρησιακού δόγματος και για μια πιο ολιστική διαχείριση των δασικών πυρκαγιών, με ισχυρές και κατάλληλα διασπαρμένες επίγειες δυνάμεις του κατασταλτικού μηχανισμού, οι οποίες θα λειτουργούν συμπληρωματικά και συνεργικά με τα αναγκαία εναέρια μέσα, που δεν είναι πάντοτε διαθέσιμα ή επιχειρησιακά αξιοποιήσιμα.
Για το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, οι επαναλαμβανόμενες καταστροφές των τελευταίων ετών αναδεικνύουν τις διαχρονικές αδυναμίες στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται η πρόληψη, η επιχειρησιακή διαχείριση και η μεταπυρική αποκατάσταση και επαναφέρουν την ανάγκη ουσιαστικών θεσμικών αλλαγών που θα βελτιώσουν συνολικά τη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε., ως θεσμοθετημένος σύμβουλος της Πολιτείας σε θέματα προστασίας και διαχείρισης των φυσικών πόρων, είχε ήδη επισημάνει, μέσα από το Πόρισμα της Επιστημονικής Επιτροπής του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου για τις πυρκαγιέςτου Έβρου, ότι η αποτελεσματική προστασία των ελληνικών δασών προϋποθέτει ολοκληρωμένη και ισόρροπη πολιτική, με σαφή προτεραιότητα στην πρόληψη, επιστημονική και ενεργό διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, ισχυρές δημόσιες Δασικές Υπηρεσίες και κοινό, σαφώς οριοθετημένο σχεδιασμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Η ουσιαστική συμμετοχή των Δασικών Υπηρεσιών στον σχεδιασμό προϋποθέτει την προηγούμενη οργανωτική τους ανασυγκρότηση, τη μόνιμη στελέχωση, τον αναγκαίο εξοπλισμό και σταθερούς πόρους για την άσκηση πρωτίστως του έργου της πρόληψης και της επιστημονικής διαχείρισης των μεσογειακών δασικών οικοσυστημάτων.
Δυστυχώς, τα γεγονότα των τελευταίων ημερών επιβεβαιώνουν ότι πολλές από τις διαπιστώσεις του ΓΕΩΤ.Ε.Ε εξακολουθούν να παραμένουν επίκαιρες.
Τα τελευταία χρόνια, οι δασικές πυρκαγιές αντιμετωπίζονται με επιχειρησιακό δόγμα που στηρίζεται κατά κύριο λόγο στην καταστολή, δίνοντας προτεραιότητα στις ανθρώπινες υποδομές (σπίτια, οικισμούς, πόλεις κ.λπ.) σε μια χώρα που η μικρή κλίμακα του τοπίου και οι ανθρώπινες δραστηριότητες που διαδέχονται η μια την άλλη, περιορίζουν στην πράξη τη δυνατότητα του κατασταλτικού μηχανισμού να επέμβει έγκαιρα και αποτελεσματικά στα δασικά μέτωπα, τα οποία συχνά υποχωρούν στην επιχειρησιακή ιεράρχηση.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. επιμένει ότι η πρόληψη, η ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, η μείωση της καύσιμης ύλης, η σωστή προετοιμασία του χώρου, η προηγούμενη ουσιαστική ενίσχυση και αξιοποίηση των Δασικών Υπηρεσιών, με σαφείς αρμοδιότητες, επαρκές προσωπικό, μέσα και σταθερούς πόρους, πρωτίστως στο έργο της πρόληψης, καθώς και η επιστημονική γνώση των γεωτεχνικών, αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική προστασία των δασών αλλά και των τοπικών κοινωνιών που έχουν συνδέσει την οικονομική και κοινωνική τους βιωσιμότητα με τη δασική οικονομία. Η σημαντική χρηματοδότηση προληπτικών προγραμμάτων, οφείλει να συνοδεύεται από δημόσια, ανεξάρτητη και μετρήσιμη αξιολόγηση του κόστους, της ποιότητας και του πραγματικού αποτελέσματος των παρεμβάσεων.
Η χώρα χρειάζεται μια σύγχρονη πολιτική δασοπροστασίας που θα αντιμετωπίζει το δάσος ως ζωντανό οικοσύστημα.Για την υλοποίηση αυτής της πολιτικής είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προηγηθεί η ουσιαστική ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας σε προσωπικό, μέσα, διοικητική υποστήριξη και σταθερή χρηματοδότηση και να αποσαφηνιστούν θεσμικά, με ειδική νομοθετική ρύθμιση που θα αντικαταστήσει το άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 2612/1998, οι δράσεις και οι αρμοδιότητες της Δασικής Υπηρεσίας στο πεδίο της πρόληψης. Η αναβάθμιση του ρόλου της και η συμμετοχή της στον κοινό επιχειρησιακό σχεδιασμό μπορούν και πρέπει να συζητηθούν μόνο μετά την κατεπείγουσα οργανωτική ανασυγκρότηση και ουσιαστική στελέχωσή της.
Παράλληλα, μετά από κάθε μεγάλη πυρκαγιά απαιτείται άμεση θεσμική και φυσική θωράκιση και προστασία των καμένων εκτάσεων.Η κήρυξη των πληγέντων δασικών εκτάσεων ως αναδασωτέων θα πρέπει να ακολουθείται άμεσα από αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα,η υλοποίηση των οποίων πρέπει να αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου Μεταπυρικής Αποκατάστασης, με σαφές χρονοδιάγραμμα, συγκεκριμένους στόχους και σύστημα παρακολούθησης της αποτελεσματικότητάς του. Στο ίδιο πλαίσιο απαιτείται άμεση προστασία της άγριας πανίδας, με έγκαιρες και σαφώς χαρτογραφημένες απαγορεύσεις θήρας στις καμένες και στις οικολογικά συνδεδεμένες γειτονικές ζώνες.
Το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. θεωρεί ότι η συσσωρευμένη εμπειρία και τα αρνητικά αποτελέσματα των τελευταίων ετών πρέπει επιτέλους να οδηγήσουνσε έναν ουσιαστικό και ειλικρινή διάλογο, με στόχοτις αναγκαίες μεταρρυθμίσειςστη διοίκηση και τομές στην ισχύουσα νομοθεσία, που θα βελτιώσουν το αντικείμενο της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών αλλά και συνολικά τη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού.
Βασικοί άξονες των αναγκαίων παρεμβάσεων είναι:
1. Η διαμόρφωση κοινά αποδεκτού πλαισίου Εθνικής Στρατηγικής Δασοπροστασίας, με επίκεντρο την πρόληψη και τη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
2. Ουσιαστική οργανωτική, θεσμική και στελεχιακή ενίσχυση των Δασικών Υπηρεσιών, με άμεσες προσλήψεις δασολόγων, δασοπόνων και λοιπού επιστημονικού, τεχνικού και διοικητικού προσωπικού, επαρκή χρηματοδότηση και σύγχρονο εξοπλισμό, ως αναγκαία προϋπόθεση πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για διεύρυνση του ρόλου τους.
3. Καθιέρωση ολοκληρωμένου επιχειρησιακού σχεδιασμού, με κοινά και επικαιροποιούμενα σχέδια δράσης όλων των εμπλεκόμενων φορέων σε κλίμακα χωρικής αρμοδιότητας Δασαρχείου, σαφείς ρόλους και σταθερές διαδικασίες συνεργασίας.
4. Διαχείριση της καύσιμης ύλης, με την εφαρμογή, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, δασικών διαχειριστικών και αντιπυρικών σχεδίων, αξιοποίησης της δασικής βιομάζας, της εκτατικής κτηνοτροφίας και των Δασικών Συνεταιρισμών, με διαφανή αξιολόγηση των προγραμμάτων πρόληψης.
5. Πρόβλεψη για τη σύνταξη ολοκληρωμένων Σχεδίων Μεταπυρικής Αποκατάστασης, με προτεραιότητα στην προστασία του εδάφους και της φυσικής αναγέννησης, στην εκτέλεση αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων, στην προστασία της άγριας πανίδας και στην παρακολούθηση της αποκατάστασης με μετρήσιμους δείκτες.
6. Επένδυση στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, στην ενημέρωση των πολιτών και στην καλλιέργεια κουλτούρας πρόληψης, ώστε η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος να αποτελεί διαρκή κοινωνική προτεραιότητα.
Η χώρα δεν αντέχει να μετρά κάθε καλοκαίρι νέες απώλειες ανθρώπινων ζωών, καμένα δασικά οικοσυστήματα μεγάλης περιβαλλοντικής αξίας και την καταστροφή παραγωγικών πόρων.
Η προστασία των δασών αποτελεί ζήτημα δημόσιας ασφάλειας, κοινωνικής συνοχής και περιβαλλοντικής ισορροπίας, ιδίως στη σημερινή εποχή της κλιματικής κρίσης.
Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας δηλώνει ότι θα συνεχίσει να συμβάλλει, με επιστημονική τεκμηρίωση, υπευθυνότητα και θεσμικό λόγο, στη διαμόρφωση μιας σύγχρονης εθνικής πολιτικής για τη δασοπροστασία, τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών οικοσυστημάτων και την προσαρμογή της χώρας στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.