Ποιοι μπορούν να λάβουν 31,7 ευρώ ανά στρέμμα, τι καλύπτει η ενίσχυση και γιατί ο προϋπολογισμός δεν φτάνει για όλους.
Του Γ. Παπαδόπουλου
Ενίσχυση 31,7 ευρώ ανά στρέμμα προβλέπεται για τους βαμβακοπαραγωγούς που θα ενταχθούν στη νέα παρέμβαση μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα. Οι δεσμεύσεις καλύπτουν τα έτη 2026, 2027 και 2028, χωρίς όμως να έχει εκδοθεί ακόμη η τελική πρόσκληση για την υποβολή αιτήσεων.
Το ποσό δεν αποτελεί οριζόντια πληρωμή προς όλους τους παραγωγούς. Η διαθέσιμη χρηματοδότηση, οι όροι επιλεξιμότητας και το κόστος των απαιτούμενων υπηρεσιών περιορίζουν τόσο τον αριθμό των δικαιούχων όσο και το καθαρό οικονομικό όφελος.
Η παρέμβαση Π3-70-5.1 για τη «Μείωση αποτυπώματος άνθρακα σε αρόσιμες καλλιέργειες» προδημοσιεύθηκε από το ΥΠΑΑΤ τον Δεκέμβριο του 2025, με συνολικό προϋπολογισμό 96 εκατ. ευρώ.
Εκτός από το βαμβάκι, καλύπτει τη βιομηχανική τομάτα και την κινόα. Τα ετήσια ποσά έχουν οριστεί σε 31,7 ευρώ ανά στρέμμα για το βαμβάκι, 70,4 ευρώ για τη βιομηχανική τομάτα και 42,2 ευρώ για την κινόα.
Οι δικαιούχοι θα πρέπει να μειώσουν το αποτύπωμα άνθρακα κατά 20% το 2026 σε σύγκριση με το έτος αναφοράς 2025 και να διατηρήσουν τη μείωση για τα επόμενα δύο χρόνια.
Οι υποχρεώσεις περιλαμβάνουν ημερολόγιο εργασιών, μητρώο εισροών και εκροών, παραστατικά για λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά, καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια. Απαιτούνται επίσης σχέδιο περιβαλλοντικής διαχείρισης, πιστοποιημένος γεωργικός σύμβουλος και εγκεκριμένο λογισμικό υπολογισμού του αποτυπώματος.
Μια κρίσιμη διευκρίνιση είναι ότι στα 31,7 ευρώ περιλαμβάνονται η αμοιβή του τεχνικού συμβούλου και το κόστος της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Επομένως, το σύνολο του ποσού δεν θα παραμένει ως καθαρό πρόσθετο εισόδημα στον παραγωγό.
Τα όρια της παρέμβασης γίνονται σαφέστερα από την αριθμητική. Στην Ελλάδα καλλιεργούνται περίπου δύο εκατομμύρια στρέμματα βαμβακιού. Εάν ολόκληρη αυτή η έκταση ενισχυόταν με 31,7 ευρώ ανά στρέμμα για τρία χρόνια, θα απαιτούνταν περίπου 190,2 εκατ. ευρώ μόνο για το βαμβάκι.
Ο συνολικός προϋπολογισμός είναι 96 εκατ. ευρώ και πρέπει να κατανεμηθεί σε τρεις καλλιέργειες. Ακόμη και αν ολόκληρο το ποσό κατευθυνόταν στο βαμβάκι, θα κάλυπτε περίπου 1,01 εκατ. στρέμματα για τρία χρόνια, σχεδόν τη μισή καλλιεργούμενη έκταση.
Η ενίσχυση των 31,7 ευρώ είχε παρουσιαστεί ήδη από το 2025 ως νέο εργαλείο στήριξης της βαμβακοκαλλιέργειας, όπως είχε καταγράψει το Agrocapital. Ακολούθησαν νέες αναφορές στο μέτρο κατά τη συζήτηση για το μέλλον του ελληνικού βαμβακιού και τις παρεμβάσεις που απαιτούνται για τη βιωσιμότητα της καλλιέργειας.
Έως τις 26 Αυγούστου 2026, πάντως, η επίσημη διαδικασία παρέμενε στο στάδιο της προδημοσίευσης. Η τελική πρόσκληση θα καθορίσει τα κριτήρια κατάταξης, την κατανομή του προϋπολογισμού και τον πραγματικό αριθμό των δικαιούχων.
Η πληρωμή της συγκεκριμένης παρέμβασης δεν πρέπει επίσης να συγχέεται με την πώληση πιστωτικών μονάδων άνθρακα. Η ελληνική δράση προβλέπει τριετείς δεσμεύσεις, ενώ το ευρωπαϊκό σύστημα CRCF απαιτεί διάρκεια τουλάχιστον πέντε ετών και ξεχωριστή διαδικασία πιστοποίησης.