Πόλεμοι, ακραία καιρικά φαινόμενα και προβλήματα στις εξαγωγές πιέζουν τις αγορές
Οι διεθνείς τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων καταγράφουν τον Αύγουστο τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο των τελευταίων 13 ετών, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και τα ακραία καιρικά φαινόμενα περιορίζουν την προσφορά και ενισχύουν τις ανησυχίες για νέα άνοδο του κόστους τροφίμων.
Ο δείκτης Bloomberg Agriculture Spot Index, ο οποίος παρακολουθεί την πορεία 10 βασικών αγροτικών προϊόντων, σημείωσε άνοδο άνω του 13% μέχρι το τέλος της προηγούμενης εβδομάδας, οδεύοντας προς τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από τον Ιούλιο του 2012.
Κύριος παράγοντας της ανόδου είναι το σιτάρι, με τις τιμές του να έχουν φτάσει σε υψηλό τριετίας, λόγω των αυξανόμενων κινδύνων για την παγκόσμια προσφορά από την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας.
Οι επιθέσεις σε λιμενικές υποδομές και οι δυσκολίες στις θαλάσσιες μεταφορές έχουν επιβραδύνει τις εξαγωγές από την Ουκρανία και τη Ρωσία, δύο χώρες που μαζί αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα τέταρτο των παγκόσμιων εξαγωγών σιταριού.
Παράλληλα, η αγορά δέχεται πρόσθετες πιέσεις από την αύξηση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους, λόγω της έντασης στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα του πολέμου στο Ιράν.
Ο συνδυασμός υψηλότερων τιμών στα αγροτικά προϊόντα, αυξημένου κόστους ενέργειας και ακριβότερων logistics ενισχύει τους φόβους για νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού στα τρόφιμα, επηρεάζοντας βασικά προϊόντα όπως το ψωμί, το κρέας και τα γαλακτοκομικά.
Οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται μόνο στο σιτάρι. Η Ουκρανία και η Ρωσία αποτελούν επίσης σημαντικούς προμηθευτές κριθαριού, καλαμποκιού και ηλιελαίου, γεγονός που σημαίνει ότι μια παρατεταμένη διαταραχή στις εμπορικές ροές της Μαύρης Θάλασσας μπορεί να επηρεάσει ταυτόχρονα πολλούς τομείς της παγκόσμιας αγροτικής αγοράς.
Σύμφωνα με την Lachstock Consulting, υπάρχουν περιορισμένες άμεσες εναλλακτικές λύσεις για την κάλυψη πιθανών ελλείψεων στην προσφορά, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι διαθέσιμες ποσότητες παραμένουν υπό πίεση.
Την ίδια στιγμή, οι δυσκολίες στις εξαγωγές έχουν ήδη αρχίσει να δημιουργούν συσσώρευση αδιάθετων ποσοτήτων σιτηρών στις χώρες παραγωγής.
Στην Ουκρανία, οι περιορισμένες δυνατότητες εμπορίας της παραγωγής αυξάνουν την πίεση στους αγρότες, καθώς τα χαμηλότερα έσοδα και η έλλειψη αποθηκευτικών χώρων ενισχύουν τον κίνδυνο περιορισμού των νέων καλλιεργητικών σχεδίων για τις επόμενες περιόδους.
Παράλληλα, η Τουρκία επιδιώκει μια νέα συμφωνία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η Άγκυρα εργάζεται προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι δηλώσεις αυτές, σε συνδυασμό με τις ρευστοποιήσεις κερδών στο τέλος του μήνα, οδήγησαν τις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης σιταριού σε πτώση έως και 3,5%, τη μεγαλύτερη ημερήσια υποχώρηση εδώ και έναν μήνα.
Ωστόσο, η διόρθωση αυτή δεν αναιρεί τη μεγάλη άνοδο που καταγράφηκε συνολικά μέσα στον Αύγουστο.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι, εάν δεν αποκατασταθούν σταθερές εξαγωγικές ροές από τη Μαύρη Θάλασσα, η σημερινή διαταραχή μπορεί να εξελιχθεί από ένα προσωρινό πρόβλημα logistics σε μια κρίση προσφοράς που θα επηρεάσει περισσότερες από μία καλλιεργητικές περιόδους.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο τις τιμές των επόμενων μηνών, αλλά και τη συνολική ισορροπία της παγκόσμιας αγοράς σιτηρών στις επόμενες σεζόν.