Οι κατσίκες μπήκαν στη μάχη της ΚΑΠ – Η Πορτογαλία ζητά από την Ευρώπη να πληρώσει για την πρόληψη των πυρκαγιών
Μια διαφορετική αντίληψη για τον ρόλο της κτηνοτροφίας έφερε η Πορτογαλία στη συνάντηση των υπουργών Γεωργίας της ΕΕ στο Δουβλίνο. Η Λισαβόνα ζητά από την Ευρώπη να εξετάσει χρηματοδότηση για κατσίκες, πρόβατα και βοοειδή που βόσκουν σε περιοχές υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς, μειώνοντας τη βλάστηση και μαζί την καύσιμη ύλη.
Η ιδέα είναι απλή, ο κτηνοτρόφος δεν πληρώνεται μόνο για το γάλα ή το κρέας που παράγει, αλλά και για μια υπηρεσία που προσφέρει στην ύπαιθρο. Το κοπάδι γίνεται εργαλείο πρόληψης πυρκαγιών.
Η Πορτογαλία έχει ήδη βάλει εθνικούς πόρους σε αυτή την πολιτική. Από τον Φεβρουάριο του 2026 χρηματοδοτεί, μέσω του Fundo Ambiental, την εκτατική βόσκηση ως μέτρο μείωσης της καύσιμης ύλης και πρόληψης των πυρκαγιών, με πρόγραμμα που μπορεί να φτάσει τα 30 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Στο Δουβλίνο, ο José Manuel Fernandes πήγε τη συζήτηση ένα βήμα παραπέρα, ζητώντας να εξεταστεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για αντίστοιχες δράσεις. Μάλιστα, έθεσε στο τραπέζι ακόμη και την αξιοποίηση πόρων που συνδέονται με την κλιματική πολιτική της ΕΕ, με το επιχείρημα ότι η πρόληψη μεγάλων πυρκαγιών δεν αποτελεί μόνο εθνικό ζήτημα, αλλά προσφέρει περιβαλλοντικό και οικονομικό όφελος για ολόκληρη την Ένωση.
Η συζήτηση ενόψει της νέας ΚΑΠ έχει ξεκινήσει και η μάχη δεν αφορά πλέον μόνο το ύψος των ενισχύσεων, αλλά τι ακριβώς θα χρηματοδοτεί η Ευρώπη μετά το 2027, μόνο την παραγωγή ή και τη διαχείριση του τοπίου, την προστασία του εδάφους και την κλιματική ανθεκτικότητα;
Και εδώ αρχίζει το ελληνικό ερώτημα. Σε μια χώρα όπου κάθε καλοκαίρι επανέρχονται οι ίδιες συζητήσεις για καθαρισμούς, αντιπυρικές ζώνες, εγκαταλειμμένες εκτάσεις και το υψηλό κόστος της κατάσβεσης, μήπως ήρθε η ώρα η Ελλάδα να διεκδικήσει έναν πιο ενεργό ρόλο για την εκτατική κτηνοτροφία στην πρόληψη των πυρκαγιών;
Σε πολλές ορεινές και ημιορεινές περιοχές, εκεί όπου τα κοπάδια μειώνονται, η βλάστηση μένει αδιαχείριστη και η ύπαιθρος εγκαταλείπεται. Αν η βόσκηση μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως παραγωγική δραστηριότητα και ως μέτρο πρόληψης, τότε ίσως η συζήτηση δεν πρέπει να είναι μόνο πόσες ενισχύσεις θα πάρουν οι κτηνοτρόφοι.
Ίσως πρέπει να είναι και πόσο αξίζει για το κράτος και την κοινωνία η δουλειά που ήδη κάνουν χωρίς να πληρώνονται γι’ αυτήν.
Η πορτογαλική πρόταση, τελικά, δεν αφορά απλώς τις «κατσίκες πυρόσβεσης». Ανοίγει ένα ερώτημα που η Ελλάδα δύσκολα μπορεί να αγνοήσει: αν ξοδεύουμε εκατομμύρια για να σβήσουμε τις φωτιές, γιατί να μη χρηματοδοτούμε περισσότερο εκείνους που μπορούν να βοηθήσουν ώστε κάποιες από αυτές να μην ξεκινήσουν ποτέ;