Μπορεί ένας δορυφόρος να προβλέψει πόσο λάδι θα δώσει ο ελαιώνας;

Του Γιάννη Παπαδόπουλου

Η δορυφορική πρόβλεψη παραγωγής ελιάς βρίσκεται πλέον στο μικροσκόπιο ερευνητικών ομάδων που επιχειρούν να εκτιμήσουν την αναμενόμενη σοδειά χωρίς ένα πυκνό και ακριβό δίκτυο επίγειων αισθητήρων. Πρόσφατη μελέτη στην Τυνησία εμφανίζει ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις, όμως τα αποτελέσματά της δείχνουν ταυτόχρονα τόσο τις δυνατότητες όσο και τα όρια της τεχνολογίας για χώρες όπως η Ελλάδα.

Η προοπτική έχει ιδιαίτερη σημασία για παραγωγούς, συνεταιρισμούς και επιχειρήσεις ελαιολάδου, καθώς μια έγκαιρη εικόνα της παραγωγής θα μπορούσε να βελτιώσει τον προγραμματισμό της συγκομιδής, των ελαιοτριβείων, της αποθήκευσης και των εμπορικών κινήσεων.

Η εργασία των Mohamed Kefi και συνεργατών αξιοποίησε δεδομένα των δορυφόρων Landsat 8 και Landsat 9, δείκτες βλάστησης, υψομετρικές πληροφορίες και επιτόπιες καταγραφές, εφαρμόζοντας συνδυαστικά μοντέλα μηχανικής μάθησης. Οι ερευνητές αναφέρουν συντελεστή προσδιορισμού R² της τάξης του 0,86 για τα δεδομένα Landsat 8 και 0,84 για τα Landsat 9.Οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί, αλλά χρειάζονται προσεκτική ανάγνωση.

Η μελέτη αποτελεί preprint και η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε με διασταυρούμενη επικύρωση. Αυτό δεν είναι το ίδιο με μια ανεξάρτητη δοκιμή του μοντέλου σε διαφορετική περιοχή, διαφορετικές ποικιλίες και άλλη καλλιεργητική περίοδο.Στην Ελλάδα και στους ελαιωνές υπάρχει και μια ακόμη δυσκολία, ο έντονος κατακερματισμός.

Η χωρική ανάλυση των Landsat μπορεί να είναι χρήσιμη για μεγάλες ζώνες παραγωγής, αλλά ένα μικρό αγροτεμάχιο με διαφορετικές καλλιέργειες γύρω του δημιουργεί διαφορετικές απαιτήσεις. Για εφαρμογές σε επίπεδο μεμονωμένου παραγωγού είναι πιθανό να χρειαστούν λεπτομερέστερα δεδομένα, όπως εκείνα του Sentinel-2, μαζί με πραγματικό ιστορικό συγκομιδής.

Υπάρχει επίσης το ζήτημα της παρενιαυτοφορίας. Η εικόνα της βλάστησης ενός ελαιώνα δεν αρκεί πάντοτε για να περιγράψει με ακρίβεια πόσο καρπό θα παράγει το δέντρο. Η προηγούμενη παραγωγή, η ποικιλία, η άρδευση, το κλάδεμα, η ανθοφορία και ακραία καιρικά φαινόμενα μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα.

Αυτό δεν μειώνει την αξία της τεχνολογίας. Δείχνει περισσότερο πού πιθανόν βρίσκεται η πρώτη ρεαλιστική εφαρμογή της: όχι στην υπόσχεση ότι ένας δορυφόρος θα γνωρίζει με ακρίβεια πόσα κιλά θα συγκομίσει κάθε παραγωγός, αλλά στην καλύτερη πρόβλεψη της παραγωγής μιας περιοχής, ενός μεγάλου συνεταιρισμού ή μιας ομάδας ελαιώνων.

Για την ελληνική αγορά αυτό θα ήταν ήδη σημαντικό βήμα, μια αξιόπιστη προεκτίμηση παραγωγής αρκετές εβδομάδες ή μήνες πριν από τη συγκομιδή μπορεί να έχει αξία από το ελαιοτριβείο μέχρι την εμπορία.

Η τεχνολογία πλησιάζει. εκείνο που μένει να αποδειχθεί είναι πόσο καλά μπορεί να διαβάσει τον ιδιαίτερα σύνθετο ελληνικό ελαιώνα.

 

Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις