Μικρότερη σοδειά, αυξημένες τιμές και πιθανές ελλείψεις σε πατάτες και τηγανητές πατάτες
Σημαντική υποχώρηση αναμένεται φέτος στην ευρωπαϊκή παραγωγή πατάτας, μετά το κύμα ξηρασίας και τις επαναλαμβανόμενες υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να περάσουν σταδιακά και στους καταναλωτές.
Σύμφωνα με ανάλυση του Energy and Climate Intelligence Unit που επικαλείται το Bloomberg, η Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο ενδέχεται να εμφανίσουν έλλειμμα περίπου 3,5 εκατ. τόνων πατάτας. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να μειώσει την αξία της παραγωγής κατά περισσότερα από 800 εκατ. ευρώ.
Οι απώλειες στις αποδόσεις είναι ήδη αισθητές σε βασικές παραγωγικές χώρες. Στο Βέλγιο η παραγωγή εκτιμάται ότι έχει υποχωρήσει κατά 21%, στη Γαλλία κατά 13% και στη Γερμανία κατά 10%.
Η κατάσταση επιβαρύνεται από το γεγονός ότι οι καλλιεργούμενες εκτάσεις είχαν ήδη περιοριστεί, μετά το πλεόνασμα πατάτας του 2025 που είχε οδηγήσει αρκετούς παραγωγούς σε μικρότερες φυτεύσεις. Έτσι, η φετινή επίδραση της ξηρασίας και των υψηλών θερμοκρασιών βρίσκει την αγορά με μικρότερα περιθώρια προσαρμογής.
«Κανείς δεν ξέφυγε από τη ζέστη αυτού του καλοκαιριού», ανέφερε ο Jan Van Luchene, ιδιοκτήτης της Bruwier Potatoes, περιγράφοντας τη φετινή περίοδο ως ιδιαίτερα δύσκολη για τους παραγωγούς.
Η περιορισμένη προσφορά έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στις τιμές. Στη Γερμανία, οι τιμές για πατάτες που προορίζονται για μεταποίηση έχουν αυξηθεί περίπου 16 φορές, φτάνοντας τα 240 ευρώ ανά τόνο, ενώ αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται στο Βέλγιο, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στην πρωτογενή παραγωγή. Η πατάτα αποτελεί βασική πρώτη ύλη για τη βιομηχανία τροφίμων και χρησιμοποιείται ευρέως σε τηγανητές πατάτες, πατατάκια, κατεψυγμένα προϊόντα και έτοιμα γεύματα. Μια μικρότερη σοδειά μπορεί, επομένως, να επηρεάσει τόσο τις ποσότητες όσο και τις τιμές στην αγορά.
Για τους καταναλωτές, η πίεση ενδέχεται να γίνει αντιληπτή μέσω υψηλότερων τιμών, μικρότερων πατατών και μικρότερων σε μήκος τηγανητών πατατών, καθώς οι παραγωγοί και οι επιχειρήσεις μεταποίησης θα προσπαθήσουν να διαχειριστούν τη μειωμένη διαθεσιμότητα.
Ο οικονομολόγος της ING στο Άμστερνταμ Thijs Geijer σημείωσε ότι οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων μπορούν να γίνουν ιδιαίτερα άμεσα αντιληπτές από τους καταναλωτές, επισημαίνοντας ότι οι σταθερές τιμές στα καθημερινά προϊόντα δεν θα πρέπει να θεωρούνται δεδομένες.
Παραγωγοί και επιχειρήσεις του κλάδου αναμένεται να επικεντρωθούν στη διαχείριση της περιορισμένης προσφοράς, στην προσαρμογή συμβολαίων και στην ανακατεύθυνση προμηθειών όπου αυτό είναι εφικτό. Παράλληλα, αυξάνεται το ενδιαφέρον για ποικιλίες με μεγαλύτερη αντοχή στη ζέστη, αποτελεσματικότερα συστήματα άρδευσης και πρακτικές που ενισχύουν τη συγκράτηση της υγρασίας στο έδαφος.
«Θα υπάρχουν λιγότερες πατάτες μετά τη φετινή συγκομιδή. Η παραγωγή βρίσκεται υπό σημαντική πίεση», δήλωσε ο Scott Walker, διευθύνων σύμβουλος της GB Potatoes.