Μεγάλες ανισότητες στη διαχείριση των γεωργικών εκτάσεων μεταξύ ανδρών και γυναικών
Μόλις το 17,2% της χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρισκόταν υπό τη διαχείριση γυναικών το 2023, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, τα οποία αναδεικνύουν τις σημαντικές διαφορές που εξακολουθούν να καταγράφονται μεταξύ ανδρών και γυναικών στον αγροτικό τομέα.
Η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά από χώρα σε χώρα, αλλά και μεταξύ περιφερειών του ίδιου κράτους. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για την Ελλάδα, καθώς τέσσερις ελληνικές περιφέρειες περιλαμβάνονται στις 25 της ΕΕ όπου οι γυναίκες διαχειρίζονται τουλάχιστον το 28,5% της γεωργικής γης.
Το υψηλότερο ποσοστό στην Ελλάδα καταγράφεται στο Βόρειο Αιγαίο, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται στα συγκεκριμένα στοιχεία το ακριβές ποσοστό της περιφέρειας.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, από τις 241 περιφέρειες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, οι 134, δηλαδή το 55,6%, εμφανίζουν ποσοστά γυναικείας διαχείρισης χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Άνω Αυστρία, όπου οι γυναίκες διαχειρίζονται το 42,5% της γεωργικής γης, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 211.600 εκτάρια.
Στον αντίποδα, στη Φρίσλαντ της Ολλανδίας το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 2,7%, με τις εκτάσεις που διαχειρίζονται γυναίκες να ανέρχονται σε περίπου 6.000 εκτάρια.
Από τις 25 ευρωπαϊκές περιφέρειες με τα υψηλότερα ποσοστά γυναικείας διαχείρισης, οι έντεκα βρίσκονται στην Ιταλία, τέσσερις στην Ελλάδα, τέσσερις στην Αυστρία και τρεις στην Ισπανία.
Αντίθετα, σε δώδεκα περιφέρειες το ποσοστό βρίσκεται κάτω από το 5%. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται δέκα από τις δώδεκα περιφέρειες της Ολλανδίας, η περιοχή Άλαντ της Φινλανδίας με 3,6% και η Σίουντανμαρκ της Δανίας με 4,9%.
Σύμφωνα με τη Eurostat, οι γυναίκες τείνουν να διαχειρίζονται μικρότερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Ωστόσο, η ανανέωση των γενεών θα μπορούσε να συμβάλει σταδιακά στην αύξηση της παρουσίας τους σε μεγαλύτερες και περισσότερο εμπορικά προσανατολισμένες εκμεταλλεύσεις.
Η ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στον πρωτογενή τομέα αποκτά ιδιαίτερη σημασία το 2026, το οποίο έχει ανακηρυχθεί από τα Ηνωμένα Έθνη Διεθνές Έτος Γυναίκας Αγρότισσας.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοργανώνει στις 11 και 12 Νοεμβρίου, στις Βρυξέλλες, το πρώτο διά ζώσης σεμινάριο της Πλατφόρμας Γυναικών στη Γεωργία, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες.
Οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην πρόσβαση στη χρηματοδότηση, στις δυνατότητες αξιοποίησης μικροχρηματοδοτήσεων και στη σημασία της κατάρτισης και των συμβουλευτικών υπηρεσιών.
Παράλληλα, θα εξεταστεί η δημιουργία δικτύων καθοδήγησης σε εθνικό επίπεδο, με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών και τη διευκόλυνση της επαγγελματικής εξέλιξης των γυναικών που δραστηριοποιούνται στη γεωργία.
Η σημασία της γυναικείας παρουσίας στον αγροτικό τομέα αναδείχθηκε επίσης σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στις 16 Οκτωβρίου στο Δουβλίνο, όπου η πρώην πρόεδρος της Ιρλανδίας, Mary Robinson, αναφέρθηκε στον ρόλο των γυναικών στη διαμόρφωση ενός περισσότερο βιώσιμου και ανθεκτικού γεωργικού τομέα.