Άνοδος 14,1% φέτος και 9,3% το 2027
Νέο κύκλο ανατιμήσεων στις διεθνείς αγορές σιτηρών προβλέπει η Παγκόσμια Τράπεζα για το 2026 και το 2027, με το σιτάρι να συγκεντρώνει τις μεγαλύτερες πιέσεις. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι ακριβότερες αγροτικές εισροές, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες και οι κίνδυνοι για τις εξαγωγές από τη Μαύρη Θάλασσα δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας για παραγωγούς, εμπόρους και εισαγωγικές χώρες.
Σύμφωνα με την έκθεση Commodity Markets Outlook του Οκτωβρίου, που δημοσιεύθηκε στις 28 Οκτωβρίου, οι διεθνείς τιμές των σιτηρών εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 14,1% το 2026, ενώ για το 2027 προβλέπεται νέα άνοδος 9,3%.
Αντίστοιχη πορεία αναμένεται και συνολικά στην αγορά τροφίμων, με τον σχετικό δείκτη τιμών της Παγκόσμιας Τράπεζας να προβλέπεται αυξημένος κατά 10,3% το 2026 και κατά επιπλέον 7,2% το 2027.
Ιδιαίτερα έντονες αναμένεται να είναι οι ανατιμήσεις στο σιτάρι. Για το αμερικανικό σκληρό κόκκινο χειμερινό σιτάρι (HRW), η μέση τιμή προβλέπεται να διαμορφωθεί στα 311 δολάρια ανά τόνο το 2026, από 243 δολάρια το 2025, σημειώνοντας αύξηση 28%.
Για το 2027 η τιμή εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 353 δολάρια ανά τόνο, καταγράφοντας νέα άνοδο 13,5%.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις είναι σημαντικά υψηλότερες από εκείνες που είχε παρουσιάσει η Παγκόσμια Τράπεζα τον περασμένο Απρίλιο, όταν προέβλεπε τιμές 253 δολαρίων ανά τόνο για το 2026 και 260 δολαρίων για το 2027.
Η αναθεώρηση αποτυπώνει τη μεταβολή των συνθηκών στις διεθνείς αγορές, με τους κινδύνους διαταραχής της προσφοράς να αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα.
Ανοδικές είναι οι προβλέψεις και για το καλαμπόκι, αν και οι αυξήσεις αναμένεται να είναι μικρότερες σε σχέση με το σιτάρι.
Η μέση τιμή του καλαμποκιού εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 223 δολάρια ανά τόνο το 2026, έναντι 203 δολαρίων το 2025, παρουσιάζοντας αύξηση 9,9%. Για το 2027 προβλέπεται περαιτέρω ενίσχυση στα 235 δολάρια ανά τόνο, δηλαδή κατά 5,4%.
Στο κριθάρι, οι προβλέψεις κάνουν λόγο για 164 δολάρια ανά τόνο το 2026 και 172 δολάρια το 2027.
Σημαντική άνοδος αναμένεται και στην αγορά ρυζιού, με την τιμή αναφοράς του ταϊλανδέζικου ρυζιού, με ποσοστό θραυσμένων κόκκων 5%, να αυξάνεται από 408 δολάρια ανά τόνο το 2025 σε 448 δολάρια το 2026 και 500 δολάρια το 2027.
Οι ανατιμητικές πιέσεις δεν περιορίζονται στα σιτηρά, αλλά επεκτείνονται και στους ελαιούχους σπόρους και στις πρώτες ύλες ζωοτροφών.
Η τιμή του σογιάλευρου προβλέπεται να αυξηθεί κατά 17,5% το 2026, φτάνοντας τα 430 δολάρια ανά τόνο, και κατά επιπλέον 9,5% το 2027, στα 471 δολάρια.
Για τη σόγια, οι αντίστοιχες εκτιμήσεις διαμορφώνονται στα 489 και 515 δολάρια ανά τόνο.
Ακόμη μεγαλύτερη αύξηση αναμένεται στο σογιέλαιο, η τιμή του οποίου προβλέπεται να ενισχυθεί κατά 39% το 2026, φτάνοντας τα 1.585 δολάρια ανά τόνο, πριν ανέλθει στα 1.765 δολάρια το 2027. Πίσω από τις αυξήσεις στις τιμές των αγροτικών προϊόντων βρίσκεται και το κόστος παραγωγής, το οποίο εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις.
Η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει αύξηση 32% στις τιμές ενέργειας το 2026, με τη μέση τιμή του πετρελαίου Brent να εκτιμάται στα 91 δολάρια το βαρέλι, έναντι 69 δολαρίων το 2025.
Παράλληλα, ο δείκτης τιμών λιπασμάτων αναμένεται να αυξηθεί κατά 14,3% φέτος, ενώ ειδικά για την ουρία προβλέπεται ανατίμηση 20,6%, με την τιμή να διαμορφώνεται στα 510 δολάρια ανά τόνο.
Για το 2027 η Τράπεζα εκτιμά ότι οι τιμές των λιπασμάτων θα μπορούσαν να υποχωρήσουν κατά 12,4%, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι θα εξαλειφθούν οι πιέσεις στο συνολικό κόστος παραγωγής. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι εξελίξεις στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς νέες επιθέσεις σε πλοία μεταφοράς σιτηρών θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις εξαγωγικές ροές και τη διαθεσιμότητα προϊόντων στις διεθνείς αγορές.
Στους βασικούς κινδύνους περιλαμβάνονται επίσης οι περαιτέρω αυξήσεις του ενεργειακού κόστους και η πιθανότητα εμφάνισης ισχυρότερου φαινομένου Ελ Νίνιο, το οποίο θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών σε σημαντικές παραγωγικές περιοχές.
Μάλιστα, στο δυσμενές σενάριο της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων θα μπορούσε να οδηγήσει τις διεθνείς τιμές αγροτικών προϊόντων διατροφής το 2027 έως και 12% υψηλότερα από τις βασικές προβλέψεις, ξεπερνώντας ακόμη και τα επίπεδα του 2022. Οι μεγαλύτερες πιέσεις σε μια τέτοια περίπτωση αναμένεται να εκδηλωθούν στις χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές σιτηρών, ιδιαίτερα στη Βόρεια Αφρική, στη Μέση Ανατολή και στην Ασία.
Για την ευρωπαϊκή αγροτική αγορά, οι προβλέψεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ενδεχόμενη άνοδος των τιμών των σιτηρών μπορεί να ενισχύσει τα έσοδα των παραγωγών, αλλά ταυτόχρονα να αυξήσει το κόστος των ζωοτροφών για τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Το κατά πόσο οι προβλεπόμενες ανατιμήσεις θα μεταφραστούν τελικά σε υψηλότερο αγροτικό εισόδημα θα εξαρτηθεί και από την πορεία των λιπασμάτων, της ενέργειας και των υπόλοιπων παραγωγικών δαπανών.