Η ψηφιακή γεωργία μπορεί να αλλάξει το χωράφι, αλλά μόνο όταν υπάρχει οικονομικό περιθώριο για επένδυση
Του Γ. Μπακόλα
Υπάρχει μια αντίφαση που γίνεται όλο και πιο ορατή στη σύγχρονη γεωργία. Όσο περισσότερο ένα παραγωγικό σύστημα χρειάζεται γνώση, ακρίβεια και καλύτερες αποφάσεις, τόσο περισσότερο θα έπρεπε να ωφελείται από την ψηφιακή τεχνολογία. Κι όμως, εκεί όπου η ανάγκη είναι μεγαλύτερη, η υιοθέτηση συχνά παραμένει περιορισμένη.
Η αναγεννητική γεωργία είναι ίσως το καλύτερο παράδειγμα. Χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση του εδάφους, σωστό χρονισμό, καλύτερη κατανόηση των θρεπτικών στοιχείων και μεγαλύτερη προσαρμογή στις συνθήκες του χωραφιού. Θα περίμενε κανείς, λοιπόν, αισθητήρες, λογισμικό και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης να βρίσκουν εδώ το ιδανικό τους πεδίο εφαρμογής. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι αν η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει. Είναι αν το χωράφι μπορεί οικονομικά να την υποστηρίξει.
Γιατί η ψηφιακή γεωργία δεν είναι από μόνη της ένα νέο παραγωγικό μοντέλο. Είναι ένα τεχνολογικό στρώμα πάνω σε ένα ήδη υπάρχον σύστημα. Και όσο προηγμένα κι αν είναι τα εργαλεία, η αξία τους κρίνεται τελικά από το αν ο παραγωγός μπορεί να τα πληρώσει, να τα αξιοποιήσει και να δει πραγματική επιστροφή στην επένδυσή του.
Στα αναγεννητικά συστήματα το ζήτημα αυτό γίνεται ακόμη πιο έντονο. Ειδικά στη μεταβατική περίοδο μπορεί να εμφανιστούν χαμηλότερες ή περισσότερο ασταθείς αποδόσεις, χωρίς παράλληλα να εξασφαλίζεται πάντα υψηλότερη τιμή για το προϊόν. Όταν τα περιθώρια κέρδους είναι περιορισμένα, ο παραγωγός δυσκολεύεται να δικαιολογήσει ένα ακόμη κόστος για αισθητήρες, συνδρομές ή ψηφιακές πλατφόρμες.
Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο, το σύστημα που θα μπορούσε να ωφεληθεί περισσότερο από την ψηφιακή τεχνολογία είναι συχνά εκείνο που έχει τη μικρότερη οικονομική δυνατότητα να την υιοθετήσει.
Σε αυτό το σημείο αποκτά σημασία η βιολογική θρέψη που είναι προσανατολισμένη στην απόδοση. Εάν τέτοιες λύσεις μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγή, να περιορίσουν τις διακυμάνσεις και να βελτιώσουν την οικονομική απόδοση ανά στρέμμα, τότε δημιουργούν και το περιθώριο που απαιτείται για την επόμενη επένδυση.
Το κρίσιμο, επομένως, δεν είναι απλώς να προστεθούν περισσότερες τεχνολογίες στο χωράφι, αλλά να ενισχυθεί πρώτα η παραγωγική και οικονομική του βάση. Όταν η καλλιέργεια γίνεται πιο αποδοτική και το εισόδημα πιο σταθερό, η ψηφιακή επένδυση παύει να μοιάζει με πρόσθετο κόστος και αρχίζει να αποκτά πραγματικό οικονομικό νόημα.
Η συζήτηση για το μέλλον της γεωργίας, επομένως, δεν πρέπει να αφορά μόνο το πόσο έξυπνοι γίνονται οι αισθητήρες ή οι αλγόριθμοι.
Μπορεί το χωράφι να δημιουργήσει αρκετή αξία ώστε ο αγρότης να επενδύσει στην τεχνολογία;
Γιατί πριν ψηφιοποιήσουμε τη γεωργία, πρέπει πρώτα να εξασφαλίσουμε ότι η ίδια η παραγωγή μπορεί να στηρίξει οικονομικά αυτή την αλλαγή.