Συμφωνία-ορόσημο στην ΕΕ: Απλούστευση και ευελιξία στους κανόνες για χημικά, καλλυντικά και λπάσματα

Ιστορικός συμβιβασμός μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου για τη δέσμη μέτρων «omnibus VI», που μειώνει τη γραφειοκρατία διασφαλίζοντας παράλληλα την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.

Σε μια καθοριστική πολιτική συμφωνία κατέληξαν οι διαπραγματευτές του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη δέσμη μέτρων «omnibus VI» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η νέα αυτή νομοθετική πρωτοβουλία στοχεύει στην απλούστευση των διατάξεων που διέπουν τρεις βασικούς τομείς: τα καλλυντικά, την ταξινόμηση, συσκευασία και επισήμανση χημικών προϊόντων (CLP), καθώς και τα προϊόντα λίπανσης. Οι αλλαγές εισάγουν μεγαλύτερη ευελιξία για τις επιχειρήσεις, χωρίς όμως να υποβαθμίζουν τα υψηλά πρότυπα προστασίας της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.

Στον τομέα των καλλυντικών, οι συννομοθέτες αποφάσισαν να επιταχύνουν τη σταδιακή κατάργηση των προϊόντων που περιέχουν απαγορευμένες ουσίες «CMT» (καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες και τοξικές για την αναπαραγωγή). Εάν η χρήση μιας ουσίας δεν κριθεί δικαιολογημένη, οι εταιρείες θα έχουν πλέον μόλις 6 μήνες για να σταματήσουν τη διάθεσή τους στην αγορά και 12 μήνες μέχρι την πλήρη απαγόρευση. Παράλληλα, θεσπίζονται σαφή χρονοδιαγράμματα για τις περιπτώσεις που οι εταιρείες αιτούνται παρέκκλιση, ενώ επανέρχεται η υποχρέωση κοινοποίησης των νανοϋλικών στην Επιτροπή πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά. Για την ταχύτερη αντικατάσταση των επικίνδυνων ουσιών, η Επιτροπή θα εκδώσει σχετικές κατευθυντήριες γραμμές εντός ενός έτους από την έναρξη ισχύος.

Σχετικά με την ταξινόμηση, επισήμανση και συσκευασία χημικών προϊόντων (CLP), το πλαίσιο γίνεται πιο ευέλικτο και σύγχρονο. Οι ετικέτες των προϊόντων θα πρέπει να είναι απόλυτα ευανάγνωστες, με ελάχιστο μέγεθος γραμματοσειράς 1,2 mm (ή 0,9 mm για συσκευασίες έως 125 ml). Για πολύ μικρά δοχεία έως 10 ml, δίνεται η δυνατότητα χρήσης ψηφιακής ετικέτας για ορισμένα στοιχεία. Επιπλέον, καθορίζεται αυστηρή προθεσμία 15 μηνών για την επικαιροποίηση των ετικετών από τους προμηθευτές σε περίπτωση αυστηρότερης ταξινόμησης, ενώ η εφαρμογή των περισσότερων αναθεωρημένων μερών του κανονισμού μετατίθεται για την 1η Ιανουαρίου 2028, ώστε να αποφευχθεί ο κατακερματισμός της αγοράς.

Στο πεδίο των λιπασμάτων, επήλθε απλούστευση του ισχύοντος κανονισμού με σκοπό την ενίσχυση των Ευρωπαίων γεωργών, της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας. Οι συννομοθέτες επέλεξαν να διατηρήσουν την υποχρέωση διευρυμένης καταχώρισης (REACH) για τις ουσίες που έχουν εναρμονισμένη ταξινόμηση ως ιδιαίτερα επιβλαβείς, απορρίπτοντας την πιο χαλαρή πρόταση της Επιτροπής, ώστε να μην διακυβευτεί η ασφάλεια της αγροτικής παραγωγής.

Οι εκπρόσωποι του Κοινοβουλίου εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για το αποτέλεσμα. Ο Έλληνας ευρωβουλευτής Δημήτρης Τσιόδρας (ΕΛΚ), εισηγητής της Επιτροπής Περιβάλλοντος, τόνισε ότι η συμφωνία αποδεικνύει πως η μείωση του περιττού φόρτου για τις επιχειρήσεις μπορεί να συμβαδίσει απόλυτα με την προστασία των καταναλωτών. Από την πλευρά του, ο Πολωνός ευρωβουλευτής Piotr Müller (Συντηρητικοί), εισηγητής της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως μια «πραγματική νίκη για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ» και ένα σημαντικό βήμα για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας.

Η άτυπη αυτή πολιτική συμφωνία αναμένει πλέον την επίσημη έγκριση και υπερψήφιση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία, ο νέος κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά.