Αγροτικά εμπορεύματα το 2027 — Ελπίδες στο σιτάρι, επιμονή στο κόστος
Η Rabobank διακρίνει στηρίγματα στο σιτάρι και προοπτική αποκλιμάκωσης στα λιπάσματα. Το ενεργειακό και χρηματοδοτικό κόστος, ωστόσο, περιορίζει τα περιθώρια ανακούφισης των παραγωγών.
Του Γ. Παπαδόπουλου
Προοπτικές στήριξης των τιμών σε ορισμένα αγροτικά εμπορεύματα, αλλά και επίμονες πιέσεις στο κόστος παραγωγής, διακρίνει η Rabobank για το 2027. Η ετήσια έκθεσή της, που δημοσιεύθηκε στις 12 Νοεμβρίου, περιγράφει μια χρονιά διαφορετικών κατευθύνσεων για τις επιμέρους αγορές. Για τους παραγωγούς, το ενδιαφέρον βρίσκεται στη συνύπαρξη δύο εκτιμήσεων. Το σιτάρι διαθέτει στηρίγματα και τα λιπάσματα ενδέχεται να γίνουν περισσότερο προσιτά, ενώ τα καύσιμα και η χρηματοδότηση εξακολουθούν να επιβαρύνουν την καλλιέργεια.
Η διάκριση έχει σημασία για την επόμενη σπορά και τον προγραμματισμό των εκμεταλλεύσεων. Μια καλύτερη τιμή πώλησης μπορεί να αποδώσει περιορισμένο όφελος όταν αυξάνονται οι δαπάνες που προηγούνται της συγκομιδής. Αντίστοιχα, η υποχώρηση μιας εισροής δεν αρκεί από μόνη της για να αποκαταστήσει το εισόδημα. Η εικόνα που προκύπτει από την έκθεση απαιτεί ξεχωριστή ανάγνωση για κάθε προϊόν και προσεκτική αποτίμηση του κόστους.
Ο τίτλος της μελέτης, «Farming through the fog», αποδίδει αυτή τη δυσκολία πρόβλεψης. Η ομάδα της RaboResearch, στην οποία συμμετέχει ο επικεφαλής αγορών αγροτικών εμπορευμάτων Κάρλος Μέρα, τοποθετεί δίπλα στην προσφορά και τη ζήτηση τις συγκρούσεις, τις κρατικές παρεμβάσεις, την ενέργεια και τον καιρό. Οι εξελίξεις σε αυτούς τους τομείς μπορούν να μεταβάλουν τόσο την αξία μιας σοδειάς όσο και τη δυνατότητα μεταφοράς της στις αγορές.
Στο σιτάρι, η τράπεζα αναμένει περαιτέρω περιορισμό των παγκόσμιων αποθεμάτων. Στην εκτίμησή της, δύο διαδοχικά παγκόσμια ελλείμματα και οι γεωπολιτικές διαταραχές λειτουργούν υποστηρικτικά για τις τιμές. Πρόκειται για προοπτική που δεν αποκλείει ενδιάμεσες διορθώσεις, όπως εκείνες που καταγράφηκαν στην πρόσφατη υποχώρηση των διεθνών τιμών. Η κατεύθυνση σε βάθος μηνών μπορεί να διαφέρει από την κίνηση μιας χρηματιστηριακής εβδομάδας.
Για την ελληνική παραγωγή χρειάζεται, επιπλέον, μια ουσιαστική διευκρίνιση. Η γενική πρόβλεψη για το σιτάρι δεν αποτελεί συγκεκριμένη πρόβλεψη για το ελληνικό σκληρό. Η δημόσια περίληψη της Rabobank δεν δίνει τέτοια εξειδίκευση. Η ποιότητα, η ζήτηση των αγοραστών και οι όροι εμπορίας παραμένουν κρίσιμοι για την τελική τιμή, όπως δείχνει και η πρόσφατη εικόνα της εγχώριας αγοράς σκληρού σιταριού.
Διαφορετικές ισορροπίες εμφανίζουν το καλαμπόκι και η σόγια. Το πρώτο αναμένεται να διατηρήσει σχετικά επαρκή προσφορά, παρά τη μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων. Για τη σόγια των Ηνωμένων Πολιτειών, η Rabobank αξιολογεί ευνοϊκότερα τα θεμελιώδη μεγέθη σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ στο σογιέλαιο η ζήτηση για βιοκαύσιμα προσφέρει στήριξη. Για την κτηνοτροφία, οι εκτιμήσεις αυτές δεν συνιστούν ενιαίο μήνυμα φθηνότερων ζωοτροφών.
Η σύνδεση της αγροτικής παραγωγής με την ενέργεια είναι ακόμη πιο εμφανής στο φοινικέλαιο. Η αναμενόμενη κάμψη της παραγωγής συμπίπτει, σύμφωνα με την έκθεση, με αυξημένη εγχώρια κατανάλωση στην Ινδονησία λόγω της υποχρεωτικής ανάμειξης βιοντίζελ B50. Ο συνδυασμός περιορίζει τη διαθέσιμη προσφορά και στηρίζει υψηλότερες μέσες τιμές.
Στη ζάχαρη προβλέπεται παγκόσμιο έλλειμμα για την περίοδο 2026/27, ενώ στον καφέ αναμένεται σημαντικό πλεόνασμα, με πτωτική επίδραση στις τιμές. Στο κακάο, οι κίνδυνοι για την προσφορά παρέχουν βραχυπρόθεσμη στήριξη, η οποία εκτιμάται ότι θα εξασθενήσει όσο βελτιώνονται οι προοπτικές εφοδιασμού μέσα στο 2027.
Ο καιρός προσθέτει αβεβαιότητα στις διαφορετικές αυτές διαδρομές. Η Rabobank αναμένει αποδυνάμωση του ισχυρού Ελ Νίνιο έως το δεύτερο τρίμηνο του 2027. Στην αποτίμησή της, οι συνθήκες υπήρξαν σχετικά ευνοϊκές για τα περισσότερα σιτηρά και τους ελαιούχους σπόρους, αλλά δυσμενέστερες για το φοινικέλαιο, το κακάο, τη ζάχαρη και τον καφέ.
Το κόστος εξακολουθεί να αποτελεί κοινή πίεση. Η τράπεζα προβλέπει ότι πετρέλαιο και ντίζελ θα παραμείνουν ακριβά τουλάχιστον κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027, με τη στενότητα στο ντίζελ να συνδέεται με χαμηλά αποθέματα και περιορισμούς στη διύλιση. Παράλληλα, οι διαταραχές στις μεταφορές επιβαρύνουν ναύλους και ασφάλιστρα, ενώ το υψηλό κόστος κεφαλαίου κίνησης δυσκολεύει τη χρηματοδότηση της παραγωγής.
Η θετικότερη ένδειξη αφορά τα λιπάσματα, για τα οποία προβλέπεται σταδιακή βελτίωση της προσιτότητας, με διαφορές ανά θρεπτικό συστατικό και περιοχή. Το ζήτημα βρίσκεται ήδη στην ευρωπαϊκή ατζέντα, μέσω της εταιρικής σχέσης για την επάρκεια και το κόστος των λιπασμάτων.
Το 2027 μπορεί να φέρει καλύτερες τιμές για ορισμένα προϊόντα και φθηνότερα λιπάσματα. Για τον αγρότη, όμως, η βελτίωση θα φανεί όταν πουληθεί η σοδειά και πληρωθούν τα έξοδα της χρονιάς. Μέχρι τότε, το ακριβό πετρέλαιο και ο δανεισμός περιορίζουν τις προσδοκίες.