Πρεβιοτικά και Προβιοτικά Όλη η αλήθεια τους

Τι είναι: Σύμφωνα με τον ορισμό της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, «Προβιοτικά (probiotics) είναι τα ζωντανά μικρόβια, που όταν καταναλωθούν σε επαρκή ποσότητα, έχουν οφέλη για την υγεία και για την αντιμετώπιση ορισμένων παθήσεων».

Ποια είναι τα είδη: Υπάρχουν δύο κατηγορίες προβιοτικών μικροοργανισμών (μικροβίων), το γένος Bifidobacterium και το γένος Lactobacillus, τα οποία έχουν πολλά υποείδη.

Πού βρίσκονται: Πάνω από 400 είδη μικροοργανισμών βρίσκονται στην εντερική χλωρίδα του ανθρώπου. «Καλά» μικρόβια υπάρχουν και σε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι και το ξινόγαλα (στα τρόφιμα συναντάμε περισσότερο οξυγαλακτικά βακτήρια, που ανήκουν στο γένος των λακτοβακίλων).

Τι είναι τα προβιοτικά προϊόντα: Τα τελευταία χρόνια, οι εταιρείες γαλακτοκομικών δημιούργησαν τα προβιοτικά προϊόντα, στα οποία πρόσθεσαν (στους ήδη υπάρχοντες «καλούς» μικροοργανισμούς) μεγαλύτερο ποσοστό ζωντανών μικροβίων, ώστε να αυξάνεται η ωφελιμότητά τους.

ΠΡΟΒΙΟΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
 
Με τον όρο προβιοτικά προϊόντα εννοούμε τα προϊόντα εκείνα που περιέχουν προβιοτικά συστατικά. Όταν μιλάμε για προβιοτικά συστατικά αναφερόμαστε σε ειδικούς ζωντανούς μικροοργανισμούς, αντίστοιχους με αυτούς που αναφέρθηκε παραπάνω ότι αποτελούν την εντερική χλωρίδα. Οι μικροοργανισμοί αυτοί επιζούν κατά τη διαδικασία της πέψης και περνούν στο έντερο, όπου και ασκούν την ευεργετική τους δράση, συμβάλλουν στη βελτίωση της υγείας, βελτιώνοντας την ισορροπία της εντερικής χλωρίδας. Με άλλα λόγια, κατά αυτόν τον τρόπο με την κατανάλωση τροφών που περιέχουν προβιοτικά ενισχύουμε και αποκαθιστούμε όπου χρειάζεται την εντερική χλωρίδα. Κυριότερα προβιοτικά τρόφιμα αποτελούν τα προβιοτικά γιαούρτια και άλλα προβιοτικά γαλακτοκομικά προϊόντα που υπάρχουν στο εμπόριο, όπως ρευστά όξινα γάλατα με ή χωρίς φρούτα και, πρόσφατα, τυριά και παγωτά. Τα περισσότερα προβιοτικά προϊόντα έχουν οξυγαλακτικά βακτήρια που ανήκουν σε διαφορετικά γένη (τα συνηθέστερα από τα οποία είναι Bifidobacterium και  Lactobacillus). Σε κάθε γένος περιλαμβάνονται αρκετά διαφορετικά είδη ενώ κάθε είδος περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό στελεχών. Κάθε στέλεχος έχει διαφορετικές ιδιότητες ενώ επιλεγμένα στελέχη επιφέρουν οφέλη στην υγεία. Ενδεικτικά αναφέρουμε ένα κλασσικό παράδειγμα προβιοτικού συστατικού, το στέλεχος ACTIREGULARIS (Bifidobacterium animalis DN 173 010)  που  βοηθά στη ρύθμιση της λειτουργίας του εντέρου με την έννοια της επιτάχυνσης του χρόνου διέλευσης της τροφής από το πεπτικό σύστημα (βοηθά στην ήπια δυσκοιλιότητα, φούσκωμα, πόνους στο έντερο κλπ) και το στέλεχος L.casei defensis (Lactobacillus casei DN -114 001) που βοηθά στην ενίσχυση της φυσικής άμυνας του οργανισμού.
Στο σημείο αυτό είναι απαραίτητο να σημειωθεί ότι σήμερα λόγω ακριβώς της σημαντικότατης επίδρασης που έχουν τα προβιοτικά προϊόντα στην καλή υγεία του οργανισμού, πολλά προϊόντα, κυρίως γαλακτοκομικά επικαλούνται τις ιδιότητες ενός προβιοτικού χωρίς ωστόσο κάτι τέτοιο να τεκμηριώνεται επιστημονικά.. Όλα για παράδειγμα τα γιαούρτια δεν είναι προβιοτικά και όταν για παράδειγμα ένα γιαούρτι γράφει ότι είναι «ζωντανό», λόγω της παρουσίας μικροοργανισμών, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για να φτιαχτεί το γιαούρτι, αυτό δεν σημαίνει ότι είναι απαραίτητα και προβιοτικό. Για να είναι ένα τρόφιμο προβιοτικό πρέπει το προβιοτικό του συστατικό να διαθέτει τα ακόλουθα κύρια χαρακτηριστικά:

• Πρέπει να είναι κατάλληλο για τρόφιμο
• Πρέπει να είναι παρόν με τη μορφή ζωντανών κυττάρων, σε μεγάλες ποσότητες πριν την πρόσληψη (περίπου 100.000.000/ γραμμάριο προϊόντος στο οποίο βρίσκεται),
• Πρέπει να είναι σταθερό και να παραμένει ζωντανό μέχρι την ημερομηνία λήξης του προϊόντος στο οποίο βρίσκεται,
• Πρέπει να ασκεί ευεργετική δράση στην υγεία και μέσα στο ίδιο το τρόφιμο.

Τελικά ωφελούν τον οργανισμό;
Έρευνες για τα προβιοτικά γίνονται πολλές τα τελευταία χρόνια, χωρίς όμως να έχει προσδιοριστεί ακριβώς η δράση τους. Οι επιστήμονες είναι σίγουροι για την ωφελιμότητα των ζωντανών μικροβίων, αλλά δεν γνωρίζουν ποια προβιοτικά στελέχη συμβάλλουν στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων παθήσεων και με ποια διαδικασία. Πιστεύεται, πάντως, ότι η λειτουργία των προβιοτικών γίνεται μέσω της βελτίωσης του ανοσοποιητικού συστήματος, γι' αυτό και η κατανάλωσή τους θεωρείται ωφέλιμη. Ενεργούν κατά κύριο λόγο στο παχύ έντερο, ενώ έχουν ευεργετική δράση και σε άλλα σημεία του οργανισμού, πράγμα που σημαίνει ότι τα διάφορα στελέχη δρουν σε διαφορετικά σημεία. Το είδος των στελεχών, αλλά και ο ακριβής τρόπος δράσης τους, δεν μένει παρά να ανακαλυφθεί μέσα στα επόμενα χρόνια.

ΠΡΕΒΙΟΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Πέρα όμως από τα προβιοτικά, στην αγορά κυκλοφορούν σήμερα και προϊόντα που περιέχουν τα λεγόμενα πρεβιοτικά συστατικά. Η βασική τους διαφορά είναι ότι τα πρεβιοτικά δεν περιέχουν τους ίδιους τους μικροοργανισμούς, αλλά συστατικά τα οποία ουσιαστικά τρέφουν και βοηθούν την ανάπτυξη και διατήρηση των ήδη υπαρχόντων ευεργετικών βακτηρίων της εντερικής χλωρίδας, Τέτοια συστατικά είναι οι φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες και οι ινουλίνες. Τα πρεβιοτικά προϊόντα έχουν αντίστοιχες δράσεις με τα προβιοτικά, ωστόσο όχι στον ίδιο βαθμό και με την ίδια αμεσότητα. Κι αυτό καθώς τα πρεβιοτικά δρουν έμμεσα, ενισχύοντας ουσιαστικά την συγκέντρωση των προβιοτικών. Αναλυτικότερα, ενδυναμώνουν το προστατευτικό «τείχος» του εντέρου, ώστε να εμποδίζουν τη διέλευση παθογόνων μικροοργανισμών, που μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητες δράσεις (π.χ. διάρροιες), παρεμποδίζουν ή επιβραδύνουν την ανάπτυξη όγκων του εντέρου, καθώς οι προβιοτικοί μικροοργανισμοί που ενισχύουν μπορούν να προσκολληθούν  σε ορισμένα χημικά καρκινογόνα και να καταστείλουν τη δράση τους. Τέλος, τα πρεβιοτικά προϊόντα που περιέχουν φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες συνδέονται με την αύξηση του ασβεστίου και του μαγνησίου στο παχύ έντερο. Το ασβέστιο και το μαγνήσιο συνδέονται με τη ρύθμιση του ρυθμού αναπλήρωσης των κυττάρων του εντερικού τοιχώματος. Επιπλέον, ενισχύουν την απορρόφηση του ασβεστίου και του μαγνησίου, συμβάλλοντας έτσι στην πρόληψη της οστεοπενίας και της οστεοπόρωσης.
Τα πλέον γνωστά πρεβιοτικά γαλακτοκομικά προϊόντα είναι γιαούρτια και ρευστά όξινα γάλατα, τα οποία επιδεικνύουν αντικαρκινική και αντιμικροβιακή δράση που συνδέεται και με την ενίσχυση της ανάπτυξης των προβιοτικών μικροοργανισμών.
ΠΡΕΒΙΟΤΙΚΑ VS ΠΡΟΒΙΟΤΙΚΑ
Μετά από όσα αναφέρθηκαν παραπάνω γεννάται εύλογα το ερώτημα «τελικά ποια είναι καλύτερα τα πρεβιοτικά ή τα προβιοτικά;». Η απάντηση είναι ότι και τα δύο έχουν σημαντική επίδραση στην καλή λειτουργία του γαστρεντερικού, του ανοσοποιητικού και την εν γένει καλή υγεία του οργανισμού. Ωστόσο, τα προβιοτικά προϊόντα δρουν πιο άμεσα, παρέχοντας τα συστατικά εκείνα που προστατεύουν, ενώ τα πρεβιοτικά δρουν λίγο πιο έμμεσα ενισχύοντας τα ήδη υπάρχοντα προστατευτικά συστατικά. Με δεδομένο όμως το γεγονός ότι σήμερα ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει επιβάλλει λανθασμένα διατροφικά πρότυπα, γνωρίζουμε ότι ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων σήμερα έχει διαταραγμένη εντερική χλωρίδα. Κατά συνέπεια, δεν είναι εύκολο να ενισχύσεις μια «ελαττωματική εντερική χλωρίδα» με πρεβιοτικά, αν πρώτα δεν την αποκαταστήσεις με προβιοτικά συστατικά και προϊόντα.

 

πηγη:eid.

 

Δείτε επίσης