Η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση ανοίγει τον δρόμο για ενισχύσεις σε πέντε καλλιέργειες που επλήγησαν την άνοιξη του 2025. Ωστόσο, οι φορολογικές διασταυρώσεις και οι περιορισμοί στον υπολογισμό των ζημιών ενδέχεται να αφήσουν παραγωγούς με μικρότερα ποσά από εκείνα που περιμένουν.
Του Γ. Παπαδόπουλου
Με προϋπολογισμό έως 50 εκατ. ευρώ, η κυβέρνηση ενεργοποιεί ειδικό πρόγραμμα κρατικών ενισχύσεων για τους παραγωγούς κερασιών, βύσσινων, μήλων, κυδωνιών και νωπών σύκων που επλήγησαν από τους παγετούς της περιόδου 17 Μαρτίου έως 18 Απριλίου 2025. Η Κοινή Υπουργική Απόφαση 252456/2.10.2026 αναθέτει στον ΕΛΓΑ την υλοποίηση του προγράμματος, επιχειρώντας να καλύψει ζημιές που σημειώθηκαν σε στάδιο ανάπτυξης των καλλιεργειών το οποίο δεν προστατευόταν από τον ασφαλιστικό κανονισμό.
Πίσω όμως από την ανακοίνωση των 50 εκατ. ευρώ βρίσκεται ένας μηχανισμός που μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις τελικές πληρωμές. Η αποζημίωση δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από τη ζημιά στο χωράφι, αλλά και από τις πωλήσεις που εμφανίζει ο παραγωγός στο φορολογικό έντυπο Ε3. Πρόκειται για μια προϋπόθεση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους αγρότες με περισσότερες από μία καλλιέργειες.
Η απόφαση καλύπτει συγκεκριμένες Περιφερειακές Ενότητες της χώρας, από τη Μακεδονία και τη Θράκη έως τη Θεσσαλία, την Πελοπόννησο και την Αττική, με διαφορετική γεωγραφική κάλυψη ανά προϊόν. Για να ενταχθεί ένας παραγωγός, η μείωση της παραγωγής πρέπει να υπερβαίνει το 30%, τόσο σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας όσο και σε επίπεδο ατομικής εκμετάλλευσης. Απαραίτητες προϋποθέσεις είναι επίσης η οριστική αίτηση ενίσχυσης στον ΕΛΓΑ εντός του 2025, η δήλωση της καλλιέργειας και η εξόφληση της ασφαλιστικής εισφοράς.
Σύμφωνα με τον πίνακα της απόφασης, η μείωση παραγωγής ανέρχεται σε 90% για τα κεράσια, 77% για τα βύσσινα και τα κυδώνια, 42% για τα μήλα, με ειδικό ποσοστό 72% στην Καστοριά, και 80% για τα νωπά σύκα της Αττικής. Τα ποσοστά αυτά αποτελούν στοιχεία αναφοράς του προγράμματος και όχι ενιαία ποσοστά ατομικής αποζημίωσης.
Η ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως το 50% της αξίας της απωλεσθείσας παραγωγής, ενώ στον υπολογισμό προβλέπεται αφαίρεση 20 ποσοστιαίων μονάδων από το ποσοστό της ζημιάς. Επομένως, ακόμη και στις περιπτώσεις εκτεταμένης καταστροφής, η κρατική ενίσχυση δεν αναπληρώνει το σύνολο του χαμένου εισοδήματος.
Το σημαντικότερο σημείο βρίσκεται στο άρθρο 7. Η απόφαση προβλέπει ότι το τελικό ποσό δεν μπορεί να υπερβαίνει τη μείωση των αγροτικών πωλήσεων του 2025 σε σχέση με το υψηλότερο επίπεδο πωλήσεων των ετών 2023 και 2024, με τις προβλεπόμενες προσαρμογές για αποζημιώσεις ΕΛΓΑ. Έτσι, ένας παραγωγός που έχασε μεγάλο μέρος της παραγωγής κερασιών, αλλά διατήρησε ή αύξησε τις συνολικές πωλήσεις του χάρη σε άλλη καλλιέργεια, ενδέχεται να δει την ενίσχυσή του να περιορίζεται ή ακόμη και να μηδενίζεται.
Από τον συγκεκριμένο φορολογικό περιορισμό εξαιρούνται οι νέοι αγρότες και οι επιχειρήσεις που ξεκίνησαν μετά το 2022. Για τους υπόλοιπους, ο ΕΛΓΑ θα διαβιβάζει στοιχεία στην ΑΑΔΕ, η οποία θα προσδιορίζει το τελικό ποσό ανά ΑΦΜ μετά την εφαρμογή του ορίου. Η ανώτατη ενίσχυση ορίζεται στις 200.000 ευρώ ανά δικαιούχο, υπό τους υπόλοιπους περιορισμούς της απόφασης.
Η ΚΥΑ δεν καθορίζει συγκεκριμένη ημερομηνία πληρωμής, αλλά θέτει ως καταληκτική προθεσμία τη 18η Απριλίου 2029. Παράλληλα, τα 50 εκατ. ευρώ αποτελούν ανώτατο προϋπολογισμό και όχι εγγυημένο συνολικό ποσό καταβολών.
Για τους παραγωγούς, το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο αν η πολιτεία αναγνώρισε την καταστροφή, αλλά πόσο από το χαμένο εισόδημα θα αναπληρώσει. Γιατί μια ζημιά που έχει καταγραφεί στο χωράφι μπορεί τελικά να αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που αναγνωρίζουν οι αριθμοί της φορολογικής δήλωσης.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις