Σε καθεστώς παρατεταμένης αβεβαιότητας παραμένουν χιλιάδες νέοι αγρότες, την ώρα που οι καθυστερήσεις στις πληρωμές και στις εγκρίσεις των προγραμμάτων ενίσχυσης έχουν αρχίσει να πιέζουν σοβαρά τη ρευστότητα των εκμεταλλεύσεων.
Οι δικαιούχοι της πρόσκλησης του 2021 περιμένουν ακόμη την καταβολή του υπόλοιπου 30% της ενίσχυσης, ενώ οι υποψήφιοι της πρόσκλησης του 2024 δεν έχουν ξεκάθαρη εικόνα για το πότε θα ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των αιτήσεών τους. Το αποτέλεσμα είναι νέοι άνθρωποι που μπήκαν στην παραγωγή με σχέδια, υποχρεώσεις και επενδύσεις να βρίσκονται σήμερα χωρίς σαφείς απαντήσεις.
Το πρόγραμμα των Νέων Αγροτών υποτίθεται ότι αποτελεί βασικό εργαλείο ανανέωσης του πρωτογενούς τομέα. Στην πράξη, όμως, για πολλούς εξελίσσεται σε δοκιμασία αντοχής. Σε μια περίοδο που η ύπαιθρος γερνά και οι νέοι παραγωγοί αποτελούν μικρό ποσοστό των επικεφαλής αγροτικών εκμεταλλεύσεων, οι καθυστερήσεις στέλνουν λάθος μήνυμα σε όσους αποφάσισαν να μείνουν ή να επιστρέψουν στη γη.
Η είσοδος στην αγροτική παραγωγή δεν γίνεται χωρίς κόστος. Απαιτεί γη, εξοπλισμό, εφόδια, ασφάλιση, μελέτες, λογιστική υποστήριξη και σταθερό οικονομικό πλάνο. Πολλοί νέοι αγρότες έχουν ήδη μισθώσει ή αγοράσει αγροτεμάχια, έχουν προχωρήσει σε επενδύσεις και έχουν αναλάβει υποχρεώσεις, υπολογίζοντας στις ενισχύσεις που προβλέπει το πρόγραμμα.
Στη Στερεά Ελλάδα, στη Θεσσαλία, στην Πελοπόννησο και στην Κεντρική Μακεδονία, η εικόνα είναι παρόμοια. Νέοι παραγωγοί περιμένουν εγκρίσεις ή πληρωμές, ενώ την ίδια στιγμή τα έξοδα τρέχουν και το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι υποψήφιοι έχουν ήδη πληρώσει μελετητές, λογιστές και άλλες υπηρεσίες που απαιτούνται για τη συμμετοχή τους, χωρίς να έχουν λάβει ακόμη την αναμενόμενη χρηματοδότηση.
Στελέχη του χώρου συνδέουν τις καθυστερήσεις με τους ελέγχους στο κτηματολόγιο, τις εκκρεμότητες στο ΟΣΔΕ και τις διαδικασίες διασταύρωσης των φακέλων. Ωστόσο, για τους ίδιους τους αγρότες, το βασικό πρόβλημα παραμένει η απουσία επίσημης και καθαρής ενημέρωσης. Όταν δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα, δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρός προγραμματισμός.
Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει και για τις απορρίψεις φακέλων για τεχνικούς λόγους. Μελετητές επισημαίνουν ότι αυτοματοποιημένοι έλεγχοι μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα σε περιπτώσεις όπου υπάρχει πραγματική αγροτική δραστηριότητα, αλλά τα στοιχεία δεν «κουμπώνουν» σωστά στο σύστημα. Αυτό αυξάνει ακόμη περισσότερο την αγωνία των υποψηφίων, που δεν γνωρίζουν αν θα εγκριθούν, πότε θα πληρωθούν ή αν θα χρειαστεί να μπουν σε διαδικασία ενστάσεων.
Την ίδια ώρα, η Πανελλήνια Ένωση Νέων Αγροτών ασκεί έντονη κριτική για την πορεία του μέτρου, κάνοντας λόγο για εμπαιγμό και ζητώντας ένα πιο λειτουργικό χρηματοδοτικό εργαλείο για την επόμενη περίοδο. Το αίτημα είναι σαφές: οι νέοι παραγωγοί χρειάζονται πραγματική στήριξη, όχι αναμονή χωρίς ορίζοντα.
Το ζήτημα πλέον δεν αφορά μόνο την καταβολή μιας ενίσχυσης. Αφορά την αξιοπιστία της πολιτείας απέναντι σε ανθρώπους που αποφάσισαν να επενδύσουν στον πρωτογενή τομέα. Αν το κράτος θέλει νέους αγρότες στην ύπαιθρο, οφείλει να δίνει έγκαιρες εγκρίσεις, καθαρές απαντήσεις και πληρωμές στην ώρα τους.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις