Ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας επανέρχεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης, αυτή τη φορά όχι ως τεχνικό εργαλείο, αλλά ως κρίσιμος δείκτης δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Σύμφωνα με πληροφορίες από τις Βρυξέλλες, η πολιτική των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ εξετάζεται πλέον με μεγαλύτερη αυστηρότητα, καθώς συνδέεται άμεσα με τα περιθώρια χρηματοδότησης εθνικών προϋπολογισμών και τη σταθερότητα των δημόσιων εσόδων.
Για την Ελλάδα, το θέμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Με κανονικό συντελεστή 24% και δύο μειωμένους συντελεστές 13% και 6%, η χώρα αξιοποιεί σχεδόν στο σύνολό τους τις δυνατότητες που παρέχει το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Το ερώτημα, ωστόσο, που τίθεται πλέον σε θεσμικό επίπεδο είναι αν αυτή η επιλογή παραμένει δημοσιονομικά βιώσιμη και πολιτικά υπερασπίσιμη.
Σύμφωνα με στοιχεία που τέθηκαν υπόψη μας, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου το δημοσιονομικό αποτύπωμα των μειωμένων και μηδενικών συντελεστών ΦΠΑ είναι σημαντικό. Το λεγόμενο «κενό πολιτικής ΦΠΑ» εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα €13 δισ. σε ετήσια βάση, ποσό που αντιστοιχεί σε χαμένα δυνητικά έσοδα λόγω εξαιρέσεων και μειώσεων.
Στις Βρυξέλλες, το μέγεθος αυτό δεν αντιμετωπίζεται αποσπασματικά αντίθετα, εντάσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση για το κατά πόσο τα κράτη-μέλη μπορούν να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν κοινωνικές και παραγωγικές πολιτικές μέσω γενικευμένων φορολογικών μειώσεων, αντί για πιο στοχευμένα εργαλεία.
Ενα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που τίθενται στις ευρωπαϊκές υπηρεσίες αφορά την αποτελεσματικότητα των μειώσεων ΦΠΑ στις τελικές τιμές. Σύμφωνα με την εικόνα που μεταφέρεται από κοινοτικούς κύκλους, οι μειώσεις δεν μετακυλίονται πάντα στον καταναλωτή σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά σε αγορές με περιορισμένο ανταγωνισμό, η επίδραση στις τιμές είναι μερική ή εντελώς ανύπαρκτη.
Για την Ελλάδα, όπου το ζήτημα της ακρίβειας παραμένει ψηλά στην πολιτική ατζέντα, αυτό το στοιχείο επαναφέρει τη συζήτηση από διαφορετική σκοπιά αν οι μειωμένοι συντελεστές δεν λειτουργούν ως μηχανισμός ανακούφισης των νοικοκυριών, τότε η δημοσιονομική τους δικαιολόγηση αποδυναμώνεται.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στις κατηγορίες αγροτικών εισροών, λιπασμάτων, φυτοπροστατευτικών προϊόντων και ενέργειας. Οι ευνοϊκές ρυθμίσεις σε αυτούς τους τομείς θεωρούνται μεταβατικές και, σε βάθος χρόνου, προορίζονται να επανεξεταστούν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής στρατηγικής και ίσως να έχουν ένα τέλος το 2032 .
Στις Βρυξέλλες εκτιμάται ότι τα επόμενα χρόνια η πίεση θα αυξηθεί, όχι με τη μορφή άμεσων υποχρεώσεων, αλλά μέσω συστηματικών αξιολογήσεων κόστους–οφέλους. Η κατεύθυνση είναι σαφής κάθε μειωμένος συντελεστής θα πρέπει να αποδεικνύει ότι παράγει μετρήσιμο αποτέλεσμα.
Η συζήτηση για τον ΦΠΑ δεν διεξάγεται σε κενό για χώρες όπως η Ελλάδα, που εξακολουθούν να παρακολουθούνται στενά ως προς τη δημοσιονομική τους πορεία, οι επιλογές στη φορολογία κατανάλωσης λειτουργούν ως σήμα προς τις αγορές και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Σύμφωνα με την πληροφόρηση που υπάρχει, η επόμενη περίοδος δεν θα φέρει αιφνίδιες αλλαγές θα φέρει, όμως, αυξημένες απαιτήσεις τεκμηρίωσης. Το κατά πόσο η Αθήνα θα επιλέξει να διατηρήσει, να περιορίσει ή να αναδιαμορφώσει τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ θα αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης αξιολόγησης της φορολογικής της στρατηγικής.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις