«Μαγνήτης» ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων η χώρα

Ο Αναπληρωτής Υπουργός, Νίκος Παπαθανάσης, τόνισε ότι η αναπτυξιακή δυναμική της χώρας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας εξασφαλίζονται αποκλειστικά μέσα από μεθοδική δουλειά, μεταρρυθμίσεις και σκληρή διαπραγμάτευση στην Ε.Ε., και όχι από «λεφτόδεντρα». Υπογράμμισε τη σημασία της Ελληνικής Προεδρίας της Ε.Ε. το δεύτερο εξάμηνο του 2027, περίοδο κατά την οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί η κρίσιμη διαπραγμάτευση για τα κονδύλια της επόμενης Προγραμματικής Περιόδου (2028-2034). Στόχος του μείγματος πολιτικής, όπως επεσήμανε και η Γ.Γ. Π.Δ.Ε.-ΕΠΑ Κατερίνα Οικονόμου, είναι η πλήρης αξιοποίηση των πόρων και η υλοποίηση μεταρρυθμίσεων για μια κοινωνικά δίκαιη ανάπτυξη.

Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ)

Το Ταμείο Ανάκαμψης βρίσκεται στην τελική ευθεία για την ολοκλήρωσή του, με την Ελλάδα να καταγράφει σταθερά θετικές επιδόσεις. Έχουν ήδη εισρεύσει στη χώρα 24,6 δισ. ευρώ (το 68,5% του συνολικού προϋπολογισμού), ενώ έχουν ολοκληρωθεί 204 ορόσημα. Επιπλέον, ολοκληρώθηκε με επιτυχία η συμβασιοποίηση του σκέλους των επιχειρηματικών δανείων, φτάνοντας τα 27,5 δισ. ευρώ (100% απορρόφηση βάσει του σχεδιασμού του ECOFIN). Άμεσα κατατίθεται και το 8ο αίτημα εκταμίευσης από το σκέλος των επιδοτήσεων. Ο Διοικητής της αρμόδιας υπηρεσίας, Ορέστης Καβαλάκης, επισήμανε ότι η προσοχή στρέφεται πλέον στην πλήρη και έγκαιρη υλοποίηση των επενδύσεων με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) & Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ)

Η χώρα εκτελεί το μεγαλύτερο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων των τελευταίων 16 ετών (και της Μεταπολίτευσης), ύψους 16,7 δισ. ευρώ, η υλοποίηση του οποίου εξελίσσεται ομαλά (στο 21,8%) υπό το νέο θεσμικό πλαίσιο του Ν. 5140/2024 που εξασφαλίζει ταχύτητα και διαφάνεια. Παράλληλα, έχει ενεργοποιηθεί πλήρως το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, ύψους 16,6 δισ. ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό, συνεχίζονται κανονικά τα έργα της περιόδου 2021-2025 με πρόσθετους πόρους 5,8 δισ. ευρώ, ενώ εγκρίθηκαν το Ειδικό Πρόγραμμα ΣΔΙΤ (600 εκατ. ευρώ), το Ειδικό Πρόγραμμα Φυσικών Καταστροφών (800 εκατ. ευρώ) και επίκειται το Ειδικό Πρόγραμμα ΔΑΜ (150 εκατ. ευρώ).

Πορεία υλοποίησης του ΕΣΠΑ 2021–2027

Η Ελλάδα διατηρεί σταθερά πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ε.Ε. όσον αφορά την απορρόφηση των πόρων του ΕΣΠΑ, έχοντας ήδη ενεργοποιήσει προσκλήσεις άνω των 23 δισ. ευρώ. Η Γ.Γ. ΕΣΠΑ, Βασιλική Παντελοπούλου, σημείωσε ότι κατά την ενδιάμεση αναθεώρηση έγινε επιτυχημένη ανακατανομή πόρων προς κρίσιμες προτεραιότητες, όπως η προσιτή στέγαση (πρόγραμμα «Ανακαίνιση») και η διαχείριση υδάτων. Από την πλευρά του, ο Γ.Γ. Τομεακών Προγραμμάτων, Βασίλης Σιαδήμας, ανέφερε ότι οι εντάξεις αγγίζουν το 84% και οι δαπάνες πλησιάζουν τα 3,4 δισ. ευρώ (23,2%). Στα αξιοσημείωτα έργα περιλαμβάνονται η διαχείριση αστικών αποβλήτων (33,5 εκατ. ευρώ), τα νέα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα, η κοινωνική δράση «Προσωπικός Βοηθός» για ΑμεΑ (34,8 εκατ. ευρώ), το πρόγραμμα «Ξεκινώ επιχειρηματικά» (70 εκατ. ευρώ) και η πρώτη διοχέτευση πόρων (220 εκατ. ευρώ) προς τους τομείς Στρατηγικών Τεχνολογιών (STEP) και Άμυνας.

Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση (ΔΑΜ)

Στο Πρόγραμμα ΔΑΜ παρατηρείται σημαντική πρόοδος, με τις εξειδικευμένες δράσεις να αγγίζουν τα 1,89 δισ. ευρώ (υπερκάλυψη 117% των πόρων) και τις εντάξεις έργων να φτάνουν το 69% (1,35 δισ. ευρώ). Έχουν ήδη εγκριθεί 935 επενδυτικά σχέδια για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας (εκ των οποίων 922 αφορούν ΜμΕ) με δημόσια δαπάνη 618 εκατ. ευρώ, τα οποία αναμένεται να δημιουργήσουν πάνω από 4.700 νέες θέσεις εργασίας. Επιπλέον, ο Διοικητής Πελοπίδας Καλλίρης υπογράμμισε την οικονομική ενίσχυση των ΟΤΑ των ηπειρωτικών περιοχών μέσω του ΕΠΑ (154 εκατ. ευρώ), καθώς και τη χρηματοδότηση 48 έργων μέσω του Δανειακού Μηχανισμού του Πυλώνα ΙΙΙ της ΕΤΕπ, ύψους 314 εκατ. ευρώ.

Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ)

Ο τομέας των ΣΔΙΤ παρουσιάζει έντονη κινητικότητα, με 17 συμβάσεις έργων (συνολικής επένδυσης άνω των 3 δισ. ευρώ) να βρίσκονται ήδη σε φάση κατασκευής και άλλα 9 έργα ύψους 900 εκατ. ευρώ (αρδευτικά, φοιτητικές εστίες, σχολεία) να είναι έτοιμα προς υπογραφή. Ο Διευθυντής της Μονάδας, Νίκος Σέργης, τόνισε τη διεθνή αναγνώριση του ελληνικού μοντέλου ΣΔΙΤ (το οποίο παρέχει πλέον τεχνογνωσία σε άλλα κράτη) και ξεχώρισε το έργο των 17 σχολικών υποδομών, το οποίο συγκαταλέγεται στα καλύτερα παγκοσμίως. Το συνολικό χαρτοφυλάκιο των υπό εξέλιξη παρεμβάσεων αγγίζει τα 9 δισ. ευρώ.

Δράσεις Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ) & ΕΑΤΕ

Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ) έχει διοχετεύσει σωρευτικά από το 2019 πάνω από 15,15 δισ. ευρώ στην αγορά μέσω 86.875 νέων δανείων (59.400 σε ΜμΕ και 27.400 σε ιδιώτες). Η Διευθύνουσα Σύμβουλος, Ισμήνη Παπακυρίλλου, ανέφερε ότι το α' τετράμηνο του 2026 εγκρίθηκαν δάνεια ύψους 1,09 δισ. ευρώ, ενώ οι υπαγωγές στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» ξεπέρασαν τα 1,7 δισ. ευρώ. Υπογραμμίστηκε ότι κάθε 1 ευρώ δημόσιου πόρου μέσω της ΕΑΤ αποδίδει 3,58 ευρώ στο ΑΕΠ και στηρίζει 383.600 θέσεις εργασίας. Παράλληλα, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΑΤΕ), υπό τη διεύθυνση της Αντιγόνης Λυμπεροπούλου, ολοκλήρωσε το πρόγραμμα Q Equity (συνολικού ύψους 500 εκατ. ευρώ με πόρους και από το ΤΑΑ), ανεβάζοντας τις συνολικές δεσμεύσεις της στα 1,315 δισ. ευρώ σε 42 επενδυτικά σχήματα, με τα υπό διαχείριση κεφάλαια να αγγίζουν τα 2,93 δισ. ευρώ.