Η επιστήμη δεν παραδίδει τα όπλα στη μάχη ενάντια στο καταστροφικό βακτήριο Xylella fastidiosa. Αντίθετα, δημιουργεί μια εργαλειοθήκη επόμενης γενιάς για την προστασία της ελαιοκαλλιέργειας, όπως αναδείχθηκε σε πρόσφατη συνάντηση στο ινστιτούτο CIHEAM του Μπάρι, όπου παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα ερευνητικών έργων που χρηματοδοτούνται από το Ιταλικό Υπουργείο Γεωργίας (Masaf). Οι νέες στρατηγικές εστιάζουν στην έγκαιρη διάγνωση, τον βιολογικό έλεγχο των εντόμων-φορέων και την ανακάλυψη ποικιλιών που μπορούν να συνυπάρξουν με το παθογόνο.
Στην πρώτη γραμμή της διάγνωσης βρίσκεται το πρόγραμμα DIACOX, το οποίο φέρνει επανάσταση στον εντοπισμό του βακτηρίου. Αντί για τις χρονοβόρες εργαστηριακές αναλύσεις, οι επιστήμονες ανέπτυξαν μια «ηλεκτρονική μύτη» με τεχνητή νοημοσύνη που μπορεί να «οσμιστεί» το βακτήριο, φορητά κιτ για αναλύσεις σε πραγματικό χρόνο απευθείας στο χωράφι, καθώς και δορυφορικά συστήματα που ανιχνεύουν το στρες των ελαιώνων από ψηλά. Στόχος είναι η αναγνώριση της ασθένειας πριν εμφανιστούν τα πρώτα ορατά συμπτώματα.
Παράλληλα, το πρόγραμμα COVEXY εστιάζει στον περιορισμό του εντόμου-φορέα (της γνωστής «σιελόρροιας» ή τζιτζικάκι) χωρίς τη χρήση χημικών εντομοκτόνων. Οι ερευνητές ανακάλυψαν δύο νέα είδη νηματωδών που λειτουργούν ως φυσικοί «δολοφόνοι» του εντόμου, καθώς και φυσικά συστατικά από αιθέρια έλαια και ωφέλιμους μικροοργανισμούς που απωθούν το έντομο μακριά από τα υγιή δέντρα. Αυτή η οικολογική προσέγγιση αποτελεί τη μοναδική βιώσιμη λύση για το μέλλον.
Το πιο ελπιδοφόρο κομμάτι της έρευνας αφορά το ίδιο το φυτικό υλικό. Μέσα από το πρόγραμμα GENFORAGRIS, εντοπίστηκαν περίπου 30 γονότυποι ελιάς που παρουσιάζουν εξαιρετικά μειωμένο βακτηριακό φορτίο, ενώ 9 από αυτούς δεν εμφάνισαν κανένα ίχνος του παθογόνου. Αυτά τα δέντρα δεν είναι απλώς ανθεκτικά, αλλά διατηρούν καλά παραγωγικά χαρακτηριστικά και προσαρμόζονται στην κλιματική αλλαγή, ενώ οι κατάλληλες αγρονομικές πρακτικές (όπως το σωστό κλάδεμα και η διαχείριση του εδάφους) ενισχύουν ακόμη περισσότερο την άμυνά τους.
Τέλος, στην πληγείσα περιοχή του Σαλέντο, το έργο NOVIXGEN εξέτασε 200 γονότυπους ελιάς, αναδεικνύοντας τη βιοποικιλότητα ως το κλειδί για την αναγέννηση της ελαιοκομίας. Η ερευνητική ομάδα κατάφερε να χαρτογραφήσει συγκεκριμένες περιοχές του γονιδιώματος της ελιάς που σχετίζονται με την ανθεκτικότητα στη Xylella, ανοίγοντας τον δρόμο για ταχύτερα προγράμματα γενετικής βελτίωσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα μελετά επίσης το αμπέλι, προκειμένου να προλάβει μελλοντικές απειλές και στον αμπελουργικό κλάδο.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις