Με μια κίνηση που έχει σαφή οικονομική στόχευση, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προτείνει την εμπροσθοβαρή ενεργοποίηση αγροτικών κονδυλίων του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού, σε μια προσπάθεια να μειωθεί το κόστος πολιτικής αντίστασης που συνοδεύει τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τη Mercosur. Το σήμα εστάλη μέσω επιστολής προς τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, λίγες ώρες πριν από την έκτακτη συνεδρίαση των υπουργών Γεωργίας της ΕΕ.
Η πρόταση προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη θα μπορούν, κατά την κατάρτιση των αρχικών εθνικών τους σχεδίων, να αντλήσουν έως τα δύο τρίτα των πόρων που κανονικά θα απελευθερώνονταν μόνο στην ενδιάμεση αναθεώρηση του δημοσιονομικού πλαισίου. Σε όρους ταμειακής ροής, αυτό ισοδυναμεί με περίπου €45 δισ. διαθέσιμα από το 2028, μεταφέροντας ουσιαστικά στο παρόν μια μελλοντική δημοσιονομική δυνατότητα.
Η χρονική επιλογή δεν είναι τυχαία. Η συμφωνία με τη Mercosur έχει προσκρούσει σε οικονομικές και πολιτικές ενστάσεις από χώρες με ισχυρό αγροτικό αποτύπωμα, με Ιταλία και Γαλλία να ζητούν σαφείς εγγυήσεις για την προστασία των παραγωγών τους. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι φόβοι για πιέσεις στις τιμές από εισαγωγές προϊόντων χαμηλότερου κόστους, ιδίως σε αγορές όπως το βοδινό κρέας και η ζάχαρη, όπου τα περιθώρια κέρδους στην ΕΕ είναι ήδη περιορισμένα.
Για την Επιτροπή, το διακύβευμα είναι πρωτίστως μακροοικονομικό η Mercosur αποτελεί στρατηγικό άνοιγμα σε μια αγορά εκατοντάδων εκατομμυρίων καταναλωτών, αλλά το άμεσο κόστος προσαρμογής βαραίνει δυσανάλογα τον αγροτικό τομέα. Η πρόωρη διάθεση πόρων λειτουργεί ως μηχανισμός εξομάλυνσης, μειώνοντας τον κίνδυνο εισοδηματικών απωλειών σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγρότες της ΕΕ βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με αυξημένα κόστη παραγωγής και αβεβαιότητα για το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ).
Παράλληλα, η Επιτροπή επιχειρεί να αποσαφηνίσει ότι η χρηματοδότηση δεν αποδυναμώνεται. Στον επόμενο προϋπολογισμό προβλέπεται ταμείο κρίσης ύψους €6,3 δισ., ενώ εξετάζεται και η ενίσχυση των ελέγχων στις εισαγωγές, συμπεριλαμβανομένων των ανώτατων ορίων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη διατήρηση ισότιμων όρων ανταγωνισμού, χωρίς να ακυρώνεται η εμπορική λογική της συμφωνίας.
Η συζήτηση, όπως μεταφέρεται από διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες, έχει πλέον σαφή οικονομική διάσταση: πόσο κοστίζει στην Ένωση η καθυστέρηση μιας στρατηγικής εμπορικής συμφωνίας και πόσο κοστίζει η κοινωνική και δημοσιονομική προσαρμογή αν αυτή προχωρήσει χωρίς επαρκή αντιστάθμιση. Η πρόταση της φον ντερ Λάιεν επιχειρεί να απαντήσει και στα δύο ερωτήματα ταυτόχρονα, μετατρέποντας μελλοντικούς πόρους σε άμεσο εργαλείο πολιτικής σταθερότητας.
Το αν η κίνηση αυτή θα αρκέσει για να ξεκλειδώσει τη Mercosur μένει να φανεί. Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή δείχνει ότι αντιμετωπίζει τη συμφωνία όχι ως καθαρά εμπορικό εγχείρημα, αλλά ως δημοσιονομική και οικονομική άσκηση ισορροπίας, με τον αγροτικό τομέα στο επίκεντρο.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις