Σύμφωνα με πληροφορίες της τελευταίας στιγμής, όπως μας ενημέρωσαν πηγές με άμεση γνώση των εξελίξεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρέτισε την απόφαση του Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εγκρίνει την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης ΕΕ–Mercosur, κλείνοντας έναν κύκλο διαπραγματεύσεων που κράτησε σχεδόν 25 χρόνια. Η κίνηση αυτή συνοδεύτηκε από μια παράλληλη, ταχεία απόφαση σε συντονισμό με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την ενίσχυση των διατάξεων του Κανονισμού Διασφαλίσεων Mercosur, σε μια προσπάθεια να απαντηθούν οι έντονες ανησυχίες κρατών-μελών και αγροτικών φορέων.
Η Επιτροπή κινείται πλέον για την άμεση οργάνωση της τελετής υπογραφής με τους εταίρους της Mercosur, επιδιώκοντας να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά και θεσμικά μια συμφωνία που στις Βρυξέλλες αντιμετωπίζεται λιγότερο ως τεχνικό εμπορικό κείμενο και περισσότερο ως γεωστρατηγική δήλωση προθέσεων. Στον πυρήνα της, η συμφωνία φιλοδοξεί να εδραιώσει την ευρωπαϊκή παρουσία στη Λατινική Αμερική και να προσφέρει ένα σταθερό πλαίσιο κανόνων και εμπιστοσύνης, σε μια διεθνή συγκυρία όπου οι εμπορικές σχέσεις αποκτούν ολοένα και πιο πολιτικό χαρακτήρα.
Το οικονομικό αποτύπωμα της συμφωνίας είναι συγκεκριμένο και μετρήσιμο η Κομισιόν εκτιμά ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα εξοικονομούν άνω των €4 δισ. ετησίως από δασμούς εξαγωγών, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά τους σε παγκόσμιο επίπεδο. Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση έως 39% στις ετήσιες εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur, με συνολική αξία που προσεγγίζει τα €49 δισ., ανοίγοντας νέους διαύλους για χιλιάδες επιχειρήσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι 30.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις που ήδη δραστηριοποιούνται στην περιοχή, αλλά και πολλές ακόμη για τις οποίες η συμφωνία δημιουργεί για πρώτη φορά πρόσβαση σε νέες αγορές, με άμεσες επιπτώσεις στην απασχόληση.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων. Η συμφωνία εντάσσεται στη στρατηγική της ΕΕ για διαφοροποίηση προμηθειών και μείωση εξαρτήσεων, συμπεριλαμβανομένων τομέων κρίσιμων πρώτων υλών, σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αστάθεια μεταφράζεται όλο και συχνότερα σε εμπορικό ρίσκο.
Για τον αγροδιατροφικό τομέα, η εικόνα είναι διττή και πολιτικά ευαίσθητη από τη μία πλευρά, η Επιτροπή προβάλλει τη δυνατότητα αύξησης έως 50% των ευρωπαϊκών εξαγωγών αγροδιατροφικών προϊόντων προς τη Mercosur, καθώς και την ενισχυμένη προστασία των ευρωπαϊκών προϊόντων γεωγραφικής ένδειξης(ΠΟΠ), θωρακίζοντας τρόφιμα και ποτά υψηλής προστιθέμενης αξίας από απομιμήσεις. Από την άλλη, η συμφωνία συνοδεύεται από ένα πλέγμα προστασίας που χαρακτηρίζεται ως το αυστηρότερο μέχρι σήμερα: πολύ περιορισμένες ποσοστώσεις εισαγωγών για ευαίσθητα προϊόντα, σταδιακή εφαρμογή και ισχυρούς μηχανισμούς διασφάλισης σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης εισαγωγών που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή ζημία στους Ευρωπαίους παραγωγούς.
Παράλληλα, η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι έχει ήδη ενεργοποιήσει μια σειρά συμπληρωματικών μέτρων υπέρ της ανταγωνιστικότητας των αγροτών. Σε αυτά περιλαμβάνονται ενισχυμένοι έλεγχοι εισαγωγών, περισσότερες επιθεωρήσεις και έλεγχοι σε τρίτες χώρες, καθώς και μια δεσμευτική πορεία προς σύγκλιση προτύπων παραγωγής, ιδίως σε ζητήματα φυτοπροστασίας και καλής μεταχείρισης των ζώων. Το πλαίσιο αυτό στηρίζεται από έναν μηχανισμό ασφαλείας ύψους €6,3 δισ., ο οποίος προβλέπεται στο νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση πιθανών διαταραχών στις αγορές.
Η πολιτική διαδικασία παραμένει, ωστόσο, σημείο τριβής παρά τις ανοιχτές αντιρρήσεις ορισμένων κρατών-μελών, η έγκριση της υπογραφής βασίστηκε στη διαδικασία ειδικής πλειοψηφίας, όπως προβλέπεται από τις Συνθήκες της ΕΕ. Στις Βρυξέλλες επισημαίνεται ότι πρόκειται για τον κανόνα και όχι για την εξαίρεση, καθώς περίπου 80% της ευρωπαϊκής νομοθεσίας υιοθετείται με τον ίδιο τρόπο.
Τα επόμενα βήματα είναι ήδη χαραγμένα η συμφωνία προχωρά μέσω δύο παράλληλων νομικών οδών, της συνολικής Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης και της Ενδιάμεσης Εμπορικής Συμφωνίας, που καλύπτει τα τμήματα αποκλειστικής αρμοδιότητας της ΕΕ. Η πρώτη θα απαιτήσει τη συναίνεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την κύρωση από όλα τα κράτη-μέλη, ενώ η δεύτερη μπορεί να τεθεί σε ισχύ νωρίτερα, έως ότου ολοκληρωθούν οι εθνικές διαδικασίες.
Η Επιτροπή αποφεύγει να τοποθετηθεί σε σενάρια δικαστικών κινήσεων ή εσωτερικών πολιτικών διεργασιών, επιμένοντας ότι η συμφωνία ΕΕ–Mercosur δεν σχεδιάστηκε ως πολιτικό στοίχημα, αλλά ως ένα λειτουργικό πλαίσιο κανόνων, σταθερότητας και προβλεψιμότητας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και αγορές. Το κατά πόσο θα αντέξει τις πολιτικές και κοινωνικές πιέσεις στο εσωτερικό της Ένωσης θα φανεί στη συνέχεια. Προς το παρόν, η Ευρώπη επιλέγει να προχωρήσει, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι κάθε μεγάλο άνοιγμα προς τα έξω συνοδεύεται αναπόφευκτα από δύσκολες ισορροπίες στο εσωτερικό.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις