Την αποτελεσματικότητά τους χάνουν σε βάθος χρόνου οι εξαγωγικοί δασμοί στο σιτάρι στη Ρωσία, καθώς, παρότι λειτουργούν προσωρινά ως μηχανισμός συγκράτησης των τιμών, τελικά στρεβλώνουν την αγορά και αποδυναμώνουν τα κίνητρα παραγωγής. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Economic Policy.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των συγγραφέων, κατά την περίοδο εφαρμογής του μηχανισμού «grain damper» (2021–2024), τα έσοδα των Ρώσων παραγωγών σιτηρών μειώθηκαν κατά περίπου 200 δισ. ρούβλια, ενώ τα περιθώρια κέρδους των εξαγωγέων συρρικνώθηκαν κατά σχεδόν 370 δισ. ρούβλια. Παράλληλα, καταγράφηκε μείωση στις ακαθάριστες συγκομιδές σίτου, στοιχείο που, όπως επισημαίνεται, υποδηλώνει αποδυνάμωση του παραγωγικού δυναμικού του κλάδου.
Η μελέτη εξετάζει τη σχέση μεταξύ εγχώριων και εξαγωγικών τιμών, καθώς και τον ρόλο των κυμαινόμενων εξαγωγικών δασμών σε μια αλυσίδα εφοδιασμού όπου παρεμβάλλεται ο χονδρικός κρίκος. Στους υπολογισμούς ελήφθησαν υπόψη η συνολική παραγωγή, η ζήτηση, οι εξαγωγές και οι εγχώριες τιμές, επιτρέποντας την ποσοτικοποίηση των επιπτώσεων του μηχανισμού.
Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι στην αρχική φάση οι δασμοί είχαν ορισμένα θετικά αποτελέσματα: οι εγχώριες τιμές ήταν κατά 10% έως 25% χαμηλότερες σε σχέση με τα δυνητικά επίπεδα χωρίς παρεμβάσεις, ενώ η εσωτερική ζήτηση αυξήθηκε κατά περισσότερους από 10 εκατ. τόνους. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου τα οφέλη αυτά εξανεμίστηκαν, δίνοντας τη θέση τους σε αρνητικές συνέπειες για την παραγωγή και τις εξαγωγές.
Ειδικότερα, στα χρόνια εφαρμογής του «grain damper», οι εξαγωγές σιταριού μειώθηκαν κατά περισσότερους από 12 εκατ. τόνους, ενώ η κερδοφορία και η επενδυτική ελκυστικότητα του τομέα επιδεινώθηκαν αισθητά. Την ίδια στιγμή, ο μηχανισμός επιστροφής πόρων στους αγρότες μέσω επιδοτήσεων αποδείχθηκε ανεπαρκής: σε διάστημα τεσσάρων ετών, οι άμεσες επιδοτήσεις ανήλθαν σε περίπου 40 δισ. ρούβλια, όταν τα δημοσιονομικά έσοδα από τους εξαγωγικούς δασμούς στο σιτάρι έφτασαν τα 687 δισ. ρούβλια.
Ένα ακόμη βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι η σταδιακή αποδυνάμωση της ρυθμιστικής επίδρασης των εξαγωγικών δασμών στην εγχώρια αγορά, λόγω της συρρίκνωσης των αποθεμάτων τέλους περιόδου. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι συγγραφείς θεωρούν ότι το πιο ορθολογικό σενάριο για το κράτος είναι η σταδιακή εγκατάλειψη του μηχανισμού «grain damper», σε συνδυασμό με συνολική αναθεώρηση της πολιτικής ρύθμισης της αγοράς σιτηρών.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις