Στον παγκόσμιο χάρτη της αγροδιατροφής, η ασφάλεια των τροφίμων δεν μετριέται πλέον μόνο με εργαστηριακές αναλύσεις και διαδικαστικά πρωτόκολλα. Υπάρχει μια πιο σιωπηλή, λιγότερο ορατή διάσταση, που απασχολεί όλο και περισσότερο τις αγορές, τους πιστοποιητικούς οργανισμούς και τους μεγάλους εισαγωγείς: το food defence. Δεν αφορά το λάθος. Αφορά την πρόθεση.
Σε αντίθεση με την κλασική λογική της food safety, που έχει σχεδιαστεί για να προλαμβάνει ακούσιες αστοχίες μικροβιολογικές επιμολύνσεις, χημικές αποκλίσεις, σφάλματα χειρισμού— το food defence ξεκινά από μια πιο δυσάρεστη παραδοχή. Ότι το τρόφιμο μπορεί να αποτελέσει στόχο. Ότι η απειλή δεν προκύπτει από αμέλεια, αλλά από σκόπιμη ανθρώπινη παρέμβαση με στόχο τη ζημιά: στη δημόσια υγεία, στη φήμη μιας εταιρείας, στη λειτουργία μιας εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η μετατόπιση αυτή aντανακλάται στον τρόπο με τον οποίο τα διεθνή πρότυπα πιστοποίησης έχουν εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια. Τα σχήματα που κυριαρχούν στο παγκόσμιο εμπόριο τροφίμων όσα καθορίζουν ποιος μπορεί να εξάγει και υπό ποιους όρους δεν αρκούνται πλέον στη συμμόρφωση με υγειονομικούς κανόνες. Απαιτούν από τις επιχειρήσεις να αποδείξουν ότι γνωρίζουν πού είναι ευάλωτες και ότι έχουν λάβει μέτρα για να περιορίσουν αυτούς τους κινδύνους πριν εκδηλωθούν.
Στην πράξη, το food defence δεν είναι ένα ακόμη κεφάλαιο σε ένα εγχειρίδιο ποιότητας. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος να κοιτάξει κανείς την ίδια του την επιχείρηση. Ποιος έχει πρόσβαση στους κρίσιμους χώρους. Ποια υλικά είναι πιο ευαίσθητα. Ποιες διαδικασίες μπορούν να παρακαμφθούν. Ποια συμπεριφορά δεν είναι απλώς «παράτυπη», αλλά ενδεχομένως ύποπτη. Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δεν προκύπτουν από checklists, αλλά από συστηματική παρατήρηση και οργανωτική ωριμότητα.
Εδώ ακριβώς αναδεικνύεται ο ρόλος της κουλτούρας ασφάλειας oι επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν το food defence ως τυπική υποχρέωση συμμόρφωσης σπάνια χτίζουν ανθεκτικά συστήματα. Αντίθετα, εκείνες που το ενσωματώνουν στην καθημερινή λειτουργία στην εκπαίδευση, στην εσωτερική επικοινωνία, στη λήψη αποφάσεων καταφέρνουν να μετατρέψουν την πρόληψη σε οργανικό κομμάτι της παραγωγής. Όχι ως φόβο, αλλά ως επαγγελματική εγρήγορση.
Για τις εξαγωγικές αγορές, το food defence λειτουργεί πλέον ως δείκτης αξιοπιστίας και oι μεγάλες αλυσίδες λιανικής και οι διεθνείς εισαγωγείς δεν αξιολογούν μόνο το προϊόν στο ράφι. Αξιολογούν το σύστημα που το παρήγαγε. Σε έναν κόσμο όπου μια μεμονωμένη υπόθεση δολιοφθοράς μπορεί να προκαλέσει παγκόσμια αναστάτωση, η ικανότητα μιας εταιρείας να αποδείξει ότι έχει ελέγξει τους κινδύνους της γίνεται μέρος της εμπορικής της ταυτότητας.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο παντού δεν υπάρχει ενιαίο μοντέλο.και κάθε επιχείρηση καλείται να προσαρμόσει τις αρχές του στο δικό της μέγεθος, στο προϊόν της, στη γεωγραφία της αγοράς της. Αυτό που μετρά δεν είναι ο όγκος των μέτρων, αλλά η σαφήνεια των προτεραιοτήτων και η συνέπεια στην εφαρμογή τους.
Στο διεθνές εμπόριο τροφίμων, το food defence αναδεικνύεται πλέον ως αναπόσπαστο μέρος της θεσμικής αρχιτεκτονικής που συνοδεύει το προϊόν από την παραγωγή έως την αγορά.Καθώς οι αγορές ζητούν όλο και μεγαλύτερη τεκμηρίωση και διαφάνεια, το food defence εντάσσεται σταθερά στο πλαίσιο των απαιτήσεων που καθορίζουν ποιος μπορεί να συμμετέχει αξιόπιστα στην παγκόσμια αλυσίδα τροφίμων.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις