Η απάντηση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε πρόσφατη κοινοβουλευτική ερώτηση για τη στήριξη των Ελλήνων ελαιοπαραγωγών δεν κινείται στο πεδίο των εξαγγελιών, αλλά σε εκείνο της θεσμικής ακρίβειας. Με νηφάλιο τόνο και σαφή οριοθέτηση αρμοδιοτήτων, η Κομισιόν υπενθυμίζει ότι τα εργαλεία υπάρχουν, όμως η ενεργοποίησή τους δεν είναι αυτόματη. Προϋποθέτει πολιτική βούληση και τυπική κίνηση από το κράτος μέλος.
Στον πυρήνα της απάντησης βρίσκεται το άρθρο 219 του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, το οποίο επιτρέπει τη χορήγηση έκτακτης στήριξης για την αντιμετώπιση διαταραχών της αγοράς, εφόσον υπάρξει επίσημο αίτημα από τις εθνικές αρχές. Μέχρι σήμερα, όπως επισημαίνεται ρητά, δεν έχει υποβληθεί τέτοιο αίτημα για τον τομέα της ελαιοκαλλιέργειας. Η Επιτροπή δηλώνει έτοιμη να παράσχει τεχνική και διοικητική υποστήριξη, αλλά μόνο κατόπιν σχετικής πρωτοβουλίας της Αθήνας.
Παράλληλα, η Κομισιόν παραπέμπει στο Ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023–2027, εντός του οποίου μπορούν να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις άρδευσης και παρεμβάσεις για την αποκατάσταση του γεωργικού δυναμικού μετά από καταστροφικά συμβάντα. Και εδώ, όμως, η διατύπωση είναι απολύτως σαφής: η κατανομή των πόρων εναπόκειται στη διαχειριστική αρχή. Οι Βρυξέλλες δεν υποκαθιστούν τις εθνικές αποφάσεις, ούτε λειτουργούν ως αυτόματος μηχανισμός απορρόφησης της πίεσης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το σκέλος των πληρωμών. Επικαλούμενη την απάντησή της στη γραπτή ερώτηση E-001489/2025, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι η ευθύνη για την έγκαιρη και πλήρη καταβολή των ενισχύσεων ανήκει αποκλειστικά στα κράτη μέλη. Το ευρωπαϊκό δίκαιο ορίζει σαφές χρονικό πλαίσιο: οι στρεμματικές και ζωικές ενισχύσεις πρέπει να καταβάλλονται μεταξύ 1ης Δεκεμβρίου και 30ής Ιουνίου του έτους που ακολουθεί την αίτηση, μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων ελέγχων. Οι πληρωμές εκτός προθεσμιών δεν είναι απλώς διοικητικό ζήτημα· συνεπάγονται κατ’ αναλογία μειώσεις έως και 100% της συνεισφοράς της ΕΕ στις σχετικές δαπάνες, λειτουργώντας ως ισχυρό αντικίνητρο για καθυστερήσεις.
Η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (DG AGRI) παρακολουθεί, όπως σημειώνεται, στενά την εκτέλεση των πληρωμών και βρίσκεται σε τακτική επαφή με τις ελληνικές αρχές, μεταξύ άλλων μέσω των επιτροπών παρακολούθησης. Ωστόσο, η Επιτροπή ξεκαθαρίζει ότι δεν παρέχει προκαταβολές ούτε καλύπτει καθυστερήσεις που οφείλονται σε διοικητικές αστοχίες. Η δημοσιονομική ευθύνη παραμένει εθνική.
Στο ιστορικό των παρεμβάσεων, η Κομισιόν υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα έχει αξιοποιήσει στο παρελθόν το γεωργικό αποθεματικό για φυσικές καταστροφές. Τον Δεκέμβριο του 2023, εγκρίθηκε έκτακτη χρηματοδοτική στήριξη ύψους 43 εκατ. ευρώ για τομείς που επλήγησαν από δασικές πυρκαγιές και πλημμύρες του Αυγούστου–Σεπτεμβρίου 2023, ποσό που καταβλήθηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου έως το τέλος Μαΐου 2024. Επιπλέον, στο πλαίσιο του προγράμματος αγροτικής ανάπτυξης, εφαρμόζεται το Μέτρο 23, με ενωσιακή χρηματοδότηση 142,8 εκατ. ευρώ για πρόσθετη βοήθεια σε κράτη μέλη που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές.
Συνολικά, η απάντηση της Επιτροπής σκιαγραφεί ένα σαφές θεσμικό τοπίο: τα ευρωπαϊκά εργαλεία υπάρχουν, οι πόροι έχουν ενεργοποιηθεί σε προηγούμενες κρίσεις, αλλά η πρωτοβουλία, η ταχύτητα και η ευθύνη εφαρμογής παραμένουν σε εθνικό επίπεδο. Η Βρυξέλλες παρακολουθούν, ελέγχουν και χρηματοδοτούν υπό όρους· δεν υποκαθιστούν τη διοίκηση ούτε αναλαμβάνουν ρόλο διαχειριστή.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις