Πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκού προγράμματος οικονομικής στήριξης των παραγωγών γάλακτος που θα περιορίσουν οικειοθελώς την παραγωγή τους συζητείται στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ, καθώς οι τιμές του νωπού αγελαδινού γάλακτος καταγράφουν συνεχή υποχώρηση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το αίτημα κατατέθηκε από την Ιταλία, την Ουγγαρία, την Πολωνία, τη Σλοβακία και τη Ρουμανία, οι οποίες ζητούν την ενεργοποίηση ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού χρηματοδότησης για κτηνοτρόφους που θα μειώσουν εθελοντικά τον όγκο παραγωγής τους, με στόχο τη σταθεροποίηση της αγοράς.
Σύμφωνα με τις χώρες που υπέβαλαν την πρόταση, η πτώση των τιμών οφείλεται κυρίως στην υπερπαραγωγή, στη μειωμένη απορρόφηση από τις αγορές του εξωτερικού και στο υψηλό κόστος παραγωγής. Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει σε σημαντικές μειώσεις στις τιμές παραγωγού, επιβαρύνοντας τα εισοδήματα των κτηνοτρόφων και εντείνοντας την αβεβαιότητα στον γαλακτοκομικό τομέα.
Έγγραφο της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου, που διανεμήθηκε στους υπουργούς Γεωργίας κατά τη συνεδρίαση της 26ης Ιανουαρίου, περιγράφει την κατάσταση της αγοράς ως βαθιά κρίσιμη. Όπως αναφέρεται, διαπιστώνεται διαρθρωτική ανισορροπία μεταξύ μιας προσφοράς που αυξάνεται σταθερά και μιας ζήτησης που αδυνατεί να απορροφήσει τα πλεονάσματα, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την κοινωνική και οικονομική σταθερότητα των αγροτικών περιοχών.
Σε επίπεδο ΕΕ, η παραγωγή γάλακτος ανήλθε σε 135.253 χιλιάδες τόνους έως τον Νοέμβριο του 2025, έναντι 133.712 χιλιάδων τόνων την αντίστοιχη περίοδο του 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η αύξηση ήταν ιδιαίτερα αισθητή τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν παραδοσιακά η παραγωγικότητα υποχωρεί, ενώ τον Οκτώβριο του 2025 καταγράφηκε άνοδος 5,1% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους.
Μεταξύ των παραγόντων που συνέβαλαν στην αύξηση της παραγωγής περιλαμβάνονται οι υψηλές τιμές γάλακτος έως τις αρχές του φθινοπώρου, οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες που βελτίωσαν τη διαθεσιμότητα και την ποιότητα της χορτονομής, οι καθυστερήσεις στους τοκετούς λόγω προβλημάτων υγείας από την εξάπλωση του καταρροϊκού πυρετού, καθώς και η μείωση των σφαγών αγελάδων στο τέλος της παραγωγικής τους ζωής κατά 14% την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2025.
Ως αποτέλεσμα της αυξημένης προσφοράς, από τον Σεπτέμβριο του 2025 η μέση τιμή του νωπού γάλακτος στην ΕΕ-27 άρχισε να υποχωρεί σταδιακά, από 53,38 ευρώ ανά 100 κιλά σε 49,38 ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025. Για τον Ιανουάριο του 2026 καταγράφονται περαιτέρω μειώσεις, αν και τα σχετικά στοιχεία δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Η Ιταλία, η Ρουμανία και η Σλοβακία υπογραμμίζουν ότι απαιτείται άμεση αντίδραση, αξιοποιώντας εργαλεία που είχαν εφαρμοστεί εν μέρει από την Ένωση μετά την κατάργηση του καθεστώτος ποσοστώσεων γάλακτος το 2016. Όπως επισημαίνουν, η εμπειρία εκείνης της περιόδου έδειξε ότι η καθυστερημένη παρέμβαση επιδείνωσε την κρίση και ότι η αγορά, από μόνη της, δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση συστημικών ανισορροπιών.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η κατάρτιση ενός Έκτακτου Ευρωπαϊκού Σχεδίου για το Γάλα. Κεντρικός άξονας του σχεδίου θα είναι η ενεργοποίηση προγράμματος χρηματοδότησης για την εθελοντική μείωση της παραγωγής, με οικονομική αποζημίωση προς τους παραγωγούς που θα συμμετάσχουν, ώστε να αντιμετωπιστεί άμεσα η βασική αιτία της πτώσης των τιμών.
Παράλληλα, οι χώρες που υπέβαλαν την πρόταση θεωρούν αναγκαία τη χορήγηση ενισχύσεων για ιδιωτική αποθήκευση σε τομείς όπως το τυρί, το βούτυρο και το γάλα UHT, καθώς και την πρόβλεψη έκτακτων παρεμβάσεων στήριξης για τις πιο εκτεθειμένες γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Τέλος, σε ό,τι αφορά το Ευρωπαϊκό Ταμείο Βοήθειας προς Απόρους, επισημαίνεται ότι, προκειμένου η παρέμβαση να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην αγορά, η διανομή θα πρέπει να επικεντρωθεί σε ποιοτικά τυριά με ευρεία κατανάλωση και αντιπροσωπευτικότητα, ώστε να ενισχυθεί αποτελεσματικά η απορρόφηση της παραγωγής.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις