Πού κατευθύνονται οι τιμές των λιπασμάτων;

Η αγορά ουρίας κινείται ξανά σε νευρικό έδαφος και αυτή τη φορά οι ενδείξεις δεν αφορούν μόνο έναν ακόμη κύκλο τιμών αλλά ένα ευρύτερο γεωπολιτικό τεστ για την αντοχή της παγκόσμιας επισιτιστικής αλυσίδας. Μέσα σε λίγες εβδομάδες οι τιμές στη Μέση Ανατολή ξεπέρασαν τα 480 δολάρια τον τόνο FOB, σημειώνοντας άνοδο περίπου 18 τοις εκατό από τις αρχές Ιανουαρίου, ένα επίπεδο που φέρνει την αγορά μόλις ελαφρώς χαμηλότερα από τις κορυφές του καλοκαιριού του 2025 και επαναφέρει μνήμες της ενεργειακής αναταραχής που είχε συμπαρασύρει ολόκληρο τον κλάδο των λιπασμάτων.

Η άνοδος δεν είναι προϊόν μόνο αυξημένης ζήτησης αλλά κυρίως μιας αλυσίδας διαταραχών στην προσφορά που εκτείνεται από τη Βόρεια Αφρική έως τη Λατινική Αμερική. Στην Αίγυπτο και ευρύτερα στη Μεσόγειο οι παραγωγοί αξιοποιούν το περιορισμένο διαθέσιμο φορτίο για να πιέσουν τις τιμές υψηλότερα, ενώ στην Ευρώπη οι αγοραστές βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα μείγμα αυξημένου κόστους φυσικού αερίου και μειωμένων εισαγωγών. Η παραγωγή στο Τρινιντάντ έχει σταματήσει, το Ιράν αποσύρει έως και 450.000 τόνους τον μήνα από την αγορά, ενώ διαταραχές από τη Βενεζουέλα, τη Νιγηρία και την Αλγερία περιορίζουν περαιτέρω τη ρευστότητα.

Το μεγαλύτερο όμως ερωτηματικό παραμένει η Ασία, η Κίνα δεν εξάγει σχεδόν τίποτα, μια επιλογή που συνδέεται τόσο με εσωτερικές προτεραιότητες επισιτιστικής ασφάλειας όσο και με τη βιομηχανική πολιτική του Πεκίνου. Η Ινδονησία έχει αποστείλει μόνο ένα φορτίο, μια συμβολική κίνηση σε μια αγορά που διψά για όγκους. Σε αυτό το περιβάλλον, η απουσία κινεζικών φορτίων λειτουργεί ως επιταχυντής της ανόδου, ενισχύοντας την αίσθηση ότι η αγορά παραμένει εύθραυστη.

Η προσοχή στρέφεται τώρα σε δύο πρωτεύουσες που συχνά καθορίζουν την κατεύθυνση των τιμών, την Ουάσινγκτον και το Νέο Δελχί. Οι ΗΠΑ προετοιμάζουν αγορές για τον Μάρτιο, σε μια περίοδο που οι αμερικανοί αγρότες σχεδιάζουν τις ανοιξιάτικες σπορές και κάθε δολάριο αύξησης μεταφράζεται σε πιέσεις στο κόστος παραγωγής. Η Ινδία ενδέχεται να ανακοινώσει νέες προσφορές, μια κίνηση που παραδοσιακά επηρεάζει τις παγκόσμιες ροές και λειτουργεί ως σήμα για τους traders. Αν οι δύο αυτοί μεγάλοι αγοραστές κινηθούν επιθετικά, οι τιμές ενδέχεται να δοκιμάσουν ξανά τα υψηλά του 2025.

Η ουρία αποτελεί βασικό συστατικό για την παραγωγή σιτηρών και άλλων βασικών καλλιεργειών, άρα η άνοδος των τιμών της μεταφέρεται γρήγορα στα τρόφιμα. Σε μια περίοδο όπου πολλές κυβερνήσεις προσπαθούν να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό και να αποφύγουν κοινωνικές εντάσεις, η σταθερότητα της αγοράς λιπασμάτων αποκτά χαρακτήρα στρατηγικής προτεραιότητας. Η επιστροφή ή μη της Κίνας στις εξαγωγές θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βαλβίδα εκτόνωσης, όμως παραμένει αβέβαιο αν το Πεκίνο θα επιλέξει να δώσει προτεραιότητα στις διεθνείς αγορές έναντι της εγχώριας επάρκειας.

Για την ώρα, η παγκόσμια αγορά ουρίας κινείται σε ένα στενό διάδρομο υψηλών τιμών και περιορισμένης προσφοράς. Οι επόμενοι μήνες θα κριθούν από τις αποφάσεις λίγων κρατών και από την ικανότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας να απορροφήσει τα σοκ. Σε έναν κόσμο όπου η γεωπολιτική και η αγροτική παραγωγή διαπλέκονται όλο και περισσότερο, η πορεία ενός λιπάσματος μπορεί να αποδειχθεί βαρόμετρο για την ευρύτερη ανθεκτικότητα της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας.