Η σιωπηλή επανάσταση στον κλάδο του ελαιολάδου δεν αφορά μια νέα ποικιλία ή μια βελτιωμένη μέθοδο έκθλιψης, αλλά το υλικό που μέχρι χθες θεωρούνταν πρόβλημα. Μια ισραηλινή νεοφυής επιχείρηση κατάφερε να μετατρέψει τον πυρήνα και τα υπολείμματα της ελαιοποίησης σε εμπορεύσιμο τρόφιμο βιομηχανικής κλίμακας, ανοίγοντας μια νέα εξίσωση για την οικονομία των ελαιοτριβείων.
Η PhenOlives ανακοίνωσε ότι έθεσε σε λειτουργία την πρώτη πλήρως αυτοματοποιημένη, συνεχούς ροής βιομηχανική γραμμή παραγωγής αλευριού ελιάς παγκοσμίως, εγκατεστημένη στο ASSI Olive Mill στην κοιλάδα Emek Hama’ayanot στο Ισραήλ. Η εγκατάσταση, που ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2025, παρήγαγε ήδη 10 τόνους αλευριού ελιάς κατά την πρώτη της περίοδο λειτουργίας, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από την πιλοτική επιβεβαίωση σε πραγματική εμπορική παραγωγή.
Όταν στον κόσμο υπάρχουν περίπου 25.000 ελαιοτριβεία, σύμφωνα πάντα με την εταιρεία και μόνο ένα λειτουργεί εως σήμερα με το σύστημα που μετατρέπει τα απόβλητα της ελαιοποίησης σε σταθερό,και πιστοποιημένο συστατικό τροφίμων. Ο διευθύνων σύμβουλος Chen Lev Ari μιλά για σημείο καμπής, υποστηρίζοντας ότι η ύπαρξη μιας λειτουργικής, αυτοματοποιημένης μονάδας που παράγει τόνους τελικού προϊόντος αλλάζει τη συζήτηση τόσο για τα ελαιοτριβεία όσο και για τη βιομηχανία τροφίμων.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ξεχωριστή σημασία καθώς οι ασταθείς αποδόσεις, υπό την πίεση των ακραίων καιρικών φαινομένων, έχουν διαβρώσει τα περιθώρια κέρδους σε πολλές ελαιοπαραγωγικές ζώνες της Μεσογείου.. Παράλληλα, ο υγρός και ξηρός πυρήνας, με υψηλό οργανικό φορτίο και φαινολικές ενώσεις, παραμένει τεχνικά δύσκολος και κοστοβόρος στη διαχείριση, υπό αυστηρά περιβαλλοντικά καθεστώτα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η διαχείριση αυτών των ρευμάτων εμπίπτει στο πλαίσιο της Directive 2008/98/EC, που επιβάλλει ευθύνη στους παραγωγούς για την ασφαλή επεξεργασία ή αξιοποίησή τους.
Η τεχνολογία της εταιρείας παρεμβαίνει ακριβώς σε αυτό το σημείο. Σταματά την οξείδωση των υποπροϊόντων της ελιάς, συμπεριλαμβανομένων σπόρων, σάρκας και μαύρων υγρών, και μετατρέπει περίπου το 85 τοις εκατό της αρχικής μάζας της ελιάς που απομένει μετά την εξαγωγή του ελαίου σε συστατικά υψηλής διατροφικής αξίας. Το αποτέλεσμα είναι αλεύρι ελιάς πλούσιο σε φυτικές ίνες και πολυφαινόλες, χωρίς γλουτένη, καθώς και άλλες πρώτες ύλες όπως πυρήνες και εκχυλίσματα πολυφαινολών.
Η παραγωγική γραμμή λειτουργεί παράλληλα με την ελαιοποίηση, με στελέχωση ενός έως δύο χειριστών και ειδική επίβλεψη ποιότητας, ενώ η μονάδα διαθέτει άδεια του Υπουργείου Υγείας του Ισραήλ και συμμορφώνεται με τα πρότυπα ISO 9001 και HACCP. Η εταιρεία εκτιμά ότι, όταν η γραμμή λειτουργήσει από την αρχή ολόκληρης ελαιοκομικής περιόδου, η παραγωγή μπορεί να φθάσει περίπου 400 τόνους αλευριού ελιάς ανά σεζόν από το 2026 έως το 2027 και μετά, ανάλογα με το μέγεθος της συγκομιδής.
Για τους παραγωγούς ελαιολάδου, η υπόσχεση δεν είναι μόνο περιβαλλοντική. Η μετατροπή ενός ρεύματος που μέχρι χθες κατευθυνόταν σε αγορές χαμηλού περιθωρίου όπως ζωοτροφές, κομπόστ ή βιομάζα, ή αντιμετωπιζόταν ως καθαρό κόστος διάθεσης, σε πιστοποιημένο συστατικό τροφίμων συνιστά δομική μετατόπιση στην αλυσίδα αξίας. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι τα ελαιοτριβεία μπορούν να διαφοροποιήσουν τα έσοδά τους χωρίς να αλλάξουν τον πυρήνα της δραστηριότητάς τους, προσθέτοντας μια συμπληρωματική γραμμή που λειτουργεί εντός της υφιστάμενης ροής.
Η πρώτη εμπορική εγκατάσταση λειτουργεί ως πρότυπο αναπαραγωγής για άλλες ελαιοπαραγωγικές περιοχές. Η εταιρεία δηλώνει ότι βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με ελαιοτριβεία στην Ευρώπη και αλλού, ενώ απευθύνεται και σε βιομηχανίες τροφίμων που αναζητούν συστατικά υψηλής περιεκτικότητας σε ίνες, χαμηλών θερμίδων και εναρμονισμένα με τις τάσεις της καθαρής ετικέτας και της κυκλικής οικονομίας.
Η εξέλιξη αυτή δεν αναδιαμορφώνει μόνο τη διαχείριση αποβλήτων, αλλά επαναπροσδιορίζει τον ρόλο του ελαιοτριβείου στο σύγχρονο διατροφικό σύστημα. Αυτό που επί δεκαετίες θεωρούνταν υποχρέωση και περιβαλλοντικό βάρος, προβάλλει πλέον ως πιθανή πηγή σταθερής και επαναλαμβανόμενης αξίας, μετατοπίζοντας τη συζήτηση από το κόστος συμμόρφωσης στην επιχειρηματική στρατηγική.