Στις Βρυξέλλες, οι υπουργοί Γεωργίας και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης έστειλαν ένα καθαρό πολιτικό μήνυμα, η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης αρχίζει από το χωράφι και φτάνει μέχρι το ράφι. Στο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας της 23ης Φεβρουαρίου 2026, υπό την προεδρία της Κύπρου και της Υπουργού Μαρία Παναγιώτου, η συζήτηση επικεντρώθηκε σε τρεις πυλώνες, τη μεταρρύθμιση της ΚΑΠ μετά το 2027, την αναθεώρηση της Οδηγίας για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές και τον γεωπολιτικό ρόλο της Ένωσης στη διεθνή επισιτιστική ασφάλεια.
Η κυπριακή προεδρία κατέστησε σαφές ότι η μεταρρύθμιση της ΚΑΠ μετά το 2027 αποτελεί τον κεντρικό άξονα των εργασιών της. Οι υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για τις εθνικές συστάσεις της ΚΑΠ, οι οποίες θα λειτουργήσουν ως μη δεσμευτικά αλλά στρατηγικά εργαλεία καθοδήγησης για τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης της επόμενης περιόδου. Το πολιτικό ισοζύγιο που επιχειρείται είναι λεπτό, διατήρηση ίσων όρων ανταγωνισμού σε όλη την Ένωση, με σεβασμό στις εθνικές ιδιαιτερότητες και χωρίς να διαρραγεί ο κοινός χαρακτήρας της πολιτικής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκαθάρισε ότι οι συστάσεις δεν θα είναι νομικά δεσμευτικές, αλλά θα παρέχουν σαφή προσανατολισμό σε κρίσιμα πεδία, εισόδημα αγροτών, ανταγωνιστικότητα, ανανέωση γενεών, περιβαλλοντική επίδοση, διαχείριση κινδύνου και ψηφιακό μετασχηματισμό.
Παράλληλα, το Συμβούλιο ασχολήθηκε με την έκθεση αξιολόγησης της Οδηγίας για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι η ισχύουσα νομοθεσία έχει αποδώσει μετρήσιμα αποτελέσματα, μείωση καθυστερημένων πληρωμών και ενίσχυση της επιβολής κανόνων σε όλα τα κράτη μέλη. Ωστόσο, οι ανισορροπίες διαπραγματευτικής ισχύος παραμένουν. Η Επιτροπή προανήγγειλε πρόταση αναθεώρησης στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, με στόχο μεγαλύτερη εναρμόνιση και ενιαία εφαρμογή, ώστε να περιοριστούν τα ρυθμιστικά κενά που δημιουργεί ο χαρακτήρας της οδηγίας. Στο τραπέζι παραμένει και η πολιτικά ευαίσθητη συζήτηση για την πώληση κάτω του κόστους παραγωγής. Ο αρμόδιος Επίτροπος Christophe Hansen αναγνώρισε ότι ο καθορισμός ενιαίου κόστους είναι πρακτικά αδύνατος λόγω διαφορών κλίμακας και γεωγραφικών συνθηκών, επισημαίνοντας ότι η λύση πρέπει να συνδυαστεί με υποχρεωτικά συμβόλαια στο πλαίσιο της Κοινής Οργάνωσης Αγοράς, ώστε να διασφαλίζεται βιώσιμο περιθώριο για τον παραγωγό.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη διαχείριση φυσικών καταστροφών, οι πρόσφατες πλημμύρες σε Ισπανία και Πορτογαλία επανέφεραν το ζήτημα της αγροτικής αντασφάλισης. Ο Επίτροπος υπογράμμισε ότι το ετήσιο αποθεματικό κρίσης της γεωργίας, 450 εκατομμύρια ευρώ για 27 κράτη μέλη, είναι ανεπαρκές μπροστά στην κλιματική ένταση. Το θέμα της δημιουργίας ισχυρότερων μηχανισμών αντασφάλισης θα συζητηθεί εκ νέου στο επόμενο Συμβούλιο.
Στο γεωπολιτικό σκέλος, το Συμβούλιο επανέφερε τη συζήτηση για την ηγεσία του Food and Agriculture Organization. Με φόντο την αλλαγή ηγεσίας το 2027, πλειοψηφία κρατών μελών τάχθηκε υπέρ της ανάδειξης ενιαίου ευρωπαϊκού υποψηφίου για τη θέση του Γενικού Διευθυντή, με χρονοδιάγραμμα συντονισμού έως τον Μάιο. Το πολιτικό επιχείρημα είναι σαφές, η Ένωση είναι από τους βασικούς χρηματοδότες του οργανισμού, αλλά δεν έχει καταλάβει τη θέση για περισσότερα από πενήντα χρόνια. Η συζήτηση για το προφίλ του υποψηφίου επικεντρώνεται σε ηγετικές ικανότητες, διεθνή απήχηση και δυνατότητα οικοδόμησης πλειοψηφιών πέραν της Ευρώπης.
Τέλος, η συνεδρίαση δεν αγνόησε την Ουκρανία, ο Επίτροπος υπενθύμισε ότι η ρωσική εισβολή πριν από τέσσερα χρόνια στόχευσε συστηματικά γεωργικές υποδομές και λιμένες, διαταράσσοντας παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και εργαλειοποιώντας τα τρόφιμα ως γεωπολιτικό μέσο πίεσης. Η ανασυγκρότηση της ουκρανικής γεωργίας συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή και παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Η επόμενη ΚΑΠ, η αναθεώρηση των κανόνων εμπορίου στην αλυσίδα τροφίμων και η ενίσχυση των μηχανισμών διαχείρισης κρίσεων συνθέτουν τον νέο πυρήνα της ευρωπαϊκής αγροτικής στρατηγικής. Η μάχη δεν αφορά μόνο τις επιδοτήσεις, αλλά τη δομή της αγοράς, την ανθεκτικότητα απέναντι στο κλίμα και τον ρόλο της Ευρώπης σε ένα όλο και πιο ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον.