Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στο Ιράν προκαλεί έντονη ανησυχία στις διεθνείς αγορές αγροτικών εισροών, καθώς απειλεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους παραγωγής και εξαγωγής λιπασμάτων στον κόσμο. Η περιοχή του Περσικού Κόλπου φιλοξενεί μερικές από τις μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής λιπασμάτων παγκοσμίως, ενώ από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων.
Η συγκυρία θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη για τη γεωργία, καθώς οι αγρότες στο Βόρειο Ημισφαίριο βρίσκονται στην περίοδο προετοιμασίας για την εφαρμογή θρεπτικών στοιχείων στα χωράφια τους. Σύμφωνα με την εταιρεία StoneX Group, η χρονική στιγμή της κρίσης «δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη», δεδομένου ότι η αγορά λιπασμάτων ήδη αντιμετώπιζε υψηλές τιμές και περιορισμένη προσφορά πριν από την πρόσφατη κλιμάκωση των εντάσεων.
Ενεργειακό πλήγμα και άνοδος τιμών
Οι επιπτώσεις στην αγορά έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές. Το Κατάρ ανέστειλε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου σε μεγάλη εξαγωγική εγκατάσταση, μετά από επίθεση ιρανικού drone. Το φυσικό αέριο αποτελεί βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων, όπως η ουρία.
Το Κατάρ αντιπροσωπεύει περίπου το 11% των παγκόσμιων εξαγωγών ουρίας, ενώ σχεδόν το 45% των διεθνών αποστολών του προϊόντος προέρχεται από εγκαταστάσεις της περιοχής του Περσικού Κόλπου.
Μετά την ουσιαστική διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, οι τιμές της κοκκώδους ουρίας στην Αίγυπτο αυξήθηκαν κατά 60 δολάρια ανά τόνο. Στη Νέα Ορλεάνη, οι τιμές των φορτίων ουρίας για τον Μάρτιο αυξήθηκαν κατά 60 έως 80 δολάρια μέσα σε μία μόνο συνεδρίαση, με τους εμπόρους να προειδοποιούν ότι ενδέχεται να ακολουθήσουν ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις τις επόμενες ημέρες.
Πίεση στην παγκόσμια αγορά
Η αγορά λιπασμάτων βρισκόταν ήδη υπό πίεση λόγω περιορισμένων αποθεμάτων και γεωπολιτικών κινδύνων. Μεταξύ άλλων, είχαν προηγηθεί ζημιές σε ρωσικές εγκαταστάσεις παραγωγής αζωτούχων λιπασμάτων από επιθέσεις με drones.
Η Ρωσία και το Κατάρ παραμένουν οι δύο μεγαλύτεροι προμηθευτές ουρίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αν και οι ΗΠΑ εισάγουν μικρές ποσότητες λιπασμάτων απευθείας από το Ιράν, σημαντικοί όγκοι προϊόντων από άλλους παραγωγούς της Μέσης Ανατολής διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Η εταιρεία Yara International ASA, ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς λιπασμάτων παγκοσμίως, χαρακτηρίζει τα Στενά του Ορμούζ «κρίσιμο σημείο συμφόρησης» για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα λιπασμάτων. Όπως επισημαίνει, αν και δεν είναι ακόμη σαφές το εύρος και η διάρκεια των πιθανών διαταραχών, τέτοια γεγονότα είναι πιθανό να επηρεάσουν τόσο τις τιμές των λιπασμάτων όσο και τις τιμές των τροφίμων διεθνώς.
Άνοδος στις μετοχές λιπασμάτων
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, οι μετοχές εταιρειών του κλάδου κατέγραψαν σημαντική άνοδο. Η μετοχή της CF Industries Holdings Inc., της μεγαλύτερης εταιρείας παραγωγής αμμωνίας στον κόσμο, έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2022.
Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμη και αν οι φυσικές ροές εμπορευμάτων συνεχιστούν, η αύξηση των ασφαλίστρων μεταφοράς και του κόστους ασφάλισης φορτίων ενδέχεται να καταστήσει τις μεταφορές οικονομικά ασύμφορες. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την παγκόσμια αγορά αγροτικών εισροών και να ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις στα τρόφιμα.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις