Στις αγορές αγροτικών εμπορευμάτων οι πραγματικές μεταβολές σπάνια ξεκινούν από τα πρωτοσέλιδα. Συνήθως εμφανίζονται πρώτα στους πίνακες των χρηματιστηρίων και στις τιμές των φορτίων που αλλάζουν χέρια στα λιμάνια. Εκεί, μέσα από μικρές αλλά επίμονες μετακινήσεις αριθμών, αρχίζει να διαμορφώνεται η εικόνα μιας αγοράς που μετατοπίζεται. Στον ηλίανθο και στο ηλιέλαιο οι τελευταίες εβδομάδες δείχνουν ότι αυτή η μετατόπιση έχει ήδη ξεκινήσει.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το ηλιέλαιο έφθασαν τα 1.580 δολάρια ανά τόνο, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2022, καθώς η κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων και οι νέες επιβαρύνσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα της Μέσης Ανατολής περιόρισαν την επίδραση που είχαν οι πρόσφατες συγκομιδές στη Νότια Αμερική. Στην αγορά φυτικών ελαίων η ισορροπία προσφοράς και ζήτησης επηρεάζεται πλέον όλο και περισσότερο από το κόστος μεταφοράς, την ενέργεια και τις πολιτικές αποφάσεις.
Το κέντρο βάρους παραμένει η περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, οι απεργίες σε ουκρανικές μονάδες θραύσης και σε λιμενικές εγκαταστάσεις έχουν θέσει εκτός λειτουργίας περίπου το 25 τοις εκατό της επεξεργαστικής δυναμικότητας της χώρας, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς. Οι αναλυτές υπολογίζουν ότι η διαταραχή αυτή μπορεί να μειώσει τα φετινά έσοδα από εξαγωγές έως και 600 εκατομμύρια δολάρια, περιορίζοντας την παγκόσμια διαθεσιμότητα ηλιελαίου.
Παράλληλα η Ρωσία ενισχύει τον έλεγχο των ροών το ρωσικό Υπουργείο Γεωργίας αύξησε τους εξαγωγικούς δασμούς στο ηλιέλαιο στα 9.710,2 ρούβλια ανά τόνο για τον μήνα Μάρτιο, μια απόφαση που μειώνει τα κίνητρα για εξαγωγές και ενισχύει τις ανοδικές πιέσεις στις διεθνείς τιμές.
Η αγορά βρίσκει μερική ισορροπία από άλλες περιοχές. Οι αποστολές από την Αργεντινή συνεχίζονται κανονικά και οι μεταποιητές στη Βουλγαρία εξασφάλισαν περίπου 400.000 τόνους σπόρων, όμως το σύνολο της αγοράς φυτικών ελαίων στηρίζεται πλέον από έναν διαφορετικό παράγοντα. Η άνοδος του αργού πετρελαίου αυξάνει τη ζήτηση για βιοντίζελ, γεγονός που ενισχύει τη χρήση φυτικών ελαίων και περιορίζει την προσφορά για την αγορά τροφίμων.
Στην πλευρά των μεταφορών το κόστος αυξάνεται επίσης. Οι εισαγωγείς στην Ινδία αντιμετωπίζουν επιβαρύνσεις, καθώς μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες όπως η CMA CGM εφαρμόζουν πρόσθετες χρεώσεις κινδύνου έως και 4.000 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο για δρομολόγια που διέρχονται από τη Μέση Ανατολή.
Οι μεταβολές αποτυπώνονται ήδη στις τιμές των σπόρων. Στη Γαλλία τα συμβόλαια στο MATIF κινούνται γύρω στα 54 έως 55 λεπτά το κιλό, ενώ στην Ιταλία οι μεταποιητές πληρώνουν περίπου 50 έως 51 λεπτά, γεγονός που έχει προκαλέσει αντιδράσεις στη βιομηχανία επεξεργασίας. Στην Ελλάδα η αγορά κινείται χαμηλότερα, με τιμές κοντά στα 40 λεπτά το κιλό, επίπεδο που παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από τις βασικές ευρωπαϊκές αγορές.
Σε επίπεδο διεθνούς τάσης η εικόνα είναι σαφής. Οι τιμές του ηλίανθου βρίσκονται σήμερα περίπου 13 τοις εκατό υψηλότερα από πέρυσι και σχεδόν 40 τοις εκατό πάνω από πριν από δύο χρόνια, σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς φυτικών ελαίων.
Για τους παραγωγούς το συμπέρασμα παραμένει σύνθετο. Η διεθνής αγορά κινείται ανοδικά και η γεωπολιτική αβεβαιότητα ενισχύει τις τιμές, όμως στο επίπεδο του χωραφιού η προσαρμογή είναι πιο αργή. Από τα 47 λεπτά πριν δύο χρόνια, στα 40 λεπτά πέρυσι και περίπου στα ίδια επίπεδα σήμερα, η διαφορά ανάμεσα στις διεθνείς αποτιμήσεις και στην τιμή παραγωγού συνεχίζει να αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα ερωτήματα της αλυσίδας τροφίμων.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις