Βρυξέλλες: Καμπανάκι για την Ελλάδα μετά τον αφθώδη πυρετό, μπλόκο σε εξαγωγές και μαζικές θανατώσεις ζώων

Σύμφωνα με πηγές των Βρυξελλών που μίλησαν στο Agrocapital, το κρίσιμο στοιχείο αυτή τη στιγμή παραμένει η ταυτοποίηση του οροτύπου του ιού, διαδικασία που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και θα καθορίσει το εύρος και τη στρατηγική της αντίδρασης, ιδίως σε σχέση με ενδεχόμενο εμβολιασμό.

Η Επιτροπή εμφανίζεται σαφής ως προς τη γραμμή που πρέπει να ακολουθηθεί. Η θανάτωση όλων των ευπαθών ζώων στην προσβεβλημένη εκμετάλλευση θεωρείται άμεση και υποχρεωτική ενέργεια, μαζί με την καταστροφή των προϊόντων, την απολύμανση των εγκαταστάσεων και την επιβολή αυστηρών περιορισμών στις μετακινήσεις. Τα μέτρα αυτά έχουν ήδη ενεργοποιηθεί από τις ελληνικές αρχές, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την αντιμετώπιση επιζωοτιών υψηλού κινδύνου.

Παράλληλα, σε επίπεδο ΕΕ δρομολογείται η ενεργοποίηση καθεστώτος περιφερειοποίησης, με τη δημιουργία ζωνών ελέγχου γύρω από την εστία. Στις ζώνες αυτές επιβάλλεται πλήρης απαγόρευση μετακίνησης ζώων και εντατική επιτήρηση σε ακτίνα 3 και 10 χιλιομέτρων, ενώ τα μέτρα αναμένεται να επανεξεταστούν τις επόμενες εβδομάδες στην αρμόδια Μόνιμη Επιτροπή.

Η διάσταση του εμπορίου αναδεικνύεται ήδη ως η πιο άμεση οικονομική συνέπεια. Όπως επιβεβαιώνεται από τις Βρυξέλλες, το καθεστώς της Ελλάδας ως χώρας απαλλαγμένης από αφθώδη πυρετό έχει ανασταλεί, οδηγώντας σε προσωρινή διακοπή εξαγωγών ζώντων ζώων και μη επεξεργασμένων προϊόντων προς τρίτες χώρες. Οι ελληνικές αρχές δεν μπορούν πλέον να εκδίδουν τα απαραίτητα πιστοποιητικά, ενώ η Επιτροπή καλεί τους εμπορικούς εταίρους να περιορίσουν τα μέτρα μόνο στις πληγείσες περιοχές και όχι στο σύνολο της χώρας.

Στο πεδίο της παραγωγής, οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στον γαλακτοκομικό τομέα. Το γάλα από προσβεβλημένες ή ύποπτες εκμεταλλεύσεις καταστρέφεται υποχρεωτικά, ενώ σε περίπτωση ενεργοποίησης εμβολιασμού τίθενται πρόσθετοι περιορισμοί στη διακίνησή του. Ωστόσο, προϊόντα που έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία, όπως φέτα και γιαούρτι, μπορούν να συνεχίσουν να κυκλοφορούν εντός της ευρωπαϊκής αγοράς υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Οι Βρυξέλλες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης των μέτρων, εφόσον το ζητήσει η Ελλάδα. Σε αυτή την περίπτωση, ομάδα ειδικών EUVET μπορεί να μεταβεί άμεσα στη Λέσβο για να συνδράμει τις τοπικές αρχές, ενώ η χρήση εμβολίων από το ευρωπαϊκό απόθεμα αντιγόνων παραμένει στο τραπέζι ως επιλογή έκτακτης ανάγκης.

Σε επίπεδο χρηματοδότησης, η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα μπορεί να ενεργοποιήσει ευρωπαϊκούς μηχανισμούς στήριξης. Η ΕΕ καλύπτει μέρος του κόστους για θανάτωση ζώων, απολύμανση και ελέγχους, με ποσοστά συγχρηματοδότησης που φθάνουν έως και το 30%, ενώ τα εμβόλια παρέχονται πλήρως από το κοινό ευρωπαϊκό απόθεμα. Επιπλέον, εξετάζεται η αξιοποίηση της αγροτικής εφεδρείας για την κάλυψη έμμεσων απωλειών που συνδέονται με τους εμπορικούς περιορισμούς.

Για την προέλευση της εστίας, δεν υπάρχει ακόμη επίσημη απάντηση. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταφέρονται ανεπίσημα στις Βρυξέλλες, εξετάζεται το ενδεχόμενο διασυνοριακής μετάδοσης, με πιθανή σύνδεση με εισαγωγές ζώων από την Τουρκία, χωρίς αυτό να έχει επιβεβαιωθεί.

Στο σύνολό της, η εικόνα που μεταδίδεται από τα ευρωπαϊκά κέντρα λήψης αποφάσεων είναι αυτή μιας ελεγχόμενης αλλά εξαιρετικά ευαίσθητης κατάστασης. Η ταχύτητα εφαρμογής των μέτρων και η εξέλιξη της επιδημιολογικής εικόνας τις επόμενες ημέρες θα καθορίσουν εάν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό ή για την αρχή μιας ευρύτερης κρίσης στον ελληνικό κτηνοτροφικό τομέα.