Η υγεία των ζώων επιστρέφει στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας, ως κρίσιμος κρίκος της επισιτιστικής ασφάλειας, της αγροτικής οικονομίας και της δημόσιας υγείας. Αυτό ήταν το πολιτικό μήνυμα που έστειλε από το Παρίσι ο Ευρωπαίος Επίτροπος Υγείας και Ευζωίας των Ζώων, Olivér Várhelyi, συμμετέχοντας στην 93η Γενική Σύνοδο του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων, WOAH.
Η παρέμβασή του δεν περιορίστηκε σε μια δήλωση στήριξης προς έναν διεθνή οργανισμό. Αντιθέτως, περιέγραψε με σαφήνεια τη νέα πραγματικότητα μέσα στην οποία καλούνται να κινηθούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Οι ασθένειες των ζώων εμφανίζονται πλέον με μεγαλύτερη συχνότητα, προκαλούν σοβαρότερες οικονομικές αναταράξεις και επηρεάζουν όχι μόνο την παραγωγή, αλλά και τις εξαγωγές, τις μετακινήσεις ζώων, την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και τη σταθερότητα ολόκληρων αγροτικών περιοχών.
Ο Várhelyi υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να περάσει από τη διαχείριση της κρίσης στη μόνιμη ετοιμότητα. Στο κέντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκονται οι ισχυρότερες και καλύτερα χρηματοδοτημένες κτηνιατρικές υπηρεσίες, η πρόληψη, η έγκαιρη ανίχνευση των νοσημάτων, η διαρκής επιτήρηση και η διεθνής συνεργασία. Με άλλα λόγια, η υγεία των ζώων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, όταν μια επιδημία έχει ήδη ξεσπάσει. Χρειάζεται υποδομή, προσωπικό, επιστημονική επάρκεια και πολιτική συνέχεια.
Ιδιαίτερο βάρος είχε η αναφορά του στον εμβολιασμό. για τις επιζωοτίες. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος τον παρουσίασε ως ένα σύγχρονο, επιστημονικά τεκμηριωμένο εργαλείο, το οποίο πρέπει να λειτουργεί μαζί με τη βιοασφάλεια, την επιτήρηση και τα μέτρα ελέγχου των ασθενειών. Ταυτόχρονα, όμως, έθεσε μια λεπτή αλλά καθοριστική παράμετρο. Ο εμβολιασμός δεν πρέπει να μετατρέπεται σε εμπόδιο στο εμπόριο.
Η φράση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή κτηνοτροφία. Τα υγειονομικά μέτρα, όταν δεν στηρίζονται σε κοινά πρότυπα και σε αμοιβαία εμπιστοσύνη, μπορούν να γίνουν πεδίο εμπορικών περιορισμών. Η Επιτροπή επιχειρεί έτσι να χαράξει μια ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας του ζωικού κεφαλαίου και στη διατήρηση ανοιχτών, αξιόπιστων εμπορικών διαύλων. Για χώρες με εξαγωγικά συμφέροντα, αλλά και για περιφέρειες που εξαρτώνται από την κτηνοτροφική παραγωγή, αυτή η ισορροπία δεν είναι θεωρητική. Μεταφράζεται σε εισόδημα, ρευστότητα και αντοχή των τοπικών οικονομιών.
Η κτηνοτροφία δοκιμάζεται από υψηλά κόστη, περιορισμένη διαθεσιμότητα προσωπικού, πίεση στις δημόσιες υπηρεσίες και επαναλαμβανόμενες υγειονομικές απειλές. Κάθε καθυστέρηση στη διάγνωση, κάθε κενό στην επιτήρηση και κάθε αδύναμη διοικητική αντίδραση μπορεί να πολλαπλασιάσει το κόστος για τον παραγωγό και για το κράτος. Η πρόληψη, δεν είναι πολυτέλεια, είναι η φθηνότερη και πιο αποτελεσματική μορφή άμυνας.
Ο Várhelyi ευχαρίστησε επίσης τη γενική διευθύντρια του WOAH, Dr Emmanuelle Soubeyran, αναγνωρίζοντας τον ρόλο του οργανισμού στη διαμόρφωση διεθνών προτύπων, στη διαφάνεια και στην ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως τόνισε, παραμένει σταθερός εταίρος του WOAH, στηρίζοντας την προσπάθεια για πιο ανθεκτικά συστήματα υγείας των ζώων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η υγεία των ζώων δεν αφορά μόνο τα κοπάδια αφορά τα τρόφιμα, το εμπόριο, την ύπαιθρο και την αξιοπιστία των κρατών. Η Ευρώπη δείχνει ότι θέλει να επενδύσει πριν από την κρίση, όχι μετά την καταστροφή. Και αυτό, για την ελληνική κτηνοτροφία, είναι ίσως το πιο κρίσιμο μήνυμα από το Παρίσι.