Σημαντικές πιέσεις δέχεται η παγκόσμια αγορά λιπασμάτων, καθώς οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ έχουν επηρεάσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες θείου, βασικής πρώτης ύλης για την παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εταιρείες λιπασμάτων σε διεθνές επίπεδο μειώνουν την παραγωγή, καθώς το κόστος των πρώτων υλών έχει αυξηθεί έντονα και η διαθεσιμότητα παραμένει περιορισμένη. Τα φωσφορικά λιπάσματα χρησιμοποιούνται σε βασικές καλλιέργειες, όπως το καλαμπόκι, η σόγια, το ρύζι και το φοινικέλαιο.
Όπως ανέφερε στους Financial Times ο Φάρις Ντερίτζ, διευθύνων σύμβουλος της OCP Nutricrops, θυγατρικής του OCP Group, η κατάσταση γύρω από το Ορμούζ ξεκίνησε ως πρόβλημα πρώτων υλών και εξελίχθηκε σε σοκ στην προμήθεια λιπασμάτων.
Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, περίπου το 50% του παγκόσμιου εμπορίου θείου περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ. Η αγορά φωσφορικών ήταν ήδη πιεσμένη, λόγω της αυξημένης ζήτησης θείου και από άλλους κλάδους, μεταξύ των οποίων η επεξεργασία μετάλλων για μπαταρίες.
Ο Κρις Λόσον, αντιπρόεδρος πληροφοριών αγοράς και τιμολόγησης της CRU, δήλωσε στους FT ότι η κατάσταση στην προμήθεια φωσφορικών είναι «ζοφερή», σημειώνοντας πως κάθε σημαντική πηγή προμήθειας βρίσκεται ταυτόχρονα υπό πίεση.
Μειώσεις παραγωγής και περιορισμοί στις εξαγωγές
Η αμερικανική Mosaic, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής λιπασμάτων παγκοσμίως, έχει περιορίσει την παραγωγή φωσφορικών στη Βραζιλία και στις ΗΠΑ, καθώς η αύξηση του κόστους του θείου έχει πλήξει την κερδοφορία της.
Μείωση παραγωγής έχει προχωρήσει και η OCP, επισπεύδοντας εργασίες συντήρησης σε ορισμένες μονάδες. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Φάρις Ντερίτζ, η εταιρεία διατηρεί στρατηγικά αποθέματα θείου και τελικών προϊόντων, τα οποία της επιτρέπουν να συνεχίσει την παραγωγή έως τα τέλη Ιουλίου και ενδεχομένως περισσότερο.
Την ίδια ώρα, η Κίνα έχει διακόψει τις εξαγωγές βασικών φωσφορικών λιπασμάτων τουλάχιστον έως τον Αύγουστο, ενώ εισαγωγείς επιχειρούν να εξασφαλίσουν προμήθειες πριν επιδεινωθεί η κατάσταση. Η Ινδία προκήρυξε πρόσφατα διαγωνισμό για 1,6 εκατ. τόνους φωσφορικών λιπασμάτων, εκ των οποίων 1,3 εκατ. τόνοι αφορούν διαμμωνικό φωσφορικό, το ευρύτερα χρησιμοποιούμενο φωσφορικό λίπασμα.
Σαουδαραβικές εταιρείες, όπως η Ma’aden και η Sabic, επιχείρησαν να διατηρήσουν τις εξαγωγές τους μέσω οδικής μεταφοράς προς λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με την CRU, οι αποστολές από τη Σαουδική Αραβία έχουν περίπου υποδιπλασιαστεί.
Εκτόξευση στις τιμές του θείου
Οι τιμές του θείου, που πριν από έναν χρόνο κινούνταν μεταξύ 150 και 180 δολαρίων ανά τόνο, έχουν αυξηθεί στα 850-900 δολάρια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι τιμές παράδοσης πλησιάζουν τα 1.000 δολάρια ανά τόνο.
Σύμφωνα με τον Γουίλις Τόμας, επικεφαλής λιπασμάτων της CRU, ακόμη και όταν οι παραγωγοί εξασφαλίζουν θείο, το κόστος εισαγωγής σε τόσο υψηλές τιμές καθιστά την παραγωγή οικονομικά ασύμφορη. Στην Κίνα, όπως ανέφερε, τα περιθώρια κέρδους στα φωσφορικά είναι αρνητικά μόνο από το κόστος των εισροών, χωρίς να υπολογίζονται τα έξοδα επεξεργασίας.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και αν αποκατασταθεί άμεσα η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η αγορά φωσφορικών μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο για να επανέλθει, καθώς είναι γεωγραφικά συγκεντρωμένη και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ροές θείου από τον Κόλπο.
Ανησυχία για σοδειές και τιμές τροφίμων
Ο FAO έχει προειδοποιήσει για κίνδυνο σοβαρής κρίσης στις διεθνείς τιμές τροφίμων, επισημαίνοντας ότι οι διαταραχές στις μεταφορές και στα λιπάσματα μπορούν να μεταφερθούν σταδιακά στην παραγωγή, στις αποδόσεις των καλλιεργειών και τελικά στον πληθωρισμό τροφίμων.
Σύμφωνα με το ίδιο πλαίσιο εκτιμήσεων, το σοκ εξελίσσεται διαδοχικά από την ενέργεια στα λιπάσματα, στη συνέχεια στους σπόρους, στις χαμηλότερες αποδόσεις, στις τιμές των εμπορευμάτων και τελικά στους καταναλωτές.
Ο Κρις Βλαχόπουλος, συντάκτης θεμάτων φωσφορικών στον ερευνητικό όμιλο ICIS, προειδοποίησε ότι η αγορά λιπασμάτων κινδυνεύει να διχαστεί, καθώς οι πλουσιότερες χώρες εξακολουθούν να μπορούν να εξασφαλίζουν προμήθειες, ενώ οι φτωχότερες ενδέχεται να αποκλειστούν λόγω των υψηλών τιμών.
Αγρότες σε φτωχότερες αγροτικές περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής και της νοτιοανατολικής Ασίας φέρονται ήδη να καθυστερούν αγορές ή να μειώνουν τη χρήση φωσφορικών λιπασμάτων, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες αποδόσεις.
Σύμφωνα με τον Κρίστιαν Βέντελ, πρόεδρο της εμπορικής εταιρείας λιπασμάτων Hexagon Group, οι επιπτώσεις μπορεί να φανούν στις σοδειές και στην παραγωγή τροφίμων ήδη από την επόμενη χρονιά, με κίνδυνο σοβαρών ελλείψεων σε ορισμένες περιοχές του κόσμου.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις