Έρχονται μειώσεις στις αγροτικές επιδοτήσεις λόγω πληθωρισμού;

Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ παρουσίασε τη διαπραγματευτική της στρατηγική με στόχο τη συμφωνία των «27» για τον επόμενο κοινό προϋπολογισμό. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ). Η πρόταση περιλαμβάνει έναν μηχανισμό διασφάλισης, ώστε αν υπάρξουν καθυστερήσεις στην εφαρμογή της νέας περιόδου το 2028, οι αγρότες να μη χάσουν τη συνέχεια της στήριξης του εισοδήματός τους. Ωστόσο, η αρχιτεκτονική της πρότασης κρύβει «παγίδες» που προκαλούν έντονη ανησυχία στις Βρυξέλλες αλλά και στην Αθήνα.

Η διατήρηση του συνολικού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού της ΚΓΠ στα 293,7 δισεκατομμύρια ευρώ μπορεί εκ πρώτης όψεως να φαίνεται σταθερή, όμως στην πραγματικότητα συνιστά μείωση της αγοραστικής δύναμης των αγροτών λόγω του πληθωρισμού. Για τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου όπως η Ελλάδα, όπου το κόστος παραγωγής (ενέργεια, λιπάσματα) παραμένει σταθερά υψηλό, η έλλειψη ενός μηχανισμού αυτόματης αναπροσαρμογής στον πληθωρισμό απειλεί να συρρικνώσει το πραγματικό εισόδημα των Ελλήνων παραγωγών.

Το σημείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη εμπλοκή είναι η πρόθεση να ενταχθεί η ΚΓΠ στο ευρύτερο «Ενιαίο Ταμείο» και στα Εθνικά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης (ΕΣΕ). Αυτό το μοντέλο κινδυνεύει να αποδυναμώσει τον αμιγώς αγροτικό χαρακτήρα των κονδυλίων.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά: Η γεωργία θα πρέπει να «ανταγωνιστεί» άλλες εθνικές ή περιφερειακές προτεραιότητες (π.χ. υποδομές, ψηφιακή μετάβαση), αυξάνοντας την αβεβαιότητα για το αν τα χρήματα θα φτάνουν τελικά στους αγρότες.

Παράλληλα, το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνistικότητας φέρνει περικοπή σχεδόν 5% στο σκέλος της γεωργικής πολιτικής, πιέζοντας ακόμη περισσότερο τα διαθέσιμα ποσά.

Πολλά από τα ζητήματα ζωτικής σημασίας για την ελληνική ύπαιθρο παραμένουν «σε αγκύλες», δηλαδή σε εκκρεμότητα, περιμένοντας σκληρό πολιτικό παζάρι στο ανώτατο επίπεδο. Μεταξύ αυτών είναι:

• Τα ποσοστά εθνικής συγχρηματοδότησης.

• Οι βασικές παράμετροι και τα κριτήρια των άμεσων πληρωμών (βασική ενίσχυση, οικολογικά σχήματα).

• Οι μηχανισμοί ευελιξίας για τη μεταφορά κονδυλίων μεταξύ των ταμείων.

Οι ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις, έχοντας και τη στήριξη των ελληνικών συνεταιρισμών, τονίζουν την πολιτική ασυνέπεια της ΕΕ: είναι αντιφατικό να αναγνωρίζεται ότι η επισιτιστική ασφάλεια δεν είναι δεδομένη και να ζητούνται αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανόνες, τη στιγμή που μειώνεται η πραγματική οικονομική στήριξη. Καθώς οι διαπραγματεύσεις περνούν στο επίπεδο των αρχηγών κρατών, η ελληνική πλευρά καλείται να δώσει μάχη μαζί με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, ώστε η ΚΓΠ να αποκτήσει τη θεσμική ισχύ και τη δημοσιονομική βεβαιότητα που απαιτεί η βιωσιμότητα της ελληνικής γεωργίας.