Στα βιολογικά οικοσχήματα, η πληρωμή έχει πάψει να θυμίζει μια προβλέψιμη διοικητική διαδικασία και εξελίσσεται σε μια δοκιμασία διαδοχικών ελέγχων, αποκλεισμών και αβεβαιότητας για τους παραγωγούς. Οι λίστες περνούν από έλεγχο σε έλεγχο, τα ονόματα μειώνονται και κάθε νέα πληροφορία προσθέτει ακόμη ένα φίλτρο ανάμεσα στον παραγωγό και την ενίσχυση που περίμενε.
Οι φήμες που κυκλοφορούν στην αγορά είναι ανησυχητικές. Άνθρωποι που γνωρίζουν τη διαδικασία υποστηρίζουν ότι, όταν ολοκληρωθούν όλες οι διασταυρώσεις, οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι που θα παραμείνουν στις τελικές καταστάσεις μπορεί να είναι ελάχιστοι. Κανείς δεν μπορεί ακόμη να πει με βεβαιότητα πόσοι θα πληρωθούν. Όλοι, όμως, φαίνεται να γνωρίζουν ακόμη μία κατηγορία που κινδυνεύει να αποκλειστεί.
Για τους βιοκαλλιεργητές, κόκκινο πανί φέρονται να αποτελούν οι λίστες αγοράς φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Οι διασταυρώσεις εξετάζουν παραστατικά και συναλλαγές, αναζητώντας αγορές που ενδέχεται να μη συμβαδίζουν με τους κανόνες της βιολογικής γεωργίας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν θα εξετάζεται η πραγματική χρήση του προϊόντος, η δραστική ουσία, η καλλιέργεια και ο χρόνος εφαρμογής ή εάν η απλή παρουσία μιας αγοράς στο πληροφοριακό σύστημα θα αρκεί για να σημάνει συναγερμό.
Ένα τιμολόγιο μπορεί να αποδείξει ότι αγοράστηκε ένα προϊόν. Δεν αποδεικνύει από μόνο του πού, πότε και για ποιον λόγο χρησιμοποιήθηκε. Σε ένα σύστημα που βασίζεται στις αυτόματες διασταυρώσεις, όμως, η λεπτομέρεια αυτή μπορεί εύκολα να χαθεί ανάμεσα στους κωδικούς.
Στη βιολογική κτηνοτροφία, ανάλογη ανησυχία προκαλούν οι λίστες κτηνιατρικών φαρμάκων. Οι παραγωγοί φοβούνται ότι θεραπείες οι οποίες πραγματοποιήθηκαν για την προστασία της υγείας των ζώων μπορεί να μετατραπούν σε αιτία αποκλεισμού. Η αντίφαση είναι προφανής. Ο κτηνοτρόφος έχει υποχρέωση να ακολουθεί τους κανόνες της βιολογικής παραγωγής, αλλά έχει ταυτόχρονα την ευθύνη να θεραπεύει ένα άρρωστο ζώο.
Η χορήγηση μιας νόμιμης και καταγεγραμμένης θεραπείας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αυτομάτως ως τεκμήριο παρατυπίας. Διαφορετικά, το σύστημα κινδυνεύει να τιμωρεί εκείνον που τήρησε τις κτηνιατρικές υποχρεώσεις του.
Στο μεταξύ, επιστρέφει στη συζήτηση το ζήτημα των τριετιών και του ΦΕΚ που αναμένεται να καθορίσει τις τελικές προϋποθέσεις. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι, για να πληρωθεί μια παλαιότερη ένταξη, ο παραγωγός μπορεί να χρειάζεται να παρέμενε πλήρως βιολογικός ακόμη και τον Ιανουάριο του 2025. Εάν αυτό επιβεβαιωθεί, άνθρωποι που ολοκλήρωσαν τις αρχικές δεσμεύσεις τους αλλά δεν συνέχισαν την πιστοποίηση θα βρεθούν εκτός.
Έτσι, ο έλεγχος δεν θα περιορίζεται σε όσα έκανε ο παραγωγός κατά το έτος της αίτησης. Θα εξετάζει και το εάν παρέμεινε στο ίδιο καθεστώς αργότερα, βάσει μιας προϋπόθεσης που πολλοί ενδέχεται να μην γνώριζαν όταν ανέλαβαν την αρχική υποχρέωση.
Ακόμη μεγαλύτερη αναστάτωση προκαλεί η πληροφορία ότι όσοι συμμετείχαν στο Μέτρο 11 του 2022 ενδέχεται να μην πληρωθούν για τα βιολογικά οικοσχήματα, εφόσον θεωρηθεί ότι υπάρχει επικάλυψη ενισχύσεων. Η αποφυγή διπλής χρηματοδότησης είναι αυτονόητη. Εκείνο που πρέπει να αποσαφηνιστεί είναι εάν θα εξετάζεται πραγματική επικάλυψη στην ίδια περίοδο και για την ίδια δέσμευση ή εάν θα εφαρμόζεται ένας γενικός αποκλεισμός επειδή το όνομα ενός παραγωγού εμφανίζεται σε δύο διαφορετικές καταστάσεις.
Η διαφορά είναι ουσιαστική. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε έναν εξατομικευμένο έλεγχο και σε μια μηχανική διαγραφή.Κάπως έτσι, η λίστα των πιθανών δικαιούχων μοιάζει να μικραίνει κάθε ημέρα. Αφαιρούνται όσοι εμφανίζουν αγορές φυτοπροστατευτικών, όσοι συνδέονται με κτηνιατρικά φάρμακα, όσοι δεν διατήρησαν τη βιολογική ιδιότητα μέχρι την ημερομηνία που θα οριστεί και όσοι είχαν ενταχθεί στο Μέτρο 11.
Και όταν τελειώσουν όλοι οι έλεγχοι, απομένει το τελευταίο ερώτημα. Θα υπάρχουν αρκετά χρήματα για όσους κατάφεραν να περάσουν όλα τα φίλτρα. Ας ευχηθούμε όλα αυτά να αποδειχθούν φήμες. Ας αποδειχθεί ότι οι έλεγχοι θα είναι δίκαιοι, στοχευμένοι και τεκμηριωμένοι. Ας βρεθούν οι πόροι για τις εκκρεμότητες του 2025 και για τις υποχρεώσεις του 2026.Διότι τα οικολογικά σχήματα δεν μπορούν να λειτουργούν ως υπόσχεση για πολλούς και ως πληρωμή για ελάχιστους.
Μέχρι τότε, το ερώτημα θα παραμένει. Ποιος θα είναι τελικά ο «τυχερός» που θα πληρωθεί.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσεις