Σε μια αποφασιστική κίνηση για τη θωράκιση της εγχώριας βαριάς βιομηχανίας προχωρά η Ευρωπαϊκή Ένωση. Το νέο ευρωπαϊκό μέτρο για τον χάλυβα, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή την 1η Ιουλίου 2026, προβλέπει τη δραστική μείωση των αδασμολόγητων εισαγωγών κατά μέσο όρο 47% σε 26 κατηγορίες προϊόντων χάλυβα, σε σύγκριση με τα προηγούμενα μέτρα διασφάλισης. Πλέον, το ανώτατο όριο χάλυβα που θα επιτρέπεται να εισέρχεται ετησίως στην ΕΕ χωρίς επιβάρυνση καθορίζεται στα 18,3 εκατομμύρια τόνους, ενώ οποιαδήποτε εισαγωγή εκτός αυτού του ορίου θα υπόκειται σε τσουχτερό δασμό 50%.
Η ανάγκη για τη λήψη αυτών των μέτρων απορρέει από τη μη βιώσιμη παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, η οποία ξεπερνά τα 620 εκατομμύρια τόνους (σχεδόν πενταπλάσια από την ετήσια κατανάλωση της ΕΕ). Καθώς όλο και περισσότερες τρίτες χώρες κλείνουν τις αγορές τους με μονομερείς δασμούς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε απαραίτητη την παρέμβαση αυτή για να αποφευχθεί η μαζική εκτροπή του εμπορίου προς την ευρωπαϊκή αγορά, διασφαλίζοντας τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ και τις επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση του κλάδου.
Η φόρμουλα για την κατανομή των 18,3 εκατομμυρίων τόνων
Για τη δίκαιη κατανομή των ποσοστώσεων, η Κομισιόν εφάρμοσε μια μεθοδολογία συμβατή με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), διαχωρίζοντας τους εταίρους που διαθέτουν Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών (ΣΕΣ) με την ΕΕ από τους υπόλοιπους:
-
Το προνομιακό 50%: Συνολικά 9,15 εκατομμύρια τόνοι διανέμονται αποκλειστικά σε χώρες με ΣΕΣ. Μέσα σε αυτή την κατηγορία, οι χώρες που κατείχαν ιστορικά μερίδιο τουλάχιστον 5% των εισαγωγών (βάσει της περιόδου 2022-2024) λαμβάνουν εγγυημένες ειδικές ανά χώρα ποσοστώσεις.
-
Το ελεύθερο 50%: Το υπόλοιπο ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης διατίθεται σε όλους τους εμπορικούς εταίρους χωρίς διακρίσεις, σε ανταγωνιστική βάση.
Χάρη σε αυτή τη δομή, οι περισσότεροι προτιμησιακοί εταίροι (ΣΕΣ) της ΕΕ θα υποστούν περιορισμό της πρόσβασης στην αγορά που είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον γενικό μέσο όρο του 47%. Μάλιστα, η ΕΕ πραγματοποίησε εκτενείς διαβουλεύσεις με περισσότερους από 20 εμπορικούς εταίρους στη Γενεύη, περιορίζοντας τις πιθανότητες για εμπορικά αντίποινα.
Οι στρατηγικές εξαιρέσεις: ΕΟΧ και Βόρεια Ιρλανδία
Από το αυστηρό καθεστώς των δασμολογικών ποσοστώσεων εξαιρούνται πλήρως οι χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), λόγω της μοναδικής ενσωμάτωσής τους στην εσωτερική αγορά της ΕΕ και των διαχρονικά σταθερών εξαγωγών τους. Ωστόσο, για να αποφευχθούν παραθυράκια και «τριγωνικές» εισαγωγές από τρίτες χώρες, οι εισαγωγείς από τον ΕΟΧ θα υποχρεούνται να πληρούν αυστηρές απαιτήσεις τήξης και συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων προέλευσης.
Παράλληλα, ο κανονισμός σέβεται απόλυτα τις δεσμεύσεις του Πλαισίου του Ουίνδσορ για τη Βόρεια Ιρλανδία, προβλέποντας ειδικές δασμολογικές ποσοστώσεις για τον χάλυβα που διακινείται από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία, προκειμένου να μην διαταραχθεί η τοπική οικονομία.
Ακολουθήστε το Agrocapital.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τις ειδήσειςΣυνδυασμός με άλλα Μέτρα Εμπορικής Άμυνας: Οι νέες ποσοστώσεις θα λειτουργούν σωρευτικά με τους υφιστάμενους δασμούς αντιντάμπινγκ ή αντισταθμιστικούς δασμούς. Αυτό σημαίνει ότι αν ένα προϊόν χάλυβα υπόκειται ήδη σε μέτρα εμπορικής άμυνας, θα πληρώνει τον αντίστοιχο δασμό από τον πρώτο τόνο εισαγωγής. Εάν, επιπλέον, οι εισαγωγές αυτές εξαντλήσουν τη νέα δασμολογική ποσόστωση, θα επιβάλλεται ο επιπλέον δασμός 50%.